ทำไมยิ่งใกล้วันแม่ “ดอกมะลิ” ยิ่งแพง? ปีนี้บางพื้นที่แตะ 2,000 บาทต่อกิโลกรัม

ทำไมยิ่งใกล้วันแม่ “ดอกมะลิ” ยิ่งแพง? ปีนี้บางพื้นที่แตะ 2,000 บาทต่อกิโลกรัม

อีกไม่กี่วันจะถึงวันที่ 12 สิงหาคม สิ่งหนึ่งที่เริ่มเห็นตามร้านดอกไม้และตลาดก็คือพวงมาลัยมะลิที่มีมากขึ้น แต่ปีนี้มีอีกอย่างที่สะดุดตาไม่แพ้กัน นั่นคือ “ราคาดอกมะลิ”

วันที่ 10 สิงหาคม 2569 มีรายงานจากหลายพื้นที่ว่าราคามะลิสดขยับขึ้นแรง บางแห่งอยู่ประมาณ 1,300–1,500 บาทต่อกิโลกรัม ขณะที่ตลาดในจังหวัดชัยนาทมีผู้ค้าระบุว่ามะลิไทยขึ้นไปถึงประมาณ 1,900–2,000 บาทต่อกิโลกรัม

คำถามจึงไม่ใช่แค่ว่า “มะลิแพงขึ้นเท่าไร” แต่คือ ทำไมดอกไม้ชนิดเดียว พอเข้าใกล้วันแม่ ราคาจึงสามารถกระโดดขึ้นภายในช่วงเวลาสั้น ๆ ได้ขนาดนี้?

ภาพประกอบเรื่องราคาดอกมะลิในช่วงก่อนวันแม่ ไม่ใช่ภาพบันทึกเหตุการณ์จริง

เหตุผลง่ายที่สุด: คนต้องการพร้อมกัน แต่ดอกมะลิเพิ่มจำนวนตามไม่ทัน

ถ้ามองแบบง่าย ๆ ราคามะลิช่วงนี้เป็นภาพของเรื่อง อุปสงค์และอุปทาน ที่เห็นได้ชัดมาก

ทุกปีเมื่อเข้าใกล้วันแม่ ความต้องการดอกมะลิเพิ่มขึ้นพร้อมกัน ทั้งจากร้านดอกไม้ ร้านพวงมาลัย ตลาดค้าส่ง และผู้ซื้อทั่วไป เพราะมะลิถูกนำมาใช้ร้อยพวงมาลัยและมอบให้แม่ในวันที่ 12 สิงหาคม

แต่ฝั่งสวนไม่สามารถสั่งให้ต้นมะลิ “ออกดอกเพิ่มทันที” เพียงเพราะอีกสองวันคนจะต้องการมากขึ้นได้ ปริมาณดอกที่เก็บขายได้ยังขึ้นอยู่กับต้นมะลิ สภาพอากาศ การดูแล และผลผลิตในแต่ละช่วงเวลา

จึงเกิดสถานการณ์คล้ายกับของที่มีอยู่จำนวนหนึ่ง แต่จู่ ๆ มีคนจำนวนมากเข้ามาต้องการซื้อพร้อมกัน เมื่อของในตลาดเพิ่มไม่ทัน ราคาก็มีแรงดันให้ขยับสูงขึ้น

ปีนี้มีอีกแรงกดดัน: บางพื้นที่เจอผลผลิตลด

เรื่องนี้ไม่ได้เกิดจากวันแม่อย่างเดียว รายงานจากนครราชสีมาและปราจีนบุรีในช่วงวันที่ 9–10 สิงหาคม ระบุว่าเกษตรกรและผู้ค้าเผชิญภาวะ ผลผลิตมะลิบางพื้นที่ออกสู่ตลาดน้อยลง โดยมีการกล่าวถึงสภาพอากาศแปรปรวนและฝนทิ้งช่วงเป็นปัจจัยหนึ่ง

เมื่อฝั่งหนึ่งต้องการดอกมากขึ้น แต่อีกฝั่งกลับมีของออกมาน้อยกว่าที่ตลาดต้องการ ผลของสองอย่างนี้จึงมาชนกันพอดีในช่วงก่อนวันที่ 12 สิงหาคม

ภาพประกอบเพื่ออธิบายภาวะราคาดอกมะลิช่วงก่อนวันแม่ ไม่ใช่ป้ายราคาจากตลาดจริง

ที่จริง “ราคาเดือนสิงหาคมสูงขึ้น” ไม่ใช่เรื่องใหม่

จุดที่น่าสนใจคือ ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นปีนี้

กรมส่งเสริมการเกษตรเคยเผยข้อมูลราคามะลิปี 2566/67 ว่า ในช่วงเดือนมีนาคม–กรกฎาคม และกันยายน–ตุลาคม ราคาเฉลี่ยอยู่ประมาณ 250–700 บาทต่อกิโลกรัม ขณะที่เดือนสิงหาคม รวมถึงช่วงพฤศจิกายน–กุมภาพันธ์ ราคาสามารถขยับขึ้นมาอยู่ประมาณ 700–1,500 บาทต่อกิโลกรัม

ข้อมูลในปีถัดมายังสะท้อนรูปแบบคล้ายกัน คือเดือนสิงหาคมมีโอกาสเกิดการปรับตัวขึ้นในระยะสั้น เพราะความต้องการจากเทศกาลวันแม่เพิ่มสูงกว่าช่วงปกติ

ดังนั้น การที่เราเห็นราคามะลิสูงขึ้นช่วงนี้จึงมีทั้ง “รูปแบบตามฤดูกาลและเทศกาล” ที่เกิดซ้ำอยู่แล้ว กับ “ปัจจัยเฉพาะของปีนี้” อย่างผลผลิตในบางพื้นที่ที่ลดลงมาซ้ำเติมกัน

แล้วทำไมราคาของแต่ละจังหวัดไม่เท่ากัน?

ตรงนี้เป็นอีกจุดที่ต้องระวัง เพราะคำว่า “มะลิกิโลละ 2,000 บาท” ไม่ได้แปลว่าทุกตลาดทั่วประเทศต้องขายราคาเดียวกัน

วันที่ 10 สิงหาคม มีรายงานในชัยนาทว่ามะลิไทยขึ้นไปประมาณ 1,900–2,000 บาทต่อกิโลกรัม ขณะที่ข้อมูลจากสวนและตลาดในนครราชสีมากับปราจีนบุรีอยู่แถว 1,300–1,500 บาทต่อกิโลกรัม

ราคาจริงจึงขึ้นอยู่กับหลายอย่าง ทั้งพื้นที่ แหล่งรับสินค้า ช่วงเวลาที่ซื้อ คุณภาพของดอก ปริมาณของที่เข้าตลาด ต้นทุนการขนส่ง และราคาค้าส่งกับราคาที่ผู้บริโภคซื้อหน้าร้าน

นั่นยังอธิบายได้ว่าทำไมร้านพวงมาลัยบางแห่งไม่สามารถขึ้นราคาตามต้นทุนแบบตรง ๆ ได้ ผู้ค้าบางพื้นที่เลือก ลดขนาดพวงมาลัย หรือใช้ดอกไม้สีขาวชนิดอื่นผสมหรือทดแทน เพื่อให้ยังมีสินค้าระดับราคาที่ลูกค้าซื้อไหว

ดอกไม้เล็ก ๆ ที่ทำให้เห็นกลไกราคาได้ชัดมาก

เรื่องของดอกมะลิช่วงวันแม่จึงน่าสนใจกว่าคำว่า “ของแพงขึ้น” เพราะมันทำให้เราเห็นกลไกตลาดแบบง่าย ๆ อยู่ตรงหน้า

คนต้องการพร้อมกันมากขึ้น + ของเพิ่มไม่ทัน + ผลผลิตบางพื้นที่ลดลง = ราคามีโอกาสขยับขึ้นแรงในช่วงสั้น ๆ

หลังผ่านช่วงความต้องการสูง ราคาก็ไม่ได้หมายความว่าจะอยู่ระดับนี้ตลอดไป เพราะมะลิเป็นสินค้าเกษตรที่ราคาสามารถเปลี่ยนตามฤดูกาล ปริมาณผลผลิต และสถานการณ์ของตลาดในแต่ละช่วง

ครั้งต่อไปถ้าเห็นพวงมาลัยมะลิช่วงก่อนวันแม่มีราคาแตกต่างจากวันธรรมดา เราอาจไม่ได้เห็นแค่ “ดอกไม้ประจำวันแม่” แต่กำลังเห็นทั้งเรื่องฤดูกาล สภาพอากาศ ผลผลิต และความต้องการของคนจำนวนมากมารวมอยู่ในพวงมาลัยพวงเดียว

แถวบ้านคุณปีนี้ พวงมาลัยมะลิราคาเริ่มต้นเท่าไรกันแล้ว?

แหล่งที่มา:

1. กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ — ข้อมูลการผลิตและความผันผวนของราคาดอกมะลิตามช่วงฤดูกาล
กรมส่งเสริมการเกษตร

2. มติชน — รายงานราคาดอกมะลิในจังหวัดชัยนาท วันที่ 10 สิงหาคม 2569
มติชนออนไลน์

3. ข่าว 7HD — รายงานสถานการณ์ผลผลิตและราคามะลิในนครราชสีมาและปราจีนบุรีช่วงก่อนวันแม่
ข่าว 7HD

หมายเหตุ: ราคาดอกมะลิที่กล่าวถึงเป็นราคาที่มีรายงานในบางพื้นที่ ณ ช่วงวันที่ 9–10 สิงหาคม 2569 ไม่ใช่ราคากลางที่ใช้เหมือนกันทั่วประเทศ และสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามพื้นที่และช่วงเวลา

ภาพประกอบ: สร้างขึ้นเพื่อประกอบการอธิบายเนื้อหา ไม่ใช่ภาพข่าวหรือหลักฐานจากตลาดจริง