ที่มาของคำว่า “ทอม” และ “กะเทย” ในสังคมไทย

1. ทำไมเรียก “ทอม” ว่า ทอม

ที่มา: มาจากภาษาอังกฤษ “Tomboy” แปลตรงตัวว่า “เด็กผู้ชายซนๆ” ฝรั่งใช้เรียกเด็กผู้หญิงที่ห้าวๆ ชอบเล่นแบบเด็กผู้ชาย ใส่กางเกง ไม่ชอบกระโปรง 

พอเข้าวงการเพศหลากหลายไทยช่วง 1980s-1990s คำว่า Tomboy ถูกย่อเหลือ “ทอม” แล้วความหมายขยับจาก “เด็กหญิงห้าว” กลายเป็น “ผู้หญิงที่มีบุคลิก/การแต่งกายแบบผู้ชาย และชอบผู้หญิง” ใช้คู่กับคำว่า “ดี้” ที่เรียกผู้หญิงที่ชอบทอม

สรุปง่ายๆ: ทอม = Tomboy ย่อคำ + ปรับความหมายให้ตรงกับบริบทหญิงรักหญิงในไทย

จุดที่คนสับสน: ทอมไม่ใช่เลสเบี้ยนทุกคน เลสเบี้ยนคือหญิงรักหญิงกว้างๆ แต่ทอมคือซับเซตที่แสดงออกแมนๆ ส่วนดี้คือฝ่ายที่ชอบทอมโดยเฉพาะ 

2. ทำไมเรียก “กะเทย” ว่า กะเทย

ที่มาเก่าแก่กว่ามาก: คำว่า “กะเทย” มีบันทึกตั้งแต่กฎหมายตราสามดวง สมัยอยุธยา 

รากศัพท์:

1. ภาษาอาหม: คำว่า “เทย” แปลว่าเพศที่สาม
2. ภาษาเขมร: “ខ្ទើយ ขฺเทิย” อ่านว่า ขฺเตย ความหมายเดียวกัน
3. พจนานุกรมบาทหลวงปาลเลอกัวซ์ ปี 2397: ระบุ กเทย ตรงกับภาษาอังกฤษ "Hermaphrodite" คือคนสองเพศ 

ความหมายดั้งเดิม: หมอบรัดเลย์ ปี 2416 นิยามว่า “คนไม่เป็นเพศชาย ไม่เป็นเพศหญิง มีแต่ทางปัสสาวะ” หมายถึงภาวะมีอวัยวะเพศกำกวม ปรีชา พิณทอง อธิบายแบบชาวบ้านว่า “ข้างขึ้นเป็นชาย ข้างแรมเป็นหญิง” 

ความหมายปัจจุบัน: สังคมไทยเหมารวมใช้ “กะเทย” เรียก 2 กลุ่มใหญ่

1. กะเทยแท้: คนที่จิตใจเป็นหญิง อยากเป็นหญิง หลายคนแปลงเพศแล้ว เรียก “สาวประเภทสอง” หรือ “ผู้หญิงข้ามเพศ”
2. ลักเพศ: ผู้ชายที่ชอบแต่งหญิงเพื่อความสุขทางเพศ แต่ยังพอใจเป็นชาย ไม่ได้อยากแปลงเพศ ภาษาปากเรียก “ตุ๊ด” 

3. แล้ว “ตุ๊ด” ต่างจากกะเทยยังไง

“ตุ๊ด” เป็นสแลง มาจาก “กะเทยลักเพศ” คือผู้ชายที่ออกสาวๆ แต่งหญิงเป็นครั้งคราว พบมากในวัยเรียน พอโตขึ้นบางคนก็หยุด บางคนก็ไปต่อเป็นกะเทยเต็มตัว ปัจจุบันคนทั่วไปใช้ปนกันหมด แต่ในทางการแพทย์แยกกันชัด 

4. ทำไมคำพวกนี้ถึงอยู่คู่สังคมไทยนาน

1. ภาษามีมาก่อนแนวคิด LGBTQ+ สากล: ไทยมีคำเรียกเพศที่สามเอง ไม่ต้องยืมคำว่า Transgender, Queer ทีหลัง
2. สื่อบันเทิงตอกย้ำ: ละคร หนัง ตลกคาเฟ่ ใช้คำว่ากะเทย ทอม จนติดปาก คนเลยจำง่าย
3. ชุมชนสร้างคำเพิ่มเอง: กะเทยคิดศัพท์ใหม่เป็นร้อยคำ เรียก “พจนานุเกย์-กะเทย” ใช้สื่อสารกันในกลุ่ม 

สรุปสั้นๆ

• ทอม: ย่อจาก Tomboy ฝรั่ง กลายเป็นคำไทยเรียกหญิงห้าวที่ชอบหญิง
• กะเทย: คำโบราณจากอาหม-เขมร มีในกฎหมายตราสามดวง เดิมหมายถึงคนสองเพศ ปัจจุบันใช้เรียกผู้ชายใจเป็นหญิงโดยรวม

ภาษามันดิ้นได้ ความหมายก็ขยับตามยุค ถ้าคุยกับเจ้าตัว ใช้คำที่เขาสบายใจที่สุดคือให้เกียรติสุดครับ