มนุษย์กะพริบตาวันละกี่ครั้งในหนึ่งชีวิต

เคยมีช่วงหนึ่งที่นั่งทำงานหน้าจอนานๆ แล้วรู้สึกว่าตาแห้ง แสบตา หรือเหมือนต้องพยายามกะพริบตาบ่อยขึ้นไหม เรื่องเล็กๆ แบบนี้เกิดขึ้นกับหลายคน เพราะการกะพริบตาเป็นสิ่งที่ร่างกายทำอยู่ตลอดเวลา จนเราแทบไม่เคยนึกถึงมันเลย

คนทั่วไปกะพริบตาประมาณ 15 ถึง 20 ครั้งต่อนาทีในช่วงที่ตื่นอยู่ ถ้าคิดเป็นวันหนึ่งที่เราไม่ได้หลับตลอดเวลา ตัวเลขอาจอยู่ราว 1 หมื่นถึง 2 หมื่นครั้งต่อวัน ความถี่นี้ไม่ได้เท่ากันทุกช่วงเวลา เพราะสมองจะปรับตามสิ่งที่เรากำลังทำ

ตอนคุยกับคนอื่น อ่านหนังสือ หรือพักสายตา เรามักกะพริบตาตามธรรมชาติ แต่เวลาจ้องหน้าจอมือถือ เล่นเกม หรือทำงานที่ต้องใช้สมาธิสูง จำนวนครั้งอาจลดลง เพราะสมองกำลังจดจ่อกับสิ่งตรงหน้า หลายคนจึงรู้สึกตึงรอบดวงตาหลังใช้งานต่อเนื่องหลายชั่วโมง

หน้าที่ของการกะพริบตาไม่ได้มีแค่ทำให้เปลือกตาขยับขึ้นลงเท่านั้น ทุกครั้งที่เราหลับตา น้ำตาบางๆ จะถูกกระจายเคลือบบนผิวตา ช่วยให้ดวงตาชุ่มชื้น ลดการระคายเคือง และช่วยพาสิ่งเล็กๆ เช่น ฝุ่นออกจากผิวตา เปลือกตาเหมือนเป็นระบบดูแลความสะอาดเล็กๆ ที่ทำงานทั้งวันโดยไม่ต้องมีใครสั่ง

ถ้าลองคำนวณระยะเวลาตลอดชีวิต จำนวนครั้งที่กะพริบตาจะกลายเป็นตัวเลขมหาศาล สมมติคนหนึ่งมีอายุประมาณ 80 ปี และกะพริบตาเฉลี่ยวันละ 1.5 หมื่นครั้ง เท่ากับชีวิตหนึ่งอาจกะพริบตามากกว่า 400 ล้านครั้ง

แต่คำถามที่หลายคนสงสัยคือ ถ้านับเวลาที่ดวงตาปิดลงทั้งหมด เราเสียเวลาไปกับการหลับตานานแค่ไหน คำตอบคืออาจรวมกันได้หลายปีเลยทีเดียว

การกะพริบตาแต่ละครั้งใช้เวลาเพียงเสี้ยววินาที ประมาณหนึ่งในสิบถึงสี่สิบวินาทีโดยเฉลี่ย ขึ้นกับแต่ละคน เมื่อนำเวลาสั้นๆ เหล่านี้มารวมกันตลอดชีวิต อาจเทียบได้กับช่วงเวลาประมาณ 2 ถึง 5 ปีที่ดวงตาอยู่ในช่วงปิดชั่วคราว

ฟังดูเหมือนเราเสียเวลาไปหลายปี แต่จริงๆ แล้วช่วงเวลานั้นไม่ได้หายไปไหน เพราะทุกครั้งที่กะพริบตา ร่างกายกำลังรักษาความสามารถในการมองเห็นของเราอยู่ ถ้าไม่มีการกะพริบตา ผิวตาจะแห้งอย่างรวดเร็ว และการมองเห็นก็จะได้รับผลกระทบ

มีเรื่องเล็กๆ อีกอย่างที่น่าสนใจคือ การกะพริบตายังเกี่ยวข้องกับความรู้สึกและอารมณ์ด้วย บางช่วงที่คนกำลังคิดหนัก ตื่นเต้น หรือกำลังโกหก จำนวนครั้งของการกะพริบอาจเปลี่ยนไป เพราะระบบประสาทตอบสนองต่อความรู้สึกเหล่านั้น

เมื่ออายุมากขึ้น หลายคนเริ่มรู้สึกว่าตาแห้งง่ายขึ้น หรือรู้สึกไม่สบายตาเหมือนเมื่อก่อน สาเหตุอาจมาจากหลายอย่าง เช่น ต่อมน้ำตาทำงานลดลง การใช้สายตาหนัก หรือสภาพแวดล้อมที่มีลมและอากาศแห้ง การดูแลดวงตาจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลย แม้แต่การพักสายตาจากหน้าจอเป็นระยะ ก็ช่วยให้ดวงตาทำงานสบายขึ้น

บางครั้งสิ่งที่ร่างกายทำซ้ำๆ ทุกวันกลับเป็นสิ่งที่เราไม่เคยขอบคุณมันเลย การกะพริบตาเกิดขึ้นตั้งแต่เช้าจนถึงก่อนหลับ เป็นจังหวะเล็กๆ ที่อยู่ข้างเราเสมอ และอาจทำให้มองเห็นผู้คน สถานที่ และช่วงเวลาต่างๆ ในชีวิตได้ชัดเจนต่อไปอีกนาน