ภาพก่อนตาย นิมิต 3 ประการ สัญญาณบ่งชี้ว่าจะได้ไป นรก หรือ สวรรค์

ภาพก่อนตาย คือ สัญญาณบ่งชี้ว่าผู้ตายจะไปสู่ภพภูมิไหน หรือ ต้องชดใช้กรรมในโลกหน้าอย่างไร มีการอธิบายโดยปัญญาจารย์ทางพุทธศาสนา ในชื่อเรื่อง “มรณาสันนวิถี” ตำรา โลกทีปนี ของพระเทพมุณี (วิลาศ ญาณวโร ป.ธ. 9) อดีตเจ้าอาวาสวัดดอน ยานนาวา เผยว่า ‘เมื่อสัตว์ทั้งหลายใกล้จะมรณะไปสู่แดนมฤตยู ก่อนจะไปบังเกิดในโลกอื่นต่อไปนั้น จะเกิด มรณาสันนวิถี หรือ วิถีจิตใกล้จะตาย โดยมีอารมณ์ (นิมิต) 3 ประการ ปรากฏปฏิสนธิจิตก่อนลาโลก ดังต่อไปนี้’

1.กรรมารมณ์ คือ การเห็นกรรมที่ตนเคยกระทำไว้มาปรากฏให้ระลึกได้

ในขณะที่กำลังจะสิ้นลม ถ้าเป็นผู้มีบาปเคยทำอกุศลกรรมไว้ จะปรากฏเป็นภาพให้เห็นชัดเจนในมโนทวาร (ใจ) เช่น หากเคยฆ่าคน ภาพที่ตนฆ่าคนก็มาปรากฏ หากเคยถีบด่าว่าพ่อแม่ เคยติดเหล้าเป็นประจำ เคยลักขโมย ปล้นคนอื่น เคยประพฤติมิจฉา นอกใจคู่ครองของตน ก็จะปรากฏเป็นภาพให้เห็นชัดเจนอย่างที่ทำไว้ จิตจะยึดหน่วงเอาภาพเหล่านั้นเป็นอารมณ์ ‘เมื่อสิ้นชีวิตจะน้อมนำไปเกิดในทุคติภูมิ เช่น โลกนรก’

หากเคยทำกุศลกรรมไว้ ในขณะนั้นจะปรากฏเป็นภาพให้เห็นอย่างชัดเจนในใจ เช่น หากเคยบริจาคทาน ทำบุญเลี้ยงพระ ขุดสระ สร้างศาลา เคยรักษาศีล จะเห็นเป็นภาพตนเองเคยทำสิ่งต่าง ๆ เหล่านั้น ทำให้ใจคอชุ่มชื่นก่อนหมดลม อารมณ์อันดีงาม ‘จะน้อมไปเกิดในสุคติภูมิ’

2.กรรมนิมิตตารมณ์ คือ มีอุปกรณ์ของการกระทำในอดีตมาปรากฏให้เห็น เพราะการประกอบกรรมทุกชนิด ย่อมมีอุปกรณ์เครื่องมือ เช่น เครื่องมือสร้างความรุนแรงในรูปแบบต่าง ๆ สิ่งของเนื่องในอบายมุข เครื่องมือการพนัน เครื่องมือที่ทำปาณาติบาต ฆ่าสัตว์ ฆ่าคน ต้องมีดาบ มีด ปืน เป็นต้น สุดแต่เคยทำชั่วด้วยสิ่งใด จะมาปรากฏให้จิตยึดหน่วงไว้เป็นอารมณ์ก่อนไป ทุคติภูมิ

เครื่องมือในการทำบุญทำทานก็ต้องมี เช่น อาหารที่เคยทำบุญใส่บาตร หรือ เคยให้ทานผู้อื่นกิน เครื่องใช้ไม้สอย อุปกรณ์เหล่านี้จะปรากฏเป็นกรรมนิมิตในขณะจะดับจิต คือ มองเห็นเป็นภาพสิ่งนั้น เห็นผ้าไตรทอดกฐินที่ตนเคยทอดถวาย เห็นเครื่องสักการบูชาดอกไม้ที่ตนเคยทำบูชาไว้ จิตจะยึดเป็นอารมณ์ก่อนดับขันธ์ แล้วส่งให้ไปอุบัติใน สุคติภูมิ

3.คตินิมิตตารมณ์ เป็นนิมิตต่าง ๆ ที่บ่งบอกถึงโลกที่จะต้องไปเกิดหลังเสียชีวิต โดยปรากฏชัดในมโนทวารเช่นกัน บางทีอาจเป็นภาพที่เคยเห็น เดจาวู บางทีไม่เคยเห็น คตินิมิตตารมณ์แบ่งเป็นประเภทย่อยได้ ดังนี้

1.หากเห็นเปลวไฟร้อนระอุ เห็นหม้อเหล็กแดง ไม้งิ้วมีหนามเหล็ก เห็นฝูงผีปีศาจราชทูตรูปร่างพิกลถือไม้ค้อน หรือ หอกเหล็ก เห็นแร้งกากำลังจะมาฉีกกัดเลือดเนื้อของตน จนทำให้ตกใจสะดุ้งกลัว ร้องโวยวายให้คนช่วย “เขาผู้นั้นต้องไปตกนรกอย่างแน่นอน”

2.หากเห็นหุบเขาหรือถ้ำมืด เห็นแกลบและข้าวลีบมากมาย ให้ความรู้สึกหิวโหยอาหารและกระหายน้ำ บ้างเห็นเลือด น้ำหนอง ของเหลวน่ารังเกียจ เห็นเป็นอสุรกายร่างใหญ่โตน่าเกลียด เนื้อตัวสกปรกรุงรัง “เขาผู้นั้นจะได้ไปเกิดเป็นเปรตอสุรกาย”

3.หากเห็นทุ่งหญ้า ป่าไม้ เชิงเขา ชายน้ำ กอไผ่ ภูเขา เห็นเป็นรูปสัตว์ต่าง ๆ เช่น โค กระบือ หมู หมา เป็ด ไก่ ไส้เดือน ฯลฯ “เขาผู้นั้นจะได้ไปบังเกิดในกำเนิดสัตว์เดรัจฉาน”

4.หากเห็นก้อนเนื้อ คือ เป็นก้อนเนื้อเล็ก ๆ ในครรภ์มารดา หรือ เห็นครรภ์มารดาในชาติหน้าซึ่งจะมาถึงในพริบตาข้างหน้า “เขาผู้นั้นจะต้องมาเกิดเป็นมนุษย์โลกนี้”

5.หากเห็นทิพยวิมาน ปราสาทราชวังอันสวยสดงดงามที่ไม่มีในเมืองมนุษย์ หรือ เห็นต้นกัลปพฤกษ์ (ต้นไม้สวรรค์) เห็นสิริไสยาสน์ ที่นอนอันประเสริฐในทิพยวิมาน ประกอบด้วยแก้วแหวนเงินทองงดงาม บ้างเห็นเทพบุตรเทพธิดาชาวฟ้าชาวสวรรค์พากันขับระบำรำฟ้อนอย่างรื่นเริง สวยใส่อาภรณ์ประณีตงดงาม ทำให้ผู้จะสิ้นใจมีจิตเพลิดเพลินโสมนัส “ถ้ามีผู้สังเกตดูหน้าก็จะรู้ได้ว่า เขาจะหลับตาตายอย่างสุขสงบไปพบสุคติแน่ในไม่ช้า เพราะนิมิตนี้ชี้ให้รู้ว่า เขาผู้นั้นจักได้ไปเกิดในสวรรค์เมืองฟ้าเป็นเทวดาแน่นอน”