คดีช็อกโลก สภาศพ (Cadaver Synod)

เผยแพร่: 30 พฤษภาคม 2569 เวลา 20:07 น.
อัปเดตล่าสุด: 30 พฤษภาคม 2569 เวลา 20:17 น.โพสท์โดย charmingvampire

คดีช็อกโลก 'สภาศพ' (Cadaver Synod) เมื่อพระสันตะปาปาสั่งขุดศพคู่แค้นขึ้นมาแต่งตัวนั่งเก้าอี้พิจารณาคดีในศาล!

เหตุการณ์นี้ถูกจารึกไว้ว่าเป็นหนึ่งในหน้าประวัติศาสตร์ที่มืดมน และแปลกประหลาดที่สุดของคริสตจักรโรมันคาทอลิก โดยเกิดขึ้นในเดือนมกราคม ปี ค.ศ. 897 ณ มหาวิหารเซนต์จอห์นแลเทอรัน ในกรุงโรม ซึ่งมีชนวนเหตุแห่งความแค้นข้ามโลก

เรื่องราวเริ่มขึ้นจากความขัดแย้งทางการเมืองอย่างรุนแรงของอิตาลีในยุคนั้น สมเด็จพระสันตะปาปาฟอร์โมซัส (Pope Formosus) ได้สิ้นพระชนม์ลงในปี ค.ศ. 896 หลังจากนั้นไม่กี่เดือน สมเด็จพระสันตะปาปาสตีเฟนที่ 6 (Pope Stephen VI) ซึ่งอยู่ขั้วการเมืองตรงข้าม และเป็นหุ่นเชิดของตระกูลขุนนางที่มีอิทธิพล ได้ก้าวขึ้นสู่อำนาจแทน ด้วยความโกรธแค้นส่วนตัวและการเมืองที่ฝังลึก โป๊ปสตีเฟนต้องการจะทำลายชื่อเสียง และความชอบธรรมทั้งหมดของโป๊ปฟอร์โมซัสให้สิ้นซาก แม้ว่าอีกฝ่ายจะกลายเป็นศพไปแล้วก็ตาม

แทนที่จะปล่อยให้คนตายได้พักผ่อน โป๊ปสตีเฟนที่ 6 ได้ออกคำสั่งที่ไม่มีใครคาดคิดให้ไปขุดศพสมเด็จพระสันตะปาปาฟอร์โมซัสขึ้นมา ทหารได้ทำตามคำสั่ง ขุดร่างของโป๊ปฟอร์โมซัสที่ฝังไปแล้วนานถึง 9 เดือน และอยู่ในสภาพที่กำลังเน่าเปื่อยอย่างรุนแรงขึ้นมาจากสุสาน จากนั้นพวกเขานำศพมาทำความสะอาด สวมเสื้อคลุมพระสันตะปาปา (Papal Vestments) เต็มยศสีสันหรูหรา นำมงกุฎมาสวมให้ แล้วจับร่างที่ไร้วิญญาณนั้นนั่งบนบัลลังก์กลางห้องพิจารณาคดี ต่อหน้าคณะพระคาร์ดินัลและคณะสงฆ์ชั้นผู้ใหญ่ นับเป็นฉากพิจารณาคดีที่สยดสยองที่สุดในประวัติศาสตร์

ในการไต่สวนคดีที่ชวนขนหัวลุกนี้ โป๊ปสตีเฟนที่ 6 ได้แต่งตั้งดียาคอน (บาทหลวงฝึกหัด) วัยหนุ่มคนหนึ่งให้มายืนข้างบัลลังก์ศพ เพื่อทำหน้าที่เป็น "ทนายแก้ต่าง" ให้กับคนตาย ตัวองค์โป๊ปสตีเฟนเองทำหน้าที่เป็นอัยการฟ้องร้อง โดยพระองค์จะเดินเข้าไปชี้หน้าศพแล้วตะโกนด่าทอ ยิงคำถามใส่ศพอย่างดุเดือด เช่น "ทำไมเจ้าถึงละโมบในอำนาจ? ทำไมเจ้าถึงแย่งชิงตำแหน่งพระสันตะปาปา?

ทุกครั้งที่โป๊ปสตีเฟนตะโกนถาม ตัวทนายวัยหนุ่มที่ยืนอยู่ข้างศพจะสั่นสะท้านด้วยความกลัว และต้องคอยดัดเสียงตอบแทนศพเบาๆ ว่า "ข้าพเจ้าไม่ได้ทำผิด" หรือ "ข้าพเจ้ายอมรับ" ตามบทที่ถูกบีบบังคับ ซึ่งแน่นอนว่าผลการตัดสินถูกกำหนดไว้แล้ว ศาลพิพากษาว่า โป๊ปฟอร์โมซัสมีความผิดจริงในข้อหาทรยศและละเมิดกฎคริสตจักร โป๊ปสตีเฟนจึงสั่งลงทัณฑ์ศพทันทีด้วยการ ประกาศให้กฤษฎีกาและการบวชพระทั้งหมดที่ทำโดยโป๊ปฟอร์โมซัสกลายเป็นโมฆะ, สั่งลอกเสื้อผ้าพิธีการออกจากร่างของศพจนเปลือยเปล่า อีกทั้งยังสั่งตัดนิ้วมือขวา 3 นิ้ว (นิ้วชี้ นิ้วกลาง นิ้วโป้ง) ซึ่งเป็นนิ้วสำคัญที่โป๊ปฟอร์โมซัสเคยใช้ทำพิธีกล่าวคำอวยพรและศีลจุ่มให้คริสตชน

หลังจากนั้น ร่างอันเน่าเปื่อยที่ไร้นิ้วถูกนำไปแต่งกายด้วยชุดคนธรรมดา ทหารลากศพประจานไปตามท้องถนนในกรุงโรมท่ามกลางความอนาถใจของผู้พบเห็น ก่อนจะนำศพไปฝังในสุสานคนอนาถา แต่ความแค้นยังไม่จบ โป๊ปสตีเฟนสั่งให้คนไปขุดศพขึ้นมาอีกครั้ง แล้วผูกก้อนหินโยนทิ้งดิ่งลงสู่แม่น้ำไทเบอร์ (Tiber River) เพื่อไม่ให้เหลือซาก

ความโหดร้ายและวิปริตครั้งนี้สร้างความโกรธแค้นให้แก่ประชาชนในกรุงโรมอย่างมหาศาล มีข่าวลือในยุคนั้นว่า มีชาวประมงทอดแหติดศพของโป๊ปฟอร์โมซัสขึ้นมา และศพได้เริ่มทำปาฏิหาริย์รักษาโรคให้ผู้คน ในที่สุด ประชาชนและพระสงฆ์ที่ไม่พอใจได้รวมตัวกันก่อจลาจลบุกเข้ายึดอำนาจ โป๊ปสตีเฟนที่ 6 ถูกจับถอดถอนจากตำแหน่ง ถูกริบทรัพย์ และถูกลากเข้าคุกหลวง ก่อนจะถูกรัดคอจนสิ้นใจตายอย่างทรมานในห้องขังในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 897 (เพียงไม่กี่เดือนหลังจากสั่งขุดศพ)

หลังจากนั้น พระสันตะปาปาองค์ต่อๆ มาได้กู้คืนชื่อเสียงให้แก่โป๊ปฟอร์โมซัส มีการกู้ร่างของพระองค์ขึ้นมาจากแม่น้ำอย่างสมเกียรติ นำกลับไปฝังที่มหาวิหารเซนต์ปีเตอร์ดังเดิม และสั่งห้ามไม่ให้มีการจัด "พิจารณาคดีศพ" แบบนี้อีกต่อไปเด็ดขาด

เหตุผลที่คณะสงฆ์ในยุคต่อมา ต้องไปนำศพของโป๊ปฟอร์โมซัสขึ้นมาจากแม่น้ำไทเบอร์อีกครั้ง ทั้งๆ ที่ชาวประมงกู้ขึ้นมาและมีปาฏิหาริย์รักษาโรคแล้ว เป็นเพราะ 3 เหตุผลหลัก คือ

1. เพื่อกู้คืนสถานะ พระสันตะปาปาที่ถูกต้องตามกฎหมาย

ในตอนที่โป๊ปสตีเฟนที่ 6 ตัดสินคดี ศาลได้ประกาศให้ การเป็นโป๊ปของฟอร์โมซัสเป็นโมฆะ (Damnatio Memoriae) ซึ่งส่งผลกระทบร้ายแรงมาก เพราะบาทหลวงหรือพระคาร์ดินัลทุกคนที่เคยบวชโดยโป๊ปฟอร์โมซัส จะกลายเป็น "พระปลอม" ทันทีเมื่อมีการเปลี่ยนขั้วอำนาจ โป๊ปองค์ใหม่ (สมเด็จพระสันตะปาปาทีโอดอร์ที่ 2) จึงต้องจัดประชุมสงฆ์เพื่อสั่งยกเลิกคำพิพากษาของสภาศพ และ การนำศพขึ้นมาทำพิธีอย่างเป็นทางการ คือการประกาศต่อโลกว่า พระองค์คือโป๊ปที่ถูกต้องตามกฎหมาย และทุกอย่างที่พระองค์เคยทำไว้มีผลสมบูรณ์

2. ชาวประมงกู้ศพขึ้นมา แต่ "ยังไม่ได้ทำพิธีฝังอย่างสมเกียรติ"

ในยุคนั้น เมื่อชาวประมงกู้ร่างขึ้นมาได้เนื่องจากติดตาข่าย ด้วยความกลัวอำนาจมืดทางการเมือง ร่างของพระองค์จึงถูกนำไป ซ่อนไว้ในสถานที่ลับ โดยมีพระภิกษุที่เคารพรักช่วยดูแลอย่างเงียบๆ ศพจึงยังไม่มี "ที่พำนักสุดท้าย" ที่สมเกียรติในฐานะประมุขแห่งศาสนจักร

3. คืนความยุติธรรมสูงสุด และฝังเคียงข้าง "เซนต์ปีเตอร์"

ตามธรรมเนียมโบราณ ผู้นำศาสนาคริสต์ที่บริสุทธิ์จะต้องได้รับการฝังร่างไว้ในสุสานศักดิ์สิทธิ์ คณะสงฆ์จึงต้องทำพิธีอัญเชิญร่างที่แท้จริงจากที่ซ่อน นำมาสวมชุดพิธีการพระสันตะปาปาผืนใหม่ (Pontifical Vestments) เข้าพิธีสวดส่งวิญญาณครั้งใหญ่ และ ฝังลง ณ มหาวิหารเซนต์ปีเตอร์ (St. Peter's Basilica) เคียงข้างอัครสาวกและโป๊ปองค์อื่นๆ เพื่อเป็นการปิดฉากคดีอยุติธรรมอย่างสมบูรณ์แบบที่สุด

https://en.wikipedia.org/wiki/Cadaver_Synod
Le Pape Formose et Étienne VI ("Pope Formosus and Stephen VI") by Jean-Paul Laurens, 1870
บันทึกประวัติศาสตร์ศาสนจักรโรมันคาทอลิกยุคศตวรรษที่ 9 และสารานุกรมประวัติศาสตร์โลก The Cadaver Synod - Britannica
https://www.dailyartmagazine.com/the-dark-age-of-rome/
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pope_Formosus.jpg

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม