ธรรมเนียมนางร้องไห้ในอดีต ถูกยกเลิกยุครัชกาลที่ 6 เพราะอะไร
ในหน้าประวัติศาสตร์ราชสำนักไทย มีธรรมเนียมหนึ่งที่สืบทอดมาอย่างยาวนานตั้งแต่สมัยอยุธยา นั่นคือการจัดกลุ่มสตรีมาคร่ำครวญโหยหวนในงานพระบรมศพที่เรียกว่า "นางร้องไห้" แม้จะเป็นประเพณีที่แสดงถึงความยิ่งใหญ่และโศกเศร้าตามคติโบราณ แต่ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ธรรมเนียมนี้กลับถูกสั่งยกเลิกอย่างเด็ดขาดด้วยเหตุผลที่สะท้อนถึงมุมมองอันทันสมัยและการเน้นย้ำถึง "ความจริงใจ" มากกว่าการเสแสร้งตามบทบาท
ทำความรู้จัก "นางร้องไห้" มรดกทางพิธีกรรมจากกรุงเก่า
"นางร้องไห้" คือกลุ่มสตรีในราชสำนักที่ได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ร้องไห้คร่ำครวญประกอบพระราชพิธีพระบรมศพและพระศพของเจ้านายชั้นสูง โดยจะร้องเป็นบทเพลงที่มีทำนองเฉพาะในช่วงเวลาประโคมย่ำยาม เช่น ย่ำรุ่ง เที่ยง ย่ำค่ำ และยามต่างๆ
ครั้งสุดท้ายที่มีการปรากฏของนางร้องไห้ตามราชประเพณี คือในงานพระบรมศพของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โดยมีเจ้าจอมหม่อมราชวงศ์สดับ ลดาวัลย์ เป็นต้นเสียงร้องนำ ซึ่งในขณะนั้นถือเป็นการปฏิบัติหน้าที่ตามจารีตที่สืบทอดกันมา
เหตุผลที่รัชกาลที่ 6 ทรงสั่งยกเลิก: "รกหูเสียจริง"
เมื่อเข้าสู่รัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ทรงมีพระราชดำริที่ต่างออกไป และทรงระบุเหตุผลผ่านพระราชหัตถเลขาถึงสาเหตุที่ไม่โปรดธรรมเนียมนี้ไว้ดังนี้:
-
ขาดความจริงใจ: ทรงวินิจฉัยว่าการร้องไห้ลักษณะนี้เป็นการเสแสร้งเหมือนการเล่นละคร ไม่ได้มาจากความเศร้าโศกที่แท้จริง ทรงใช้คำว่า "รู้สึกรกหูเสียจริงๆ" เพราะเป็นการร้องซ้ำไปซ้ำมาตามบทบาท
-
รบกวนพิธีกรรม: เสียงร้องที่ดังต่อเนื่องส่งผลกระทบต่อความสงบในพระราชพิธี โดยเฉพาะในช่วงเวลาสำคัญที่พระสงฆ์กำลังถวายพระธรรมเทศนา
-
กิริยาที่ไม่เหมาะสม: ทรงสังเกตว่าทั้งผู้ร้องและผู้ฟังบางส่วนใช้ช่วงเวลานี้เป็นโอกาสในการพบปะพูดคุยสโมสรกัน ขาดความเคารพต่อสถานที่และกาละเทศะที่ควรจะเป็น
พระราชพินัยกรรมที่ยุติธรรมเนียมถาวร
ความเด็ดขาดในการยกเลิกธรรมเนียมนี้ปรากฏอยู่ในพระราชพินัยกรรมของรัชกาลที่ 6 ที่สั่งห้ามมิให้มีนางร้องไห้ในงานพระบรมศพของพระองค์ โดยทรงกำชับไว้ใจความสำคัญว่า "ถ้าผู้ใดรักใคร่ข้าพเจ้า ปรารถนาจะร้องไห้ ก็ร้องไห้จริง ๆ เถิด อย่าร้องเล่นอย่างละครเลย" ประโยคนี้ถือเป็นการปิดฉากธรรมเนียมนางร้องไห้ในราชสำนักไทยอย่างถาวร
สรุปการเปลี่ยนแปลงสู่ความสงบและสมพระเกียรติ
การยกเลิกธรรมเนียม "นางร้องไห้" ถือเป็นการปฏิรูปราชประเพณีครั้งสำคัญที่เปลี่ยนจากการยึดถือรูปแบบภายนอกมาเป็นการเน้นคุณค่าทางจิตใจ รัชกาลที่ 6 ทรงต้องการให้งานพระบรมศพเป็นไปด้วยความสงบ สง่างาม และสมพระเกียรติ โดยปล่อยให้ความโศกเศร้าเป็นเรื่องของความรู้สึกที่แท้จริงจากพสกนิกรและผู้ที่รักใคร่พระองค์อย่างแท้จริง มากกว่าการจัดตั้งตามธรรมเนียมโบราณที่สืบทอดกันมา
เขียนโดย Kyogisa
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
ทำไมเพื่อนร่วมงานเงียบๆ ถึงสังเกตเห็นเรื่องที่คนอื่นมองข้าม
เลือกซื้อไข่ไก่สดจากตลาดอย่างไร
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
สัญญาณอันตรายจากเครื่องใช้ไฟฟ้าและปลั๊กไฟในบ้าน
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ความจริงบัตรเครดิต…ใครได้ ใครเสีย? รูดง่าย จ่ายทีหลัง แต่ถ้าใช้ไม่เป็น อาจกลายเป็นหนี้ก้อนใหญ่
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
วิธีต้มกะทิในแกงไทยและเก็บแกงให้ปลอดภัย
ทำไมคนยุ่งบางคนยังหาเวลาอ่านหนังสือและออกกำลังกายได้
เจอหนวดแมวตกอยู่บนพื้น อย่าเพิ่งตกใจ เพราะอาจเป็นเรื่องธรรมชาติ
ไขปริศนา "สุวรรณภูมิ" คือประเทศอะไร? เปิดแผนที่ตำนานแผ่นดินทอง ที่ไม่ได้มีแค่ประเทศไทย
เปิดความจริงทางประวัติศาสตร์ของ “เปาบุ้นจิ้น” ตัวจริงหน้าขาวสะอาด สุภาพอ่อนโยน และไม่มีปานพระจันทร์เสี้ยว
ทำไมน้ำดื่มส่งตามบ้านส่วนใหญ่ต้องบรรจุ 950 มิลลิลิตร แทนที่จะเป็น 1 ลิตรเต็ม?
เปิดตำนาน "ดินหอมไทย" จากผืนดินใต้เท้าสู่ของกินเล่นภูมิปัญญาคนล้านนาในอดีต


