ครั้งแรกที่ต่างชาติบันทึกถึง “สยาม” เมื่อ500 ปีก่อน รู้ไหมว่าพวกเขาเหล่านั้นพูดถึงประเทศเราว่าอย่างไร

เมื่อครู่นี้ดิฉันได้อ่านบทความหนึ่งค่ะ เป็นเรื่องที่น่าสนใจมากเกี่ยวกับ “ครั้งแรกที่ต่างชาติบันทึกถึงสยาม” เมื่อกว่า 500 ปีก่อน ดิฉันอ่านแล้วรู้สึกทั้งภาคภูมิใจและทึ่งในความรุ่งเรืองของบ้านเมืองเราในสมัยนั้น จึงอยากมาแบ่งปันให้เพื่อน ๆ ได้อ่านกันค่ะ

บทความเล่าว่า ชาติแรกที่พูดถึง “สยาม” คือ โปรตุเกส เมื่อราวปี พ.ศ. 2054 (ค.ศ. 1511) หลังจากที่พวกเขายึดเมืองมะละกาได้สำเร็จ พระเจ้ามานูเอลที่ 1 แห่งโปรตุเกสได้ส่งทูตชื่อ ดูอาร์ต แฟร์นันเดส (Duarte Fernandes) เดินทางมาเจริญสัมพันธไมตรีกับกรุงศรีอยุธยา ซึ่งถือเป็นครั้งแรกที่มีชาวยุโรปเข้ามาเยือนอาณาจักรของเราอย่างเป็นทางการ

ชาวโปรตุเกสได้บันทึกไว้ว่า “กรุงศรีอยุธยาเป็นอาณาจักรใหญ่ มั่งคั่ง มีพระมหากษัตริย์ผู้ทรงอำนาจ มีทหารและช้างศึกมากมาย ประชาชนสุภาพ มีมารยาท และมีการค้าขายกับจีน อินเดีย และประเทศอื่น ๆ”
อ่านแล้วรู้สึกภูมิใจเหลือเกินค่ะ เพราะแม้เวลาจะผ่านมาแล้วกว่าครึ่งสหัสวรรษ แต่ชื่อเสียงของ “สยาม” ในวันนั้น ยังคงสะท้อนให้เห็นถึงความเจริญรุ่งเรืองของบรรพบุรุษเรา

นอกจากนี้ ยังมีนักเดินทางชาวโปรตุเกสอีกคนชื่อ ทอมมาส โป (Tome Pires) ซึ่งได้เขียนหนังสือชื่อ “The Suma Oriental” ระหว่างปี ค.ศ. 1512–1515 ในหนังสือเล่มนั้นก็มีการกล่าวถึงสยามไว้อย่างน่าสนใจ ว่าเป็นอาณาจักรที่มั่งคั่ง มีอิทธิพล และมีการปกครองที่เป็นระเบียบเรียบร้อย

และที่น่ารักมากคือ ความสัมพันธ์ระหว่างสยามกับโปรตุเกสในครั้งนั้น ไม่ได้มีเพียงเรื่องการทูตหรือการค้าเท่านั้น แต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นของการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม เช่น เทคนิคการต่อเรือ อาวุธปืน และแม้แต่ “ขนมหวานแบบโปรตุเกส” ที่เราคุ้นเคยกันดีในวันนี้อย่าง ฝอยทอง ทองหยิบ ทองหยอด ก็มีต้นกำเนิดจากช่วงเวลานั้นด้วยค่ะ

ดิฉันอ่านแล้วรู้สึกซาบซึ้งในภูมิปัญญาและความสามารถของคนไทยในอดีต ที่สามารถสร้างบ้านเมืองให้ต่างชาติเคารพและจดจำได้อย่างสง่างาม
500 ปีผ่านมา ชื่อ “สยาม” ยังคงอยู่ในความทรงจำของโลก และกลายมาเป็น “ประเทศไทย” ที่เราภาคภูมิใจในวันนี้