มารู้จัก"เบญจรงค์ 5 สี"ผักพื้นบ้านชื่อแปลกหน้าตาธรรมดา แต่กินได้หลายเมนู

   หากเห็นต้นไม้ใบเขียวในภาพ หลายคนอาจคิดว่าเป็นเพียงต้นไม้ริมทางหรือวัชพืชธรรมดา แต่ต้นนี้มีชื่อว่า

“เบญจรงค์ 5 สี” หรือที่รู้จักกันในชื่อ อ่อมแซบ ตำลึงหวาน และบุษบาริมทาง เป็นผักพื้นบ้านที่สามารถนำมาประกอบอาหารได้หลายอย่าง

   ลักษณะต้นเป็นอย่างไร?
   เบญจรงค์ 5 สีเป็นพืชล้มลุกหรือไม้พุ่มขนาดเล็ก ลำต้นตั้งตรงหรือทอดเลื้อยได้ บางข้อมูลระบุว่าลำต้นมีเหลี่ยมและมีขน โดยต้นอาจสูงได้ประมาณ 30 เซนติเมตรถึง 1 เมตร ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อม

    ใบ เป็นจุดสังเกตที่เห็นได้ชัด ใบออกเป็นคู่ตรงข้ามกันตามข้อของลำต้น รูปใบออกไปทาง รูปไข่หรือรูปหัวใจ ปลายใบแหลม โคนใบค่อนข้างมน สีเขียว และใบมีลักษณะค่อนข้างกว้างและนุ่ม จึงแตกต่างจากพืชบางชนิดที่มีใบเรียวยาวคล้ายใบพริก

  ส่วนที่ทำให้ต้นนี้ โดดเด่นคือ ดอก ซึ่งออกเป็นช่อบริเวณปลายยอด ดอกมีลักษณะคล้ายรูปแตรหรือปากแตร และพบได้หลายสี เช่น ขาว เหลืองอ่อน ชมพู ม่วง และม่วงอ่อน จึงเป็นที่มาของชื่อ “เบญจรงค์ 5 สี”

   ทำไมถึงเรียกว่า “เบญจรงค์ 5 สี”?
ต้นอ่อมแซบ หรือ เบญจรงค์ 5 สี มีดอกที่พบได้หลายสี ได้แก่ สีขาว สีเหลือง สีชมพู สีม่วง และสีม่วงปนขาว จึงมีการเรียกกันว่า “เบญจรงค์ 5 สี”

   แล้วนำมาทำอะไรกินได้บ้าง?
นี่คือความน่าสนใจของต้นนี้ เพราะ ใบ ยอดอ่อน และดอก สามารถนำมาใช้เป็นอาหารได้ โดยเฉพาะยอดอ่อนที่มีรสหวานอ่อน ๆ จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างว่า “ตำลึงหวาน” เมนูที่สามารถนำมาใช้ได้ เช่น
- ลวกจิ้มน้ำพริก
เด็ดใบและยอดอ่อน นำไปลวกให้สุก แล้วรับประทานคู่กับน้ำพริก เป็นเมนูง่าย ๆ แบบผักพื้นบ้าน
- ผัดไฟแดง
นำยอดอ่อนและใบมาผัดกับกระเทียมและเครื่องปรุง คล้ายการทำผักผัดทั่วไป
- แกงจืด
ใช้ใบและยอดอ่อนใส่ในแกงจืดได้ ให้เนื้อผักนุ่มและรับประทานง่าย
- แกงอ่อม
เป็นอีกเมนูที่เข้ากันได้ดี และมีข้อมูลว่าการใส่อ่อมแซบลงในแกงอ่อมช่วยเพิ่มรสหวานตามธรรมชาติของผักได้
- ชุบแป้งทอด
สามารถนำใบหรือยอดอ่อนมาชุบแป้งแล้วทอด รับประทานเป็นของว่างหรือเครื่องเคียงได้
นอกจากนี้ ดอก ก็มีการระบุว่าสามารถนำมารับประทานได้เช่นกัน

   จากต้นที่หลายคนมองข้าม สู่ผักบนสำรับ
เบญจรงค์ 5 สีจึงเป็นอีกหนึ่งผักพื้นบ้านที่น่าสนใจ เพราะต้นเดียวมีทั้ง ใบ ยอดอ่อน และดอกที่นำมาใช้เป็นอาหารได้ ขณะเดียวกันดอกที่มีสีสวยยังทำให้ต้นนี้ถูกนำไปปลูกเป็นไม้ประดับด้วย
  ถ้าต่อไปนี้ผู้อ่านเห็นต้นไม้ชนิดนี้ขึ้นอยู่ในสวนครั้งหน้า อย่าเพิ่งคิดว่าเป็นวัชพืช เพราะภายใต้ใบสีเขียวธรรมดา ๆ อาจเป็น “ผักพื้นบ้านที่ทำอาหารได้หลายเมนู” ที่หลายคนยังไม่รู้จักก็ได้ค่ะ

  หมายเหตุ หากจะนำมารับประทาน ควรแน่ใจก่อนว่าเป็นพืชชนิดที่ถูกต้อง และควรเลือกต้นที่ปลูกหรือเก็บจากบริเวณที่สะอาด ปลอดจากสารเคมีและสิ่งปนเปื้อน ไม่ควรเก็บจากริมถนนหรือพื้นที่ที่ไม่ทราบประวัติการใช้สารเคมีค่ะ เพราะอาจมีสารตกค้างที่อันตรายต่อร่างกายได้ค่ะ