หมู่บ้านของไทยมีคนไม่ถึง 100 คน เปิดข้อมูลจริง บางแห่งเหลือไม่ถึง 10 คน

ถ้าพูดถึงคำว่า “หมู่บ้าน” หลายคนอาจนึกภาพชุมชนที่มีบ้านเรือนอยู่รวมกันเป็นจำนวนมาก และมีประชากรอย่างน้อยหลักร้อย

แต่ข้อมูลทะเบียนราษฎรของไทยบอกอีกภาพหนึ่ง

เพราะในประเทศไทยมีหมู่บ้านที่มีประชากร ไม่ถึง 100 คนจริง และบางแห่งมีจำนวนคนเหลือเพียงหลักหน่วย

กรมการปกครองมีข้อมูลประชากรถึงระดับ “หมู่บ้าน”

ข้อมูลจำนวนประชากรของประเทศไทยไม่ได้มีเฉพาะระดับประเทศ จังหวัด หรืออำเภอเท่านั้น

สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง มีระบบเผยแพร่สถิติประชากรที่สามารถดูข้อมูลลงไปถึง ระดับหมู่บ้าน และมีข้อมูลรายเดือนสำหรับปี 2569 ด้วย

นั่นหมายความว่า หากต้องการตรวจสอบว่าหมู่บ้านใดมีประชากรมากหรือน้อย สามารถใช้ข้อมูลทะเบียนราษฎรเป็นหลักฐานในการตรวจสอบได้

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขประชากรเป็นข้อมูลตามช่วงเวลาที่บันทึกไว้ จึงสามารถเปลี่ยนแปลงได้จากการย้ายเข้า ย้ายออก การเกิด และการเสียชีวิต

หลักฐานชัด ๆ : มีหมู่บ้านที่คนไม่ถึง 100 คนจริง

ตัวอย่างหนึ่งพบในข้อมูลของ องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกาด จังหวัดเชียงใหม่

ตารางประชากรของพื้นที่ระบุว่า

• หมู่ที่ 4 บ้านมะกายยอน — 14 คน

• หมู่ที่ 5 บ้านกาด — 20 คน

• หมู่ที่ 6 บ้านน้ำต้น — 9 คน

• หมู่ที่ 8 บ้านอัมพาราม — 6 คน

ตัวเลขเหล่านี้ต่ำกว่า 100 คนทั้งหมด และบางหมู่บ้านมีประชากรเพียงเลขหลักเดียว

ตัวเลขหลักหน่วยไม่ได้เกิดจากการคาดเดา

จุดที่น่าสนใจคือ ตัวเลขดังกล่าวไม่ได้มาจากการประมาณจำนวนคนจากภาพถ่ายดาวเทียมหรือการคาดคะเน

แต่เป็นข้อมูลประชากรที่หน่วยงานท้องถิ่นเผยแพร่ไว้ในข้อมูลเกี่ยวกับหมู่บ้านและประชากรของพื้นที่

ดังนั้นคำตอบของคำถามว่า

“ประเทศไทยมีหมู่บ้านที่มีคนอยู่ไม่ถึง 100 คนหรือไม่?”

คือ มี

และจากตัวอย่างที่ตรวจสอบได้ มีถึงขั้น ไม่ถึง 10 คน

แล้วทำไมบางหมู่บ้านจึงมีคนน้อยขนาดนี้?

จำนวนประชากรของแต่ละหมู่บ้านไม่ได้มีขนาดเท่ากัน

บางแห่งเป็นชุมชนขนาดใหญ่ ขณะที่บางแห่งเป็นพื้นที่ตั้งถิ่นฐานขนาดเล็ก หรือมีการเปลี่ยนแปลงจำนวนประชากรตามการย้ายถิ่น

ตัวอย่างเช่น ข้อมูลของ อบต.บางเตย จังหวัดนครปฐม แสดงให้เห็นว่าภายในตำบลเดียวกัน จำนวนประชากรของแต่ละหมู่บ้านแตกต่างกันมาก ตั้งแต่หลักร้อยไปจนถึงหลายพันคน

จึงไม่สามารถใช้จำนวนประชากรของหมู่บ้านหนึ่งไปแทนหมู่บ้านทั้งหมดได้

“หมู่บ้านเล็ก” ไม่ได้แปลว่า “ไม่มีคนอยู่”

อีกเรื่องที่ควรแยกออกจากกันคือ จำนวนประชากรตามทะเบียนบ้าน กับจำนวนคนที่อาศัยอยู่จริงในพื้นที่ ณ ช่วงเวลาหนึ่ง

สถิติทะเบียนราษฎรเป็นข้อมูลของบุคคลที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนตามหลักเกณฑ์ของระบบทะเบียน

ดังนั้นตัวเลข 6 คน หรือ 9 คน ไม่ควรตีความทันทีว่าพื้นที่นั้นมีคนใช้ชีวิตอยู่จริงเพียงเท่านั้นตลอดเวลา

ประเด็นนี้สำคัญมาก เพราะประชากรสามารถย้ายถิ่นและเปลี่ยนแปลงได้

กรมการปกครองจึงมีข้อมูลประชากรระดับหมู่บ้านแบบรายเดือนให้ติดตาม ไม่ได้มีเพียงตัวเลขชุดเดียวตลอดไป

แล้วทั่วประเทศมีหมู่บ้านต่ำกว่า 100 คนกี่แห่ง?

ตอนนี้ยังไม่ควรฟันธงตัวเลข

เหตุผลคือ กรมการปกครองมีชุดข้อมูลระดับหมู่บ้านให้ดาวน์โหลดจริง แต่การตอบคำถามว่า “ทั่วประเทศมีกี่หมู่บ้าน” จำเป็นต้องนำข้อมูลของทุกจังหวัดมารวมกัน แล้วกรองเฉพาะหมู่บ้านที่มีประชากรตั้งแต่ 0–99 คน

การค้นพบตัวอย่างจากเว็บไซต์ของหน่วยงานท้องถิ่นจึงใช้ยืนยันได้ว่า “มีจริง” แต่ยังไม่เพียงพอสำหรับการประกาศจำนวนทั้งหมดของประเทศ

นี่คือจุดที่ต้องแยกระหว่าง หลักฐานว่ามี กับ สถิติว่ามีทั้งหมดเท่าไร

สรุป

ประเทศไทยมีหมู่บ้านที่ประชากร ต่ำกว่า 100 คนจริง

และไม่ได้หยุดอยู่แค่หลักสิบ เพราะมีตัวอย่างที่ข้อมูลขององค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกาด จังหวัดเชียงใหม่ ระบุประชากรไว้เพียง 6 คน และ 9 คน ในบางหมู่บ้าน

ขณะเดียวกัน กรมการปกครองมีฐานข้อมูลประชากรระดับหมู่บ้านและข้อมูลรายเดือน ซึ่งสามารถใช้ตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของประชากรได้

แต่ถ้าจะตอบให้ถึงที่สุดว่า “ประเทศไทยมีหมู่บ้านต่ำกว่า 100 คนทั้งหมดกี่แห่ง และจังหวัดไหนมีมากที่สุด” จำเป็นต้องประมวลผลฐานข้อมูลระดับหมู่บ้านทั้งประเทศก่อน

เพราะเรื่องนี้ตัวเลขสำคัญกว่าคำคาดเดา

แล้วคุณคิดว่า ถ้าตัดเกณฑ์ไว้ที่ 100 คน จะมีหมู่บ้านไทยกี่แห่งที่อยู่ในกลุ่มนี้?