ความนิยมใช้เงินสดของแต่ละ Generation ใครยังพกเงินสด และใครเข้าสู่สังคมไร้เงินสดแล้ว?

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การชำระเงินของคนไทยเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว จากการพกธนบัตรและเหรียญในกระเป๋า กลายเป็นการสแกน QR Code โอนเงินผ่านแอปธนาคาร หรือใช้กระเป๋าเงินดิจิทัลเพียงไม่กี่วินาที หลายร้านค้าในปัจจุบันแทบไม่ต้องมีเงินทอน เพราะลูกค้าส่วนใหญ่เลือกจ่ายแบบไร้เงินสด (Cashless) แม้ว่าการชำระเงินดิจิทัลจะได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น แต่ "เงินสด" ก็ยังคงมีบทบาทในชีวิตประจำวันของผู้คน โดยเฉพาะในบางกลุ่มอายุและบางสถานการณ์ จึงเกิดคำถามที่น่าสนใจว่า Generation ไหนยังนิยมใช้เงินสดมากที่สุด และ Generation ไหนก้าวเข้าสู่สังคมไร้เงินสดแล้ว? บทความนี้จะพาคุณไปเปรียบเทียบพฤติกรรมการใช้เงินสดของคนแต่ละ Generation พร้อมวิเคราะห์เหตุผลที่ทำให้แต่ละวัยเลือกวิธีการชำระเงินแตกต่างกัน

 

การใช้เงินสดกำลังเปลี่ยนไป

ในอดีต เงินสดเป็นวิธีการชำระเงินหลักของคนทุกวัย แต่เมื่อสมาร์ตโฟน อินเทอร์เน็ต และบริการ Mobile Banking พัฒนาอย่างรวดเร็ว ผู้คนก็เริ่มเปลี่ยนพฤติกรรม ปัจจุบันสามารถชำระเงินได้หลายรูปแบบ เช่น

• สแกน QR Code

• โอนเงินผ่านแอปธนาคาร

• กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ (E-Wallet)

• บัตรเครดิตและบัตรเดบิต

• การชำระเงินแบบแตะ (Contactless)

อย่างไรก็ตาม ความนิยมในการใช้เงินสดยังแตกต่างกันไปในแต่ละ Generation

 

Baby Boomers ยังให้ความสำคัญกับเงินสดมากที่สุด

Baby Boomers หรือผู้ที่เกิดประมาณปี 2489–2507 เติบโตมาในยุคที่เงินสดเป็นวิธีชำระเงินหลัก จึงคุ้นเคยกับการถือธนบัตรติดตัวอยู่เสมอ เหตุผลที่คนรุ่นนี้ยังนิยมใช้เงินสด ได้แก่

• รู้สึกมั่นใจเมื่อเห็นเงินอยู่ในมือ

• ใช้งานง่าย ไม่ต้องพึ่งเทคโนโลยี

• กังวลเรื่องความปลอดภัยของการทำธุรกรรมออนไลน์

• คุ้นเคยกับการจ่ายเงินสดมาตลอดชีวิต

แม้ว่าหลายคนจะเริ่มใช้ Mobile Banking หรือสแกน QR Code แล้ว แต่โดยรวม Baby Boomers ยังคงเป็น Generation ที่ใช้เงินสดมากที่สุด

 

Generation X ใช้ทั้งเงินสดและการชำระเงินดิจิทัล

Generation X ซึ่งเกิดประมาณปี 2508–2523 เป็นกลุ่มที่อยู่ระหว่างโลกแบบเดิมและโลกดิจิทัล พฤติกรรมของคนรุ่นนี้คือ

• ใช้เงินสดสำหรับค่าใช้จ่ายประจำวัน

• ใช้ Mobile Banking เมื่อต้องโอนเงิน

• ใช้บัตรเครดิตสำหรับการซื้อสินค้ามูลค่าสูง

• พร้อมปรับตัวกับเทคโนโลยีใหม่

หลายคนยังพกเงินสดติดกระเป๋าไว้เสมอ เผื่อกรณีร้านค้าไม่รับการชำระเงินแบบดิจิทัล หรือเกิดปัญหาระบบอินเทอร์เน็ต

 

Generation Y เริ่มเข้าสู่สังคมไร้เงินสดอย่างเต็มตัว

Generation Y หรือ Millennials ซึ่งเกิดประมาณปี 2524–2539 เป็นกลุ่มที่เติบโตพร้อมอินเทอร์เน็ต และเป็นผู้ผลักดันการใช้บริการทางการเงินดิจิทัลในช่วงแรก คนรุ่นนี้นิยม

• สแกน QR Code

• โอนเงินผ่านแอปธนาคาร

• ใช้บัตรเครดิต

• ใช้ E-Wallet

• จ่ายค่าสินค้าออนไลน์

หลายคนสามารถใช้ชีวิตได้ทั้งวันโดยแทบไม่ต้องพกเงินสด เพราะร้านค้า ร้านอาหาร ระบบขนส่ง และบริการต่าง ๆ รองรับการชำระเงินแบบดิจิทัลเกือบทั้งหมด อย่างไรก็ตาม คนรุ่นนี้ยังพกเงินสดจำนวนเล็กน้อยไว้ใช้ในกรณีฉุกเฉิน

 

Generation Z คือ Generation ที่พึ่งพาเงินสดน้อยที่สุด

หากถามว่า Generation ไหนใช้เงินสดน้อยที่สุด คำตอบคือ Generation Z คนรุ่นนี้เกิดประมาณปี 2540–2555 และเติบโตในช่วงที่การสแกน QR Code และ Mobile Banking กลายเป็นเรื่องปกติ พฤติกรรมที่พบได้บ่อย ได้แก่

• ใช้โทรศัพท์แทนกระเป๋าสตางค์

• สแกนจ่ายแทบทุกครั้ง

• โอนเงินให้เพื่อนทันที

• ซื้อสินค้าออนไลน์เป็นประจำ

• ใช้ E-Wallet และโปรโมชันดิจิทัล

สำหรับ Gen Z เงินสดไม่ใช่สิ่งจำเป็นในชีวิตประจำวันอีกต่อไป หลายคนออกจากบ้านโดยมีเพียงสมาร์ตโฟนเครื่องเดียวก็สามารถใช้จ่ายได้ตลอดทั้งวัน

 

Generation Alpha อาจเป็น Generation ที่ไม่เคยชินกับเงินสด

Generation Alpha ซึ่งเกิดตั้งแต่ปี 2556 เป็นต้นมา เติบโตในยุคที่ผู้ปกครองใช้การสแกนจ่ายเป็นเรื่องปกติ เด็กหลายคนคุ้นเคยกับการเห็นพ่อแม่ใช้โทรศัพท์จ่ายเงิน มากกว่าการหยิบธนบัตรออกจากกระเป๋า ในอนาคต ผู้เชี่ยวชาญคาดว่า Generation Alpha อาจเป็นคนรุ่นแรกที่ใช้เงินสดน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์ และอาจมองการพกธนบัตรเป็นเรื่องที่ไม่จำเป็นในชีวิตประจำวัน

 

แล้ว Generation ไหนนิยมใช้เงินสดมากที่สุด?

หากพิจารณาจากพฤติกรรมโดยรวม สามารถเรียงลำดับได้ดังนี้

อันดับ 1 : Baby Boomers

• พกเงินสดเป็นประจำ

• ใช้เงินสดในการซื้อสินค้าส่วนใหญ่

• เริ่มใช้การชำระเงินดิจิทัล แต่ยังไม่ใช่วิธีหลัก

อันดับ 2 : Generation X

• ใช้ทั้งเงินสดและระบบดิจิทัล

• เลือกวิธีชำระเงินตามความเหมาะสม

• ยังนิยมพกเงินสดติดตัว

อันดับ 3 : Generation Y

• ใช้เงินสดลดลงอย่างมาก

• นิยมสแกน QR Code และ Mobile Banking

• พกเงินสดไว้เพียงเล็กน้อย

อันดับ 4 : Generation Z

• ใช้เงินสดน้อยมาก

• ชำระเงินผ่านสมาร์ตโฟนเป็นหลัก

• นิยมธุรกรรมออนไลน์และกระเป๋าเงินดิจิทัล

อันดับ 5 : Generation Alpha

• เติบโตในสังคมไร้เงินสด

• การใช้เงินสดขึ้นอยู่กับผู้ปกครอง แต่มีแนวโน้มจะใช้เงินสดน้อยที่สุดเมื่อเติบโต

 

เงินสดจะหายไปในอนาคตหรือไม่?

แม้ว่าสังคมไร้เงินสดจะเติบโตอย่างต่อเนื่อง แต่เงินสดยังคงมีความสำคัญในหลายด้าน เช่น

• ใช้ในพื้นที่ที่สัญญาณอินเทอร์เน็ตไม่เสถียร

• ใช้ในกรณีระบบชำระเงินล่ม

• ใช้ในร้านค้าขนาดเล็กบางแห่ง

• ช่วยควบคุมการใช้จ่ายสำหรับบางคน

ดังนั้น ในอนาคต เงินสดอาจมีบทบาทลดลง แต่ไม่น่าจะหายไปทั้งหมด โดยเฉพาะในประเทศที่ยังมีความแตกต่างด้านการเข้าถึงเทคโนโลยี

 

สรุป

หากถามว่า Generation ไหนนิยมใช้เงินสดมากที่สุด คำตอบคือ Baby Boomers เพราะเติบโตมาในยุคที่เงินสดเป็นวิธีชำระเงินหลัก และยังคงรู้สึกมั่นใจในการใช้ธนบัตรมากกว่าระบบดิจิทัล

ในทางกลับกัน Generation Z คือกลุ่มที่ใช้เงินสดน้อยที่สุด เพราะคุ้นเคยกับการสแกน QR Code การโอนเงินผ่านแอป และการชำระเงินแบบไร้เงินสดมาตั้งแต่วัยเรียน ขณะที่ Generation Y ก็เป็นกำลังสำคัญที่ผลักดันการเปลี่ยนผ่านสู่สังคมดิจิทัล ส่วน Generation X ยังคงเป็นกลุ่มที่ผสมผสานการใช้เงินสดและการชำระเงินออนไลน์ได้อย่างลงตัว

ท้ายที่สุด ไม่ว่าจะเลือกใช้เงินสดหรือการชำระเงินดิจิทัล วิธีที่ดีที่สุดคือการเลือกใช้ให้เหมาะกับสถานการณ์ พร้อมบริหารค่าใช้จ่ายอย่างมีวินัย เพื่อให้การใช้เงินในแต่ละวันสะดวก ปลอดภัย และสอดคล้องกับไลฟ์สไตล์ของตนเอง