กองทัพทหารดินเผาของจิ๋นซีฮ่องเต้มีกี่ตัว

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เมื่อมองลงไปในหลุมขุดค้นใกล้เมืองซีอาน ประเทศจีน จะเห็นรูปปั้นทหารดินเผายืนเรียงกันเป็นแถว บางตัวมีสภาพเกือบสมบูรณ์ บางตัวยังเป็นชิ้นส่วนอยู่ในดิน ภาพที่เห็นชวนให้สงสัยว่า กองทัพนี้มีทหารอยู่ทั้งหมดเท่าไรกันแน่

รูปปั้นเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มสุสานจิ๋นซีฮ่องเต้ จักรพรรดิผู้รวมแผ่นดินจีนในสมัยราชวงศ์ฉิน และถูกฝังไว้มากกว่า 2,000 ปี ก่อนจะมีการค้นพบหลุมทหารดินเผาในปี ค.ศ. 1974

คำตอบที่ใกล้เคียงที่สุดคือ มีการประเมินว่าหลุมทหารทั้งสามแห่งอาจมีรูปปั้นราว 8,000 ตัว ตัวเลขนี้เป็นการประมาณจากหลักฐานและการขุดค้นบางส่วน ไม่ใช่จำนวนรูปปั้นที่ขุดขึ้นมานับครบแล้วทั้งหมด

ผู้เชี่ยวชาญจากพิพิธภัณฑ์สุสานจิ๋นซีฮ่องเต้เคยอธิบายผ่านสำนักข่าวซินหัวว่า รูปปั้นในสามหลุมรวมกันมีมากกว่า 8,000 ตัว ขณะที่ National Geographic ระบุว่าอาจมีมากถึง 8,000 ตัว ส่วน Guinness World Records เสนอช่วงประมาณ 6,000–8,000 ตัว จึงควรอ่านตัวเลขเหล่านี้เป็นค่าประมาณ ซึ่งแต่ละแหล่งอาจใช้ขอบเขตการนับต่างกัน

ทำไมถึงนับไม่ได้จากภาพที่เห็น?

หลุมที่เปิดให้ชมมีเพียงบางส่วนของแหล่งโบราณคดี รูปปั้นจำนวนหนึ่งยังอยู่ใต้ดิน อีกหลายชิ้นแตกหักและต้องอาศัยการศึกษาและประกอบชิ้นส่วน การมองเห็นทหารเรียงแถวในพิพิธภัณฑ์จึงไม่ได้หมายความว่า รูปปั้นทุกตัวถูกขุดและนับเสร็จแล้ว

หลุมที่ 1 เป็นหลุมใหญ่ที่สุด ผู้เชี่ยวชาญของพิพิธภัณฑ์ประเมินว่ามีทหารดินเผาประมาณ 6,000 ตัว ส่วนหลุมอื่น ๆ มีรูปแบบการจัดกำลังต่างกัน ทั้งทหารราบ พลธนู ม้า และรถศึก เวลาดูตัวเลขจึงต้องสังเกตด้วยว่าแหล่งข้อมูลกำลังพูดถึงเฉพาะทหาร หรือรวมรูปปั้นม้าและวัตถุประเภทอื่นเข้าไปด้วย

ทหารแต่ละตัวมีรายละเอียดต่างกัน

ทหารดินเผามีขนาดใกล้เคียงคนจริง และมีรายละเอียดอย่างทรงผม เครื่องแต่งกาย และเกราะที่แตกต่างกันตามลักษณะของผู้ที่รูปปั้นเป็นตัวแทน เมื่อมองใกล้ ๆ จึงเห็นว่าแถวทหารที่ดูคล้ายกันจากระยะไกลมีรายละเอียดให้สังเกตมากมาย แต่ความแตกต่างของใบหน้าเพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าทุกตัวเป็นภาพเหมือนของทหารที่มีชีวิตอยู่จริง

กองทัพนี้อยู่ในกลุ่มสุสานที่สร้างขึ้นเพื่อจิ๋นซีฮ่องเต้ นักโบราณคดีมองว่าการจัดวางสิ่งต่าง ๆ สะท้อนแนวคิดเรื่องโลกหลังความตาย และความพยายามจำลองระเบียบของอาณาจักรไว้รอบสุสาน นอกจากทหาร ยังมีการพบรูปปั้นประเภทอื่นในบริเวณกลุ่มสุสานด้วย

เดิมทีรูปปั้นไม่ได้มีแต่สีดิน

ทหารดินเผาหลายตัวเคยผ่านการลงสี แต่สีที่หลงเหลืออยู่เปราะบางมาก การขุดค้นและอนุรักษ์จึงต้องทำอย่างระมัดระวัง เพราะเมื่อวัตถุออกจากสภาพแวดล้อมใต้ดิน สีและพื้นผิวอาจเสียหายได้ การศึกษาชิ้นส่วนเล็ก ๆ จึงช่วยให้เข้าใจทั้งวิธีสร้างและรูปลักษณ์ในอดีต

ดังนั้น ประโยคที่ว่ากองทัพทหารดินเผามีมากกว่า 8,000 ตัวมีที่มาจากการประเมินของผู้เชี่ยวชาญ แต่ยังไม่ควรเข้าใจว่าเป็นจำนวนทหารที่ขุดขึ้นมาและนับครบแล้ว ตัวเลขประมาณ 8,000 ตัวช่วยให้เห็นขนาดของโครงการ ส่วนสิ่งที่นักโบราณคดียังค่อย ๆ ศึกษาต่อไปคือรายละเอียดของผู้สร้าง วิธีสร้าง และชีวิตในยุคที่กองทัพดินเผาถือกำเนิดขึ้น