หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

ปู่เจ้าสมิงพรายไม่ได้แพ้คาถามหาเสน่ห์อย่างที่เล่ากัน

เขียนโดย ตัวซีเคร็ท

ปู่เจ้าสมิงพรายคือฤๅษีผู้มีบทบาทสำคัญในขุนช้างขุนแผน



ชื่อของ ปู่เจ้าสมิงพราย ฟังแล้วชวนให้นึกถึงฤๅษีแก่ผู้มีวิชาแก่กล้า และในวรรณคดีเรื่องขุนช้างขุนแผน ตัวละครนี้ก็อยู่ในโลกของไสยศาสตร์ ตบะ และอำนาจเหนือธรรมชาติจริง แต่มีจุดหนึ่งที่ควรแยกให้ชัดก่อนเลย คือภาพว่าเจ้าตัวถูกคาถามหาเสน่ห์เล่นงานจนเกิดอารมณ์หรือยอมสยบนั้น ไม่ใช่แกนเหตุการณ์ที่มีหลักฐานชัดในตัวบทมาตรฐาน การเอาประเด็นนี้ไปเล่าต่อแบบเป็นข้อเท็จจริงจึงเสี่ยงทำให้วรรณคดีเพี้ยนไปอีกทาง

แล้วปู่เจ้าสมิงพรายเป็นใครกันแน่

ในเสภาขุนช้างขุนแผน ปู่เจ้าสมิงพรายเป็นฤๅษีผู้เกี่ยวข้องกับโลกแห่งวิชาอาคมของขุนแผน โดยเฉพาะช่วงที่พลายแก้วเดินทางไปศึกษาวิชา ตัวละครประเภทฤๅษีในวรรณคดีไม่ได้มีหน้าที่แค่เป็นคนแก่ใจดีคอยสอนพระเอก แต่เป็นภาพแทนของผู้ผ่านการฝึกตน มีความรู้ที่คนธรรมดาเข้าถึงไม่ได้ และเป็นประตูเชื่อมระหว่างโลกมนุษย์กับโลกอาคม

ตรงนี้น่าสนใจมาก เพราะคำว่า ตบะ ในวัฒนธรรมอินเดียและวรรณคดีที่รับอิทธิพลอินเดีย ไม่ได้แปลว่าเวทมนตร์แรงอย่างเดียว ต้นความหมายโยงกับการบำเพ็ญเพียร การข่มกิเลส และพลังที่เกิดจากการฝึกตนอย่างหนัก ฤๅษีจึงมักถูกวางไว้ตรงข้ามกับความอยากทางโลกโดยธรรมชาติของบทบาท

ยิ่งมีตบะสูง การถูกทดสอบด้วยกิเลสยิ่งเป็นเรื่องใหญ่


นี่แหละที่ทำให้เรื่องเล่าเกี่ยวกับฤๅษีกับเสน่หาเกิดขึ้นซ้ำในวรรณกรรมหลายสาย ไม่ใช่เพราะมีสูตรว่า “คนแก่แพ้ของเร้าอารมณ์” แต่เพราะนักเล่าเรื่องชอบจับ สิ่งที่ตัวละครพยายามควบคุม มาชนกับ สิ่งที่ควบคุมยากที่สุด

ตบะกับกามจึงเป็นคู่ตรงข้ามที่เล่าเรื่องได้แรงมาก

ในคติอินเดียมีเรื่องของนักบวชหรือฤๅษีถูกความงามและกามารมณ์ทดสอบอยู่หลายเรื่อง ตัวอย่างที่โด่งดังคือฤๅษีวิศวามิตรกับนางเมนกา ซึ่งสะท้อนความคิดว่าต่อให้ฝึกตนจนมีอำนาจสูง ความปรารถนาก็ยังถูกใช้เป็นบททดสอบได้ พอแนวคิดแบบนี้เดินทางเข้ามาปะปนกับนิทาน วรรณคดี และความเชื่อเรื่องคาถาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงไม่แปลกที่จะเกิดการตีความตัวละครสายฤๅษีผ่านกรอบ “ตบะปะทะกิเลส”

แต่ คาถามหาเสน่ห์ในขุนช้างขุนแผนก็มีพื้นที่ของมันเอง ขุนแผนถูกจดจำในฐานะตัวละครที่เชี่ยวชาญทั้งการรบ ไสยศาสตร์ เครื่องราง และมนตร์ที่เกี่ยวข้องกับเสน่ห์ จนภาพจำของขุนแผนในวัฒนธรรมสมัยหลังแทบแยกไม่ออกจากเรื่องเมตตามหานิยมและเสน่หา เมื่อเล่าปากต่อปากนานเข้า เรื่องของอาจารย์ฤๅษี เรื่องวิชา และเรื่องเสน่ห์จึงมีโอกาสถูกจับมารวมกันง่ายมาก

• ตบะ สื่อถึงการฝึกควบคุมตนเองและอำนาจจากการบำเพ็ญเพียร

• มหาเสน่ห์ สื่อถึงอำนาจดึงดูดใจในโลกความเชื่อ

• ขุนแผน เป็นตัวละครที่ภาพจำด้านไสยศาสตร์และเสน่ห์เด่นมาก

• ปู่เจ้าสมิงพราย อยู่ในสายการถ่ายทอดวิชา จึงถูกดึงเข้าไปอยู่ในเรื่องเล่าประเภทนี้ได้ง่าย


ถ้ามองแบบจิตวิทยาโดยไม่เอาไสยศาสตร์มาอธิบายเป็นวิทยาศาสตร์ เรื่องนี้กลับน่าสนใจอีกแบบ เพราะมนุษย์มีความต้องการหลายระบบพร้อมกัน อายุ ประสบการณ์ หรือสถานะทางสังคมไม่ได้ทำให้ความรู้สึกทุกชนิดหายไปอัตโนมัติ การควบคุมแรงกระตุ้นเป็นเรื่องของสมอง การเรียนรู้ บริบท และการตัดสินใจ ไม่ใช่ค่าพลังที่สะสมแล้วทำให้เจ้าตัว “ภูมิคุ้มกันกิเลส” แบบในเกม

ตรงนี้ต้องระวังอีกอย่าง คาถามหาเสน่ห์เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ความเชื่อและวัฒนธรรม แต่ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ยืนยันว่าบทสวดหรือเวทมนตร์สามารถบังคับให้บุคคลอื่นเกิดความรักหรือความต้องการทางเพศโดยฝืนเจตจำนงได้ การศึกษามันจึงน่าสนใจในฐานะคติชน ประวัติศาสตร์ และภาพสะท้อนความปรารถนาของมนุษย์ มากกว่าจะเอามาอธิบายกลไกความรักจริงๆ

สิ่งที่น่าขุดที่สุดจึงเป็นการเดินทางของเรื่องเล่า

วรรณคดีเก่าไม่ได้หยุดนิ่งอยู่บนหน้ากระดาษ พอผ่านละคร ภาพยนตร์ นิทานชาวบ้าน สำนักไสยศาสตร์ เครื่องราง และการเล่าต่อกันในอินเทอร์เน็ต รายละเอียดใหม่สามารถเกาะเข้ากับตัวละครเดิมจนคนรุ่นหลังรู้สึกว่าเป็นตอนหนึ่งของต้นฉบับมาตลอด

ปู่เจ้าสมิงพรายจึงน่าสนใจตรงนี้พอดี จากฤๅษีผู้เป็นส่วนหนึ่งของโลกวิชาในขุนช้างขุนแผน ชื่อของเจ้าตัวสามารถถูกนำไปผูกกับเรื่องตบะ เสน่หา และการเอาชนะกิเลสได้อย่างแนบเนียน เพราะองค์ประกอบทั้งหมดมีอยู่ในจักรวาลความเชื่อเดียวกันอยู่แล้ว

เรื่องที่เล่าต่อกันจนคุ้นหู ไม่ได้แปลว่าอยู่ในต้นฉบับเสมอไป

เนื้อหาโดย: ตัวซีเคร็ท
⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
ตัวซีเคร็ท's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 127 ครั้ง
เขียนโดย ตัวซีเคร็ท
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69ทำไมเรื่องน่าอายในอดีตถึงผุดขึ้นมาตอนก่อนนอนมหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้ายไทยตอนบนอากาศเย็นลง ลมแรงต่อเนื่อง ขณะที่ "ภาคใต้" เผชิญฝนถล่มหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัดเสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงวันที่ 19–22 พ.ย. 69@เอื้อยหล่า เปิดเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เลขวิ่งบน 7 ล่าง 5 พร้อมชุดเลขสองตัว-สามตัวปริศนาที่โลกไม่รู้ทำไมช่วงปลายปีจึงรู้สึกเหนื่อยใจและรับมือได้อย่างไรเปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้วข้าวหอมมะลิของไทย ประเทศไหนซื้อไปบริโภคมากที่สุดในโลกสารหนูและแคดเมียมจากน้ำและดินเข้าสู่อาหารได้อย่างไรนอสตราดามุสทำนายปี 2027 ? เปิด 5 ปริศนาคำทำนาย ไฟป่า วิกฤตการเงิน และสมบัติต้องคำสาป
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
แรงงานไทยไปทำงานต่างประเทศและส่งเงินกลับบ้านจากที่ไหนมากที่สุดอาชีพผู้ตรวจสอบบริการแบบไม่เปิดเผยตัวตนทำงานอย่างไรนักคณิตศาสตร์ประกันภัยในไทยทำงานอะไรและมีรายได้เท่าไรคนทำงานไทยเลือกเรียนคอร์สสั้นแทนปริญญาใบที่สองมากแค่ไหน
ตั้งกระทู้ใหม่