“Tiger” เรือลากจูงจากสงครามโลกครั้งที่ 2 การเดินทาง 4,000 ไมล์สู่บ้านเกิด และภารกิจรักษามรดกประวัติศาสตร์ให้คนรุ่นหลัง

ท่ามกลางเรือรบขนาดใหญ่ รถถัง เครื่องบิน และยุทโธปกรณ์นับไม่ถ้วนที่ถูกจดจำจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ยังมีเรือขนาดเล็กอีกประเภทหนึ่งที่ทำหน้าที่สำคัญอยู่เบื้องหลัง และหนึ่งในนั้นคือเรือลากจูง U.S. Army ST-479 “Tiger” เรือที่ครั้งหนึ่งเคยทำงานสนับสนุนกองทัพสหรัฐฯ ในยุโรป ก่อนจะหายไปจากสายตาของผู้คนเป็นเวลาหลายสิบปี และสุดท้ายกลับเดินทางข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกกลับมายังเมืองที่มันถือกำเนิดขึ้นอีกครั้ง เรื่องราวของ Tiger จึงไม่ได้เป็นเพียงประวัติของเรือเก่า แต่เป็นเรื่องราวของความทรงจำ ความพยายาม และภารกิจของคนกลุ่มหนึ่งที่ต้องการรักษาหลักฐานชิ้นสำคัญของสงครามเอาไว้

Tiger ถูกสร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1944 ที่โรงต่อเรือของ American Machinery Corporation บริเวณทะเลสาบเบเรสฟอร์ด เมือง DeLand รัฐฟลอริดา โดยเป็นหนึ่งในเรือลากจูงของกองทัพบกสหรัฐฯ ที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อสนับสนุนภารกิจทางทหารในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เรือประเภทนี้อาจไม่ได้มีชื่อเสียงโด่งดังเหมือนเรือประจัญบานหรือเรือบรรทุกเครื่องบิน แต่ภารกิจของมันมีความสำคัญอย่างมาก เพราะสงครามไม่ได้ต้องการเพียงอาวุธสำหรับต่อสู้เท่านั้น หากยังต้องการเรือที่สามารถลาก เคลื่อนย้าย ก่อสร้างท่าเรือ ลำเลียงอุปกรณ์ และสนับสนุนปฏิบัติการตามชายฝั่งและท่าเรืออีกด้วย

ช่วงเวลาที่ Tiger ถูกสร้างขึ้นนั้นตรงกับช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญของสงครามในยุโรป โดยกองทัพฝ่ายสัมพันธมิตรกำลังเตรียมและดำเนินปฏิบัติการขนาดใหญ่ในฝรั่งเศส เรือลากจูงประเภท ST มีส่วนเกี่ยวข้องกับงานสนับสนุนทางน้ำ รวมถึงภารกิจที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างท่าเรือชั่วคราวและการเคลื่อนย้ายสิ่งของตามพื้นที่ชายฝั่ง หลังการยกพลขึ้นบกที่นอร์ม็องดี ภารกิจด้านการขนส่งและจัดการท่าเรือมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะกองกำลังจำนวนมหาศาลจำเป็นต้องได้รับเสบียง อุปกรณ์ และกำลังเสริมอย่างต่อเนื่อง

Tiger จึงเป็นตัวแทนของเรืออีกนับร้อยลำที่ทำงานอยู่เบื้องหลังสมรภูมิ แม้ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อเป็นเรือรบแนวหน้า แต่ภารกิจของมันเกี่ยวข้องโดยตรงกับการทำให้เครื่องจักรสงครามขนาดใหญ่สามารถดำเนินต่อไปได้

เมื่อสงครามสิ้นสุดลง ชะตากรรมของเรือลากจูงจำนวนมากกลับแตกต่างกันออกไป หลายลำถูกขายต่อและนำไปใช้ในภาคพลเรือน บางลำถูกทิ้งร้าง และอีกจำนวนไม่น้อยถูกแยกชิ้นส่วนเพื่อนำโลหะกลับมาใช้ใหม่ Tiger เองก็เดินทางออกจากสหรัฐฯ และในเวลาต่อมากลายเป็นเรือที่ใช้งานในยุโรป ก่อนจะไปปรากฏตัวอยู่ที่กรุงสตอกโฮล์ม ประเทศสวีเดน

หลายสิบปีผ่านไป เรือที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์สงครามกลับอยู่ในสภาพทรุดโทรม และแทบไม่มีใครในบ้านเกิดของมันรู้ด้วยซ้ำว่ายังมีเรือลำนี้หลงเหลืออยู่ จนกระทั่งเรื่องราวของ Tiger ไปถึง Dan Friend นักประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและประธาน DeLand Historic Trust ผู้สนใจศึกษาประวัติของเรือลากจูงกองทัพบกสหรัฐฯ ในสงครามโลกครั้งที่ 2

Friend ใช้เวลาหลายปีค้นคว้าเรื่องราวของเรือเหล่านี้ และเมื่อพบว่า Tiger ยังคงอยู่ในยุโรป เขาจึงเริ่มคิดถึงสิ่งที่ดูเหมือนแทบเป็นไปไม่ได้ นั่นคือการนำเรือลากจูงอายุเกือบ 80 ปีกลับมายังเมือง DeLand ซึ่งเป็นสถานที่ที่มันถูกสร้างขึ้น

สิ่งที่ทำให้ภารกิจนี้มีความสำคัญมากขึ้นคือสภาพดั้งเดิมของ Tiger เจ้าของเรือในขณะนั้นยินดีมอบเรือให้กับกลุ่มอนุรักษ์โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย หากสามารถจัดการเรื่องการขนส่งกลับสหรัฐฯ ได้ และที่น่าทึ่งก็คือเรือลำนี้ยังคงรักษาเครื่องยนต์ Clark ดั้งเดิม รวมถึงโครงสร้างส่วนสำคัญจากยุคสงครามเอาไว้ได้เป็นจำนวนมาก ทำให้มันมีคุณค่าในฐานะวัตถุประวัติศาสตร์อย่างยิ่ง

แต่การได้เรือมาฟรีไม่ได้หมายความว่าการนำมันกลับบ้านจะเป็นเรื่องง่าย เพราะ Tiger มีขนาดใหญ่และมีน้ำหนักมาก การเดินทางจากยุโรปมายังฟลอริดาต้องอาศัยเรือขนส่งและการวางแผนด้านโลจิสติกส์อย่างละเอียด ค่าใช้จ่ายในการขนส่งข้ามมหาสมุทรก็สูงถึงระดับหลายแสนดอลลาร์ จึงจำเป็นต้องระดมทุนจากผู้สนับสนุน

ในที่สุด ความช่วยเหลือจากผู้บริจาคที่ไม่เปิดเผยตัวในช่วงแรกก็ทำให้ภารกิจสามารถเดินหน้าได้ และในฤดูร้อนปี ค.ศ. 2022 Tiger ถูกนำขึ้นเรือขนส่งเพื่อเดินทางข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกเป็นระยะทางมากกว่า 4,000 ไมล์ทะเล จากสวีเดนมายังสหรัฐอเมริกา การเดินทางครั้งนี้ถือเป็นอีกหนึ่งบทสำคัญในประวัติศาสตร์ของเรือ เพราะมันกำลังเดินทางกลับสู่ประเทศที่สร้างมันขึ้นมาเมื่อเกือบแปดทศวรรษก่อน

หลังเดินทางมาถึงสหรัฐฯ แล้ว Tiger ยังต้องเผชิญกับความท้าทายอีกหลายอย่าง ก่อนที่จะสามารถเดินทางกลับสู่พื้นที่ DeLand ได้อย่างสมบูรณ์ จนกระทั่งในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2023 เรือลำนี้สามารถเดินทางขึ้นมาตามแม่น้ำ St. Johns และกลับมายังบริเวณใกล้ทะเลสาบ Beresford ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากสถานที่ที่มันถูกสร้างขึ้น ผู้คนในชุมชนออกมารอต้อนรับเรือประวัติศาสตร์ลำนี้ ขณะที่กลุ่มผู้อนุรักษ์มองการกลับมาของ Tiger ว่าเป็นการนำชิ้นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ท้องถิ่นกลับคืนสู่บ้านเกิด

เมื่อมอง Tiger ในปัจจุบัน ภาพของมันอาจไม่ได้งดงามเหมือนเรือที่เพิ่งออกจากอู่ต่อเรือ ตัวเรือมีร่องรอยสนิมและการเสื่อมสภาพที่สะสมมาตลอดหลายทศวรรษ แต่ในขณะเดียวกัน ร่องรอยเหล่านั้นก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราว เพราะทุกคราบสนิมและร่องรอยบนตัวเรือต่างสะท้อนอายุของมันและช่วงเวลาที่เรือลำนี้ผ่านพ้นมา

สิ่งที่มีคุณค่ามากกว่าความสวยงามภายนอกคือส่วนประกอบดั้งเดิมที่ยังหลงเหลืออยู่ โดยเฉพาะเครื่องยนต์และโครงสร้างภายในบางส่วน ซึ่งทำให้ Tiger แตกต่างจากเรือประวัติศาสตร์ที่ถูกบูรณะจนแทบไม่เหลือสภาพดั้งเดิม หลายส่วนของมันยังคงทำหน้าที่เป็นหลักฐานทางกายภาพที่ช่วยบอกเล่าเรื่องราวของเทคโนโลยีการต่อเรือและการสนับสนุนทางทหารในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

อย่างไรก็ตาม การนำ Tiger กลับบ้านไม่ได้หมายความว่าภารกิจของ Dan Friend สิ้นสุดลง ตรงกันข้าม ความท้าทายครั้งใหม่กำลังรออยู่ นั่นคือการหาสถานที่ถาวรสำหรับจัดแสดงเรือและป้องกันไม่ให้มันเสื่อมสภาพไปมากกว่านี้ เพราะการปล่อยเรือเหล็กอายุเกิน 80 ปีไว้ในน้ำเป็นเวลานานย่อมทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับการกัดกร่อนและความแข็งแรงของโครงสร้าง

Friend และกลุ่มผู้อนุรักษ์จึงพยายามผลักดันแนวคิดในการสร้างอนุสรณ์สถานบนหรือใกล้ทะเลสาบ Beresford เพื่อให้ Tiger สามารถถูกนำขึ้นจากน้ำและจัดแสดงในลักษณะที่ปลอดภัยกว่าเดิม โดยมีเป้าหมายให้เรือลำนี้กลายเป็นอนุสรณ์แก่ผู้คนในท้องถิ่นที่มีส่วนร่วมในสงคราม รวมถึงผู้เสียชีวิตจากพื้นที่ West Volusia ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

ปัญหาสำคัญคือเรื่องงบประมาณและสถานที่ เพราะการสร้างพื้นที่จัดแสดงเรือขนาด 86 ฟุตให้มีความปลอดภัยและเหมาะสมกับการอนุรักษ์ต้องใช้เงินจำนวนมาก ขณะเดียวกันยังมีประเด็นด้านกฎระเบียบ การใช้ที่ดิน และการสนับสนุนจากหน่วยงานท้องถิ่นเข้ามาเกี่ยวข้อง ทำให้ภารกิจนำ Tiger กลับบ้านที่เคยดูเหมือนเป็นส่วนที่ยากที่สุด กลับกลายเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของภารกิจอนุรักษ์ที่ยาวนานกว่าเดิม

เรื่องราวของ U.S. Army ST-479 “Tiger” จึงมีความน่าสนใจมากกว่าการเป็นเพียงเรือเก่าจากสงครามโลกครั้งที่ 2 เพราะมันเป็นตัวอย่างของสิ่งประดิษฐ์ทางประวัติศาสตร์ที่ยังคงมีชีวิตอยู่ในโลกปัจจุบัน จากเรือที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อรับใช้ภารกิจในช่วงสงคราม เดินทางข้ามมหาสมุทรไปยังยุโรป ผ่านการใช้งานและการเปลี่ยนมือหลายครั้ง ก่อนจะถูกทิ้งไว้ในสภาพทรุดโทรม และสุดท้ายได้รับโอกาสให้กลับมายังบ้านเกิดอีกครั้ง

หากวันหนึ่ง Tiger ได้รับการบูรณะและนำขึ้นจัดแสดงบนบกอย่างถาวร ผู้คนรุ่นใหม่ที่เดินเข้าไปชมอาจไม่ได้เห็นเพียงเรือเหล็กเก่า ๆ ที่เต็มไปด้วยสนิม แต่จะได้เห็นหลักฐานที่จับต้องได้ของยุคสมัยหนึ่ง—ยุคที่โรงงานเล็ก ๆ ในฟลอริดาสร้างเรือลากจูงเพื่อส่งไปทำงานไกลถึงยุโรป และเรือลำหนึ่งสามารถเดินทางผ่านประวัติศาสตร์นานกว่า 80 ปีจนกลับมายังสถานที่ที่มันถือกำเนิด

สำหรับ Dan Friend การนำ Tiger กลับบ้านอาจเป็นภารกิจที่ใช้เวลานานกว่าที่คาดคิด แต่สำหรับชุมชน DeLand เรือเก่าลำนี้กำลังทำหน้าที่สำคัญอีกครั้ง ไม่ใช่การลากจูงเรือหรือสนับสนุนสมรภูมิ หากแต่กำลัง ลากพาความทรงจำจากอดีตกลับมาสู่ปัจจุบัน เพื่อให้คนรุ่นหลังได้เห็นว่า ในสงครามครั้งใหญ่ที่เปลี่ยนแปลงโลกนั้น ไม่ได้มีเพียงทหารและอาวุธที่ควรถูกจดจำ แต่ยังมีเรือ คนงาน ช่างต่อเรือ และผู้คนธรรมดาอีกมากมายที่อยู่เบื้องหลัง และต่างมีส่วนทำให้หน้าประวัติศาสตร์บทนั้นเกิดขึ้นจริง

**********************

ภาพ และข้อมูล : orlandosentinel / DeLand historian searches for a permanent home for storied WWII tugboat ‘Tiger’