จูบแรกทำไมถึงทำให้เราชอบหรือถอยห่าง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

จูบแรกไม่ใช่แค่ฉากโรแมนติกที่ทำให้หัวใจเต้นแรง แต่มันเป็นช่วงเวลาที่สมองรับข้อมูลจากอีกฝ่ายพร้อมกันหลายทาง ทั้งกลิ่นลมหายใจ รสชาติของน้ำลาย ความนุ่มของริมฝีปาก จังหวะการขยับตัว และความรู้สึกปลอดภัยขณะอยู่ใกล้กัน

เวลาคนสองคนจูบกัน น้ำลายและกลิ่นกายจะเข้ามาอยู่ในระยะที่ประสาทสัมผัสทำงานได้ละเอียดกว่าการยืนคุยกันตามปกติ สมองจึงมีข้อมูลจำนวนมากให้ประเมินว่าอีกฝ่ายน่าดึงดูด สบายใจ หรือทำให้รู้สึกอยากเว้นระยะ แม้เจ้าตัวจะอธิบายเหตุผลออกมาเป็นคำพูดไม่ได้

นักวิทยาศาสตร์เคยสนใจว่า ยีนบางกลุ่มในระบบภูมิคุ้มกันที่เรียกว่า HLA หรือ MHC อาจเกี่ยวข้องกับกลิ่นตัวและความชอบของคู่รัก งานทดลองบางชุดพบแนวโน้มว่าคนเราอาจชอบกลิ่นของคนที่มีความแตกต่างทางภูมิคุ้มกันบางส่วน แต่ผลการศึกษายังไม่ตรงกันทุกงาน และยังสรุปไม่ได้ว่ามนุษย์เลือกคู่จากยีนกลุ่มนี้โดยอัตโนมัติ

จุดนี้ทำให้คำกล่าวว่าจูบแรกเป็นการตรวจ DNA แบบลึก ฟังดูน่าสนใจ แต่ไม่ตรงกับสิ่งที่วิทยาศาสตร์ยืนยัน ร่างกายไม่ได้อ่านรหัสพันธุกรรมของอีกฝ่ายจากน้ำลายแล้วส่งผลการตรวจให้สมองในเวลาไม่กี่วินาที น้ำลายอาจมีเซลล์และสารพันธุกรรมอยู่จริง แต่การตรวจ DNA ต้องอาศัยกระบวนการทางห้องปฏิบัติการ ไม่ใช่กลไกที่เกิดขึ้นระหว่างจูบ

สิ่งที่เกิดขึ้นจริงยังมีเรื่องของจุลินทรีย์ในช่องปากด้วย งานวิจัยพบว่าการจูบแบบแนบสนิทสามารถทำให้คู่รักแลกเปลี่ยนแบคทีเรียในช่องปาก และความใกล้ชิดซ้ำๆ ทำให้ส่วนประกอบของจุลินทรีย์บางชนิดมีความคล้ายกันมากขึ้น นี่เป็นการแลกเปลี่ยนสิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก ไม่ใช่การตรวจว่าระบบภูมิคุ้มกันของใครเข้ากันได้หรือไม่

ถ้าจูบแล้วรู้สึกไม่คลิก สาเหตุอาจมาจากกลิ่นปาก รสชาติ ความตื่นเต้น จังหวะที่ไม่เข้ากัน ความคาดหวังที่ต่างกัน หรือความรู้สึกทางใจที่ยังไม่พร้อมก็ได้ สมองจะนำข้อมูลทั้งหมดมารวมกัน แล้วสร้างความรู้สึกเป็นคำสั้นๆ ว่าอยากจูบต่อหรืออยากหยุด

เพราะแบบนี้ จูบแรกจึงมีพลังมากในความสัมพันธ์ ไม่ใช่เพราะมันเปิดเครื่องสแกน DNA แต่เพราะมันทำให้เราได้รับสัญญาณจากอีกคนแบบใกล้ชิดที่สุดในเวลาเดียวกัน บางครั้งความรู้สึกชอบก็เกิดขึ้นทันที ขณะที่บางครั้งร่างกายส่งสัญญาณให้ถอย แม้เรายังหาเหตุผลชัดๆ ให้มันไม่ได้