ปลาหมอช้างเหยียบ ปลาชื่อแปลก

         ปลาหมอชนิดนี้ตัวใหญ่เป็นปลาไทยอีกชนิดหนึ่งที่มีรสชาดดี

​          ปลาหมอช้างเหยียบ หรือที่รู้จักกันในชื่อทางวิชาการและชื่อท้องถิ่นอีกหลากหลายชื่อ เช่น ปลาหมอตกกราบ, ปลาตระกรับ, ปลาหมอโค้ง, ปลาปานตระกูล/ปลาปานทอง, ปลาหมอน้ำ, ปลาตราบ,  ปลาหน้ามน, ปลาตะกา, ปลาลิตจา และปลาหมอนพกา เป็นต้น

          ถือเป็นปลาหมอน้ำจืดชนิดหนึ่งที่อยู่ในวงศ์ปลาหมอช้างเหยีบ(Pristolepididae) ซึ่งมีความหลากหลายทางชื่อเรียกตามแต่ละภูมิภาคในประเทศไทย

​

          ลักษณะทางกายภาพและสรีรวิทยา
ลักษณะเด่นภายนอกของปลาหมอช้างเหยียบคือ มีลำตัวสั้น ป้อม และแบนข้างอย่างเห็นได้ชัด พื้นลำตัวมักปรากฏเป็นสีเขียวสด เขียวขี้ม้า หรือสีน้ำตาลกลมกลืนกับธรรมชาติ ตกแต่งด้วยแถบสีดำพาดขวางลำตัวประมาณ 8 ถึง 12 แถบ ซึ่งช่วยในการพรางตัวตามแหล่งน้ำธรรมชาติ ผิวลำตัวปกคลุมด้วยเกล็ดแบบสาก (Ctenoid scales) ที่มีขอบหยักทั่วทั้งตัว

​          ส่วนหัวของปลาชนิดนี้มีขนาดเล็ก มียอดปากสั้นและเรียว ปากมีขนาดเล็กแต่สามารถยืดหดได้เล็กน้อย ภายในขากรรไกรทั้งบนและล่างมีฟันซี่เล็กๆ เรียงตัวกันเป็นแถบ รูจมูกของปลาหมอช้างเหยียบมีความพิเศษคือแยกออกจากกันอย่างชัดเจนและตั้งอยู่ชิดกับบริเวณดวงตา

​          คีบของปลาหมอช้างเหยียบมีความแข็งแรงและทรงพลัง ครีบหลังแบ่งออกเป็นสองส่วนที่เชื่อมต่อกันเป็นแนวยาว โดยส่วนหน้าเป็นก้านครีบแข็งเป็นหนามแหลมคม ส่วนหลังเป็นครีบอ่อนนุ่ม ครีบก้นมีขนาดใหญ่และมีก้านครีบแข็งแหลมคมเช่นเดียวกับครีบหลัง ส่วนครีบหางมีขนาดใหญ่ ปลายหางมนโค้งมน
​ขนาดโดยเฉลี่ยของปลาหมอช้างเหยียบทั่วไปจะอยู่ที่ประมาณ 5 ถึง 10 เซนติเมตร แต่มีรายงานบันทึกว่าเคยพบตัวที่มีขนาดใหญ่ที่สุดได้ถึง 20 เซนติเมตร ซึ่งจัดว่าเป็นปลาที่มีขนาดใหญ่ชนิดหนึ่งเมื่อเทียบกับปลาชนิดอื่นในวงศ์เดียวกัน

​          แหล่งอาศัย พฤติกรรม และสายพันธุ์
ปลาหมอช้างเหยียบเป็นปลาที่สามารถพบได้ในแหล่งน้ำจืดทุกรูปแบบทั่วทุกภาคของประเทศไทย รวมถึงในบริเวณแหล่งน้ำปล่องหรือน้ำบร่อมตามชายฝั่ง พฤติกรรมตามธรรมชาติชอบอาศัยและหลบซ่อนตัวอยู่ตามแหล่งน้ำนิ่งและแหล่งน้ำขนาดใหญ่

          โดยเฉพาะบริเวณที่มีพืชน้ำหนาแน่น เช่น พืชพรรณดงบัว ดงสาหร่าย ซากตอไม้ใต้น้ำ ทุ่งกิ่งไม้ที่จมลงในน้ำ บริเวณใต้แพ เสาแพ ริมฝั่งประตูระบายน้ำ ฝาย หรืออ่างเก็บน้ำต่างๆ
​ในด้านการกินอาหาร ปลาหมอช้างเหยียบจัดเป็นสัตว์กินเนื้อขนาดเล็ก โดยจะออกหาจับสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กในระบบเช่น กุ้งฝอย แมลงน้ำ และสัตว์หน้าดินที่อาศัยอยู่ตามตอไม้หรือพืชใต้น้ำ

          คุณค่าและการนำไปใช้ประโยชน์

          นอกจากปลาหมอช้างเหยียบจะเป็นปลาที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศในแหล่งน้ำจืดธรรมชาติของไทยแล้ว ยังได้รับความนิยมในการนำมารับประทานเป็นอาหารเนื่องจากมีเนื้อรสชาติดี และเป็นที่นิยมในหมู่ผู้ชื่นชอบการตกปลาเพื่อการกีฬาในเชิงนันทนาการอีกด้วย