5 ทะเลสาบใหญ่ที่สุดในเอเชีย มีทั้งแคสเปียน ไบคาล และทะเลสาบสองน้ำ

เมื่อขยับมาดูเฉพาะในทวีปเอเชีย รวมถึงพื้นที่แถบไซบีเรียของรัสเซียและภูมิภาคเอเชียกลาง การจัดอันดับทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุดโดยวัดจากขนาดพื้นที่ผิว หรือ Surface Area เป็นเรื่องที่น่าสนใจมากครับ

เพราะในรายชื่อนี้มีทั้งแหล่งน้ำปิดที่ใหญ่ที่สุดในโลก ทะเลสาบที่ลึกที่สุดในโลก ทะเลสาบเก่าแก่ระดับหลายสิบล้านปี และทะเลสาบที่มีทั้งน้ำจืดกับน้ำเค็มอยู่ในพื้นที่เดียวกัน

ถ้าดูจากพื้นที่ผิวโดยประมาณ 5 ทะเลสาบขนาดใหญ่ที่มักถูกพูดถึงในเอเชีย ได้แก่ ทะเลแคสเปียน, ทะเลสาบไบคาล, ทะเลสาบบาลคัช, ทะเลสาบอิสซิก-คุล และทะเลสาบชิงไห่ โดยตัวเลขพื้นที่ของบางแห่งอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามฤดูกาล ระดับน้ำ และสภาพภูมิอากาศในแต่ละช่วงเวลา

เจาะลึกความน่าสนใจของแต่ละแห่ง

ทะเลแคสเปียน (Caspian Sea)

ทะเลแคสเปียนครองอันดับหนึ่งอย่างไม่ต้องสงสัย เพราะเป็นแหล่งน้ำปิดขนาดใหญ่ที่สุดในโลก และยังถือเป็นอันดับหนึ่งของเอเชียด้วย แม้พื้นที่ของมันจะอยู่ระหว่างเอเชียกับยุโรปตะวันออกก็ตาม

ความกว้างใหญ่ของทะเลแคสเปียนทำให้หลายคนเรียกว่า “ทะเล” มากกว่าจะเป็นทะเลสาบทั่วไป พื้นที่ของมันกว้างในระดับใกล้เคียงกับประเทศขนาดใหญ่ และมีพรมแดนติดหลายประเทศ เช่น รัสเซีย คาซัคสถาน เติร์กเมนิสถาน อิหร่าน และอาเซอร์ไบจาน

ทะเลสาบไบคาล (Lake Baikal)

ทะเลสาบไบคาลตั้งอยู่ทางตอนใต้ของภูมิภาคไซบีเรีย ประเทศรัสเซีย แม้ในแง่พื้นที่ผิวจะไม่ใหญ่เท่าทะเลแคสเปียน แต่ความพิเศษของที่นี่คือเป็นทะเลสาบที่ลึกที่สุดในโลก และยังเป็นหนึ่งในทะเลสาบที่เก่าแก่ที่สุดในโลกด้วย

ไบคาลมีอายุราว 25 ล้านปี และมีความลึกมากกว่า 1,600 เมตรในจุดที่ลึกที่สุด น้ำในทะเลสาบแห่งนี้ขึ้นชื่อเรื่องความใสสะอาด โดยเฉพาะช่วงฤดูหนาวที่ผิวน้ำกลายเป็นน้ำแข็ง ทำให้ภาพของทะเลสาบดูสวยแปลกตาและเป็นเอกลักษณ์มาก

ทะเลสาบบาลคัช (Lake Balkhash)

ทะเลสาบบาลคัชอยู่ในประเทศคาซัคสถาน จุดเด่นที่ทำให้ทะเลสาบแห่งนี้น่าสนใจมากคือการเป็นทะเลสาบ “สองน้ำ” ในแห่งเดียว

ฝั่งตะวันตกของทะเลสาบได้รับน้ำจากแม่น้ำอิลี ทำให้น้ำบริเวณนั้นมีความเป็นน้ำจืดมากกว่า ขณะที่ฝั่งตะวันออกมีความเค็มสูงกว่า จึงมักถูกอธิบายว่าเป็นทะเลสาบที่มีทั้งน้ำจืดและน้ำเค็มอยู่ในพื้นที่เดียวกัน โดยมีลักษณะภูมิประเทศและช่องแคบช่วยแบ่งสภาพน้ำออกจากกันอย่างน่าสนใจ

ทะเลสาบอิสซิก-คุล (Issyk-Kul)

ทะเลสาบอิสซิก-คุลตั้งอยู่บนเทือกเขาเทียนชาน ประเทศคีร์กีซสถาน เป็นหนึ่งในทะเลสาบภูเขาขนาดใหญ่ของโลก และเป็นทะเลสาบน้ำเค็มหรือน้ำกร่อยที่มีชื่อเสียงมากในเอเชียกลาง

ชื่อ Issyk-Kul มักแปลในความหมายว่า “ทะเลสาบอุ่น” เพราะแม้จะตั้งอยู่ท่ามกลางภูเขาและอากาศหนาวเย็น แต่น้ำในทะเลสาบแห่งนี้โดยทั่วไปไม่กลายเป็นน้ำแข็งในฤดูหนาว ปัจจัยสำคัญมาจากความเค็มของน้ำ ความลึก และการหมุนเวียนของน้ำภายในทะเลสาบ

ทะเลสาบชิงไห่ (Qinghai Lake)

ทะเลสาบชิงไห่เป็นทะเลสาบขนาดใหญ่ที่สุดของจีน ตั้งอยู่บนที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต และเป็นทะเลสาบน้ำเค็มที่มีความสำคัญทั้งด้านภูมิประเทศและระบบนิเวศ

บริเวณรอบทะเลสาบเป็นจุดแวะพักและแหล่งอาศัยสำคัญของนกอพยพจำนวนมากในแต่ละปี ทิวทัศน์ของที่นี่ก็โดดเด่นมาก โดยเฉพาะช่วงฤดูร้อนที่พื้นที่รอบทะเลสาบมีทุ่งดอกคานูล่าสีเหลืองตัดกับผืนน้ำสีฟ้าเข้ม กลายเป็นภาพจำของชิงไห่ที่หลายคนอยากไปเห็นด้วยตาตัวเอง

โตนเลสาบ (Tonle Sap)

หากนับเฉพาะภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือ ASEAN บ้านใกล้เรือนเคียงของเรา ทะเลสาบน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดคือโตนเลสาบในประเทศกัมพูชาครับ

ความพิเศษของโตนเลสาบคือขนาดของมันเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลอย่างชัดเจน ในฤดูแล้งพื้นที่ทะเลสาบจะเล็กลงมาก แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูฝน น้ำจากระบบแม่น้ำโขงจะไหลเอ่อและดันย้อนกลับเข้ามา ทำให้พื้นที่น้ำขยายตัวกว้างขึ้นหลายเท่า จนกลายเป็นหนึ่งในระบบนิเวศน้ำจืดที่สำคัญที่สุดของภูมิภาค