เปิดกรุความทรงจำยุคไร้สมาร์ทโฟน วันที่ความสุขไม่ได้อยู่ในหน้าจอ 5 นิ้ว

เคยลองนึกเล่นๆ ไหมว่า ถ้าวันนี้จู่ๆ สัญญาณอินเทอร์เน็ตดับหายไปทั้งโลก แล้วสมาร์ทโฟนในมือกลายเป็นแค่ก้อนสี่เหลี่ยมไร้ค่า เราจะทำอะไรกันดี? เด็กยุคนี้อาจจะรู้สึกเหมือนโลกแตก แต่ถ้าลองย้อนเวลากลับไปเมื่อสักยี่สิบสามสิบปีก่อน ในยุคที่คำว่า สมาร์ทโฟน ยังไม่เคยมีอยู่ในพจนานุกรม โลกเราก็ยังหมุนไปได้ แถมผู้คนยุคนั้นกลับมีเรื่องสนุกๆ ให้ทำกันจนเวลาไม่เคยพอเสียด้วยซ้ำ

จริง ๆ แล้ว วิถีชีวิตของผู้คนในยุคนั้นเต็มไปด้วย เสน่ห์ของการรอคอย และการมีปฏิสัมพันธ์แบบเห็นหน้าค่าตา ลองคิดดูว่าช่วงเวลาเลิกเรียนหรือเลิกงานที่ไม่มีฟีดข่าวให้ไถ ไม่มีคลิปสั้นให้ดู คนยุคนั้นเขาเอาเวลาไปไว้ที่ไหนกัน? คำตอบง่ายๆ คือ เขาเอาเวลาไปละลายไว้กับความสัมพันธ์รอบตัวและอดิเรกที่ต้องใช้ร่างกายสัมผัสจริงๆ

อย่างเด็กๆ ยุค 90s พอเลิกเรียนปุ๊บ หน้าที่หลักคือการวิ่งพุ่งตัวออกจากห้องเรียนไป จับกลุ่มเล่นกลางแจ้ง ไม่ว่าจะเป็นการตั้งวงเล่นหมากเก็บ ยางลบ ตีกอล์ฟใบบัว หรือตื่นเต้นที่สุดก็คือการนัดเตะฟุตบอลพลาสติกกลางสนามโรงเรียน รอยแผลเป็นที่เข่าในวันนั้น คือเหรียญกล้าหาญที่แสดงถึงความสนุกที่ไร้การปรุงแต่ง ส่วนผู้ใหญ่หรือวัยรุ่นยุคนั้น ความบันเทิงหลักคงหนีไม่พ้นการนั่งเฝ้าหน้าจอทีวีเพื่อรอชมละครหลังข่าวตามเวลา หรือเปิดวิทยุหมื่นคลื่นเพื่อ โทรไปขอเพลงกับดีเจ ความฟินมันไม่ได้อยู่ที่การได้ฟังเพลงทันทีเหมือนแอพสตรีมมิ่งในปัจจุบัน แต่มันอยู่ที่วินาทีที่เราลุ้นว่าดีเจจะอ่านชื่อเราไหม และเพลงที่เราตั้งใจอัดใส่เทปคาสเซ็ทจะอัดได้ครบเพลงโดยไม่มีเสียงดีเจพูดแทรกหรือเปล่า

เชื่อไหมว่า การติดต่อสื่อสารยุคนั้นคือความคลาสสิกขั้นสุด เวลาจะนัดเจอเพื่อนสักคนตามห้างสรรพสินค้าหรือนัดกินข้าว เราต้องนัดแนะเวลากันแบบ เป๊ะยิ่งกว่านาฬิกาอะตอม เพราะถ้าใครสายไปครึ่งชั่วโมง การตามหาตัวกันคือเรื่องมหาโหด สิ่งเดียวที่ช่วยชีวิตได้คือการเดินหาตู้โทรศัพท์สาธารณะสีส้มหรือสีเขียว หยอดเหรียญบาทที่เตรียมไว้เต็มกระเป๋า เพื่อโทรเข้าเบอร์บ้านหรือตู้เพจเจอร์ของอีกฝ่าย แล้วไปยืนรอตรงจุดนัดพบเดิม ความคลาดเคลื่อนและความแคลงใจในตอนนั้น กลับกลายเป็นเรื่องเล่าที่เอามาหัวเราะกันได้ในวันนี้

การอ่านก็เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมฮิตที่ครอบครองพื้นที่ชีวิตผู้คน หนังสือพิมพ์ฉบับเช้า นิตยสารแฟชั่น วารสารรายสัปดาห์ หรือแม้แต่นิยายเล่มหนา มักจะถูกหยิบมาอ่านซ้ำแล้วซ้ำเล่าในยามว่าง คนยุคนั้นฝึก สมาธิและความใจเย็น ผ่านการค่อยๆ เปิดอ่านทีละหน้า โดยไม่มีการแจ้งเตือนจากแอปพลิเคชันมาคอยขัดจังหวะความคิด

เอาเข้าจริง การมองย้อนกลับไปในยุคไร้มือถือ ไม่ได้แปลว่าเราต้องปฏิเสธเทคโนโลยีในปัจจุบัน แล้วถอยหลังกลับไปใช้นกพิราบสื่อสาร แต่การได้เห็นภาพสะท้อนในอดีตทำให้เราตระหนักได้ว่า ความสุขที่แท้จริง อาจไม่ได้เชื่อมต่อผ่านสัญญาณ 5G แต่เชื่อมต่อผ่านสายตา บทสนทนาที่ได้ยินเสียงหัวเราะจริง ๆ และความใส่ใจในผู้คนตรงหน้า ซึ่งบางที... สมาร์ทโฟนในมือเราตอนนี้ อาจกำลังแย่งสิ่งเหล่านั้นไปโดยที่เราไม่รู้ตัวเลยด้วยซ้ำ