The Halo Effect เพราะดูดีกว่า จึงประสบความสำเร็จมากกว่า

Halo  แปลตรงตัวหมายถึง รัศมีวงกลมที่อยู่บนหัวของ เทวดา นางฟ้า  Halo effect  ใช้เรียก ภาวะการณ์รับรู้ที่มีต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่ง และประเมินสิ่งนั้นดีเกินจริง ราวกับเห็นรัศมีนางฟ้าอยู่บนสิ่งนั้น ๆ

การเกิด Halo effect  ในแต่ละวัน สมองของเรามีเรื่องที่ตัดสินใจจำนวนมาก สมองจึงหาทางลัดในการตัดสินใจ โดยอิงจากประสบการณ์ จากความรู้สึกชอบ/ไม่ชอบของเราเอง เพื่อให้การตัดสินใจที่ง่ายและรวดเร็วขึ้น แต่การตัดสินใจตามประสบการณ์ และความรู้สึก อาจมีอคติ ลำเอียง และด่วนสรุปโดยไม่อยู่บนตรรกะและเหตุผลที่ถูกต้อง ซึ่งรู้จักกันในนาม stereotype

halo effect เป็น stereotype รูปแบบหนึ่ง ที่เรามีต่อสิ่งที่เรารู้สึกชอบ หรือรู้สึกดีด้วย จนทำให้การตัดสินใจของเราออกจะลำเอียงและประเมินสิ่งต่าง ๆ ดีกว่าความเป็นจริง และมองข้ามการพิจารณาข้อเสียไป ในทางกลับกันก็มีอคติกับคนที่มีคุณสมบัติตรงข้ามกับความชื่นชอบของเรา

The Halo Effect คือ อคติทางความคิด (Cognitive Bias) ประเภทหนึ่งที่เกิดขึ้น เมื่อเราสรุปว่า ใครคนหนึ่งมีนิสัยเป็นอย่างไร โดยอ้างอิงจากความประทับใจครั้งแรก (First Impression) คือ หากการพบกันครั้งแรกแล้วเรารับรู้ถึงคนคนนั้นในแง่บวก เรามักจะคิดเอาเองว่านิสัยด้านอื่น ๆ ของเขาจะดีตามด้วย

ดูดี ก็มีชัยไปว่าครึ่ง

งานวิจัยได้ศึกษาผลการเรียนของนักเรียนกว่า 4,500 คน ทั้งจากห้องแบบเห็นหน้า และคอร์สออนไลน์แบบไม่เห็นหน้า จากนั้นจึงให้ผู้ทดลอง 28 คน ให้คะแนน ‘หน้าตา’ ของเด็กนักเรียน ผลพบว่า

• นักเรียนที่ถูกมองว่า ‘ดูดี’ มักจะได้คะแนนค่อนข้างดีเมื่ออยู่ในชั้นเรียนที่อาจารย์เห็นหน้าพวกเขา แต่เมื่อต้องเรียนในคอร์สออนไลน์แบบไม่เห็นหน้า คะแนนของพวกเขากลับลดลง

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ใน The Journal of Economic Psychology พบว่า

• พนักงานเสิร์ฟอาหารที่ดูดีกว่า มักจะได้ทิปมากกว่าประมาณ 1,200 เหรียญ (หรือเกือบสี่หมื่นบาท) ต่อปี เมื่อเทียบกับพนักงานเสิร์ฟคนอื่น ๆ ที่ไม่ได้ดูดีเท่า

งานวิจัยจาก The Journal of Applied Psychology ในปี 2009 พบว่า 

• ความหน้าตาดีไม่เพียงส่งผลดีต่อความมั่นใจของคนเราเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อรายได้ และเสถียรภาพทางการเงินอีกด้วย

The Halo Effect เป็นหนึ่งในอคติทางความคิดที่แสดงให้เห็นถึงความ ‘ไม่ยุติธรรม’ บนโลกใบนี้ สิ่งที่เราพอจะทำให้โลกนี้น่าอยู่ขึ้นมาอีกนิด คือ การตระหนักรู้ถึงอคติของตัวเอง และสร้างความตระหนักรู้ให้คนรอบ ๆ ตัว