ทําไมกระดาษโน้ตแบบแปะถึงต้องเป็นสีเหลืองอ่อนที่เราคุ้นตา

เคยสังเกตกันไหมว่าเวลาเราเดินเข้าร้านเครื่องเขียนหรือมองไปที่โต๊ะทํางานของใครหลายคน สิ่งหนึ่งที่มักจะเห็นวางอยู่คู่กับปากกาเสมอคือเจ้ากระดาษโน้ตแผ่นเล็กๆ ที่แปะได้ทุกที่ หลายครั้งเราก็หยิบใช้กันจนชินตาโดยไม่ได้หยุดคิดว่าทําไมมันต้องเป็นสีเหลือง

อ่อนเสมอไป ทําไมมันไม่เป็นสีชมพูแปร๋นหรือสีฟ้าเข้มให้ดูสะดุดตาตั้งแต่แรกเห็น เรื่องนี้มีที่มาที่น่าสนใจและถือว่าเป็นหนึ่งในเรื่องบังเอิญที่กลายเป็นมาตรฐานระดับโลกไปเสียอย่างนั้น

จุดเริ่มของความสงสัยนี้พาเราย้อนกลับไปในช่วงที่กระดาษโน้ตแบบแปะเพิ่งถูกคิดค้นขึ้นมาในช่วงปีหนึ่งพันเก้าร้อยเจ็ดสิบกว่าๆ ว่ากันว่าการเลือกสีเหลืองอ่อนไม่ได้มีแผนการตลาดที่ซับซ้อนอะไรเลย แต่เป็นเรื่องของความบังเอิญล้วนๆ ในตอนนั้นห้องแล็บที่กําลัง

พัฒนากาวชนิดพิเศษนี้บังเอิญมีแค่กระดาษสีเหลืองเหลือทิ้งอยู่ในห้องข้างๆ พอดี นักวิจัยก็เลยหยิบกระดาษสีเหลืองเหล่านั้นมาใช้ทดลองแปะกาวที่เพิ่งค้นพบจนประสบความสําเร็จ ความน่าสนใจอยู่ตรงที่เมื่อนําไปเสนอให้คนในบริษัทลองใช้ ทุกคนกลับรู้สึกถูกใจกระดาษ

แผ่นเหลืองพวกนี้อย่างบอกไม่ถูก อาจจะเป็นเพราะสีสันที่นวลตาพอดี ไม่แยงตาเหมือนสีสะท้อนแสง แต่ก็ยังมีความโดดเด่นพอที่จะสังเกตเห็นข้อความบนนั้นได้ง่าย

พอหยิบยกเรื่องนี้มาคุยกัน บางคนก็มองว่าเป็นเรื่องของจิตวิทยาการมองเห็น สีเหลืองเป็นสีที่ให้ความรู้สึกสว่างและเป็นมิตร มันดูไม่เป็นทางการจนเกินไปเหมือนสีขาวล้วน แต่ก็ไม่ได้ดูรบกวนสายตาจนทําให้อ่านข้อความที่เขียนลงไปยาก หลายคนให้ความเห็นว่าเวลาแปะ

กระดาษสีเหลืองไว้บนเอกสารสีขาว ข้อความที่เขียนด้วยปากกาลูกลื่นสีน้ําเงินหรือดําจะดูเด่นขึ้นมาทันที มันช่วยให้สมองของเรารับรู้ได้ว่าตรงนี้มีข้อมูลสําคัญที่ต้องใส่ใจนะ บางคนก็บอกว่าชอบสีนี้เพราะมันให้ความรู้สึกอบอุ่นดี ยิ่งถ้าต้องทํางานเหนื่อยๆ การได้

เห็นสีเหลืองอ่อนๆ ก็ดูช่วยผ่อนคลายได้มากกว่าสีโทนเย็นๆ

ในขณะเดียวกันก็มีมุมมองที่ต่างออกไปเหมือนกัน บางคนเริ่มตั้งข้อสงสัยว่าถ้าวันนี้เรามีกระดาษสีอื่นให้เลือกมากมาย ทําไมเรายังรู้สึกว่าสีเหลืองอ่อนคือของแท้และดั้งเดิมที่สุด บางทีอาจจะเป็นเพราะประสบการณ์วัยเด็กของเราที่เห็นมาตลอดจนเกิดความคุ้นชิน สี

อื่นอาจจะเป็นแค่ทางเลือกสําหรับคนอยากตกแต่งสมุดบันทึกให้สวยงาม แต่ถ้าเป็นการเตือนความจําที่ต้องแปะไว้บนจอคอมพิวเตอร์หรือข้างกระจก สีเหลืองก็ยังคงถูกหยิบมาใช้เป็นอันดับแรกเหมือนเดิม ซึ่งก็น่าคิดว่าความคุ้นชินนี่แหละที่เป็นสิ่งที่ทรงพลังที่สุด ไม่

ว่าจะผ่านไปกี่สิบปีเราก็ยังไม่เปลี่ยนใจไปจากสีเริ่มต้นนี้

ไม่ว่าเหตุผลจะมาจากความบังเอิญในห้องทดลองหรือจะเป็นเพราะคุณสมบัติทางสายตาที่ลงตัว มันก็น่าทึ่งอยู่ดีที่กระดาษแผ่นเล็กๆ สีเหลืองอ่อนๆ ใบเดียวจะสามารถกลายเป็นไอเท็มสามัญประจําโต๊ะทํางานทั่วโลกได้ยาวนานขนาดนี้ ทุกวันนี้มีสีให้เลือกจนลานตา แต่สุดท้าย

เวลาเรานึกถึงคําว่ากระดาษโน้ต ภาพในหัวของเกือบทุกคนก็ยังคงเป็นสี่เหลี่ยมสีเหลืองอ่อนแผ่นเดิม เพื่อนๆ ล่ะครับคิดเห็นยังไง เวลาจะจดอะไรเร่งด่วนหรือแปะเตือนตัวเอง เคยรู้สึกไหมว่าต้องเป็นสีเหลืองถึงจะอุ่นใจที่สุด หรือจริงๆ แล้วสีอื่นก็ใช้งานได้ดีไม่

ต่างกัน