นั่งไขว่ห้างทำงานนาน ปวดหลังได้อย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ท่านั่งไขว่ห้างให้ความรู้สึกสบายและช่วยจัดขาไม่ให้เกะกะเวลาทำงาน แต่ถ้านั่งท่าเดิมต่อเนื่องหลายชั่วโมง ร่างกายจะเริ่มรับน้ำหนักไม่สมดุล โดยเฉพาะเมื่อไขว่ห้างข้างเดิมตลอด น้ำหนักจะลงบนกระดูกก้นและสะโพกสองข้างไม่เท่ากัน กล้ามเนื้อหลัง เอว และสะโพกจึงต้องเกร็งค้างเพื่อประคองลำตัว

อาการที่พบได้บ่อยจึงเป็นอาการเมื่อยเอว ตึงสะโพก ปวดหลังส่วนล่าง หรือรู้สึกว่าตัวเอียงเมื่อเปลี่ยนท่าลุกขึ้นเดิน ความรู้สึกเชิงกรานเอียงในช่วงนั้นมักเป็นผลจากกล้ามเนื้อและข้อต่อที่ถูกใช้งานไม่สมดุลชั่วคราว ไม่ได้หมายความว่ากระดูกเชิงกรานบิดเบี้ยวถาวรแล้ว

การนั่งไขว่ห้างไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงของกระดูกสันหลังคดถาวรในคนทั่วไป ภาวะกระดูกสันหลังคดมีหลายสาเหตุ และชนิดที่พบมากในคนทั่วไปไม่ได้เกิดจากท่านั่งไม่ดีเพียงอย่างเดียว แต่ท่านั่งที่ทำให้ตัวบิดหรือหลังงอค้างนานๆ อาจเพิ่มแรงตึงของกล้ามเนื้อ ทำให้อาการปวดหลังเดิมกำเริบ หรือทำให้รู้สึกไม่สบายตัวมากขึ้นได้

ส่วนเรื่องเส้นเลือดขอดก็ไม่ควรสรุปว่าการไขว่ห้างเพียงครั้งเดียวจะทำให้เกิดโรค เส้นเลือดขอดเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย เช่น พันธุกรรม อายุ การตั้งครรภ์ น้ำหนักตัว และการยืนหรือนั่งนานโดยไม่ขยับ การไขว่ห้างและขอบเก้าอี้ที่กดบริเวณหลังเข่าอาจรบกวนการไหลเวียนเลือดชั่วคราว ทำให้ขาชา หนัก หรือบวมง่ายขึ้น โดยเฉพาะคนที่มีโรคหลอดเลือดดำอยู่ก่อน

อีกจุดที่ควรระวังคือเส้นประสาทบริเวณด้านนอกเข่า ท่านั่งไขว่ห้างนานและกดทับจุดเดิมอาจทำให้เกิดอาการชาหรือเสียวลงไปถึงหลังเท้าได้ หากทำเป็นประจำและมีแรงกดมาก อาจกระทบเส้นประสาทที่ช่วยยกปลายเท้า อาการเตือนคือเดินสะดุด ยกปลายเท้าไม่ขึ้น หรือรู้สึกชาชัดเจนหลังเท้า หากอาการยังไม่หายหลังเปลี่ยนท่า ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

วิธีนั่งทำงานที่ช่วยลดแรงกด คือวางเท้าทั้งสองข้างบนพื้นหรือใช้ที่พักเท้า ให้เข่าอยู่ใกล้ระดับเดียวกับสะโพก นั่งให้กระดูกก้นทั้งสองข้างรับน้ำหนักเท่าๆ กัน และพิงหลังกับพนักเก้าอี้อย่างพอดี ไม่จำเป็นต้องนั่งตัวตรงเกร็งตลอดเวลา เพราะการเกร็งค้างก็ทำให้เมื่อยได้เช่นกัน

ระหว่างทำงานควรเปลี่ยนท่าบ่อยๆ ลุกเดิน ยืดน่อง หมุนข้อเท้า หรือขยับเข่าทุก 30–60 นาที หากต้องไขว่ห้างเพื่อเปลี่ยนอิริยาบถ ให้ไขว่เพียงช่วงสั้นๆ แล้วสลับข้าง อย่าปล่อยให้ขอบเก้าอี้กดหลังเข่า และอย่านั่งทับขาข้างหนึ่งจนปลายเท้าชา

ถ้ามีอาการขาข้างเดียวบวม แดง ร้อน เจ็บน่องมากผิดปกติ หรือมีอาการหายใจไม่อิ่ม เจ็บหน้าอก และใจเต้นเร็ว ควรไปโรงพยาบาลทันที เพราะอาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องของท่านั่งธรรมดาและอาจเกี่ยวข้องกับภาวะลิ่มเลือดอุดตันได้ การขยับตัวเป็นระยะและจัดท่านั่งให้สมดุลช่วยลดความเสี่ยงจากการอยู่นิ่งนาน แต่ไม่ควรใช้แทนการตรวจรักษาเมื่อมีอาการผิดปกติ