พิพิธภัณฑ์ช่วยรักษาใจ เที่ยวพิพิธภัณฑ์ส่งผลดีต่อสุขภาพจิตและคุณภาพชีวิต

Manchester Art Gallery ในสหราชอาณาจักร มีการออกแบบกิจกรรมที่ช่วยเสริมสร้างความมีสติระหว่างการเยี่ยมชมผลงานศิลปะภายในพิพิธภัณฑ์ให้กับผู้ใช้บริการหลายกลุ่ม รวมถึงผู้มีปัญหาสุขภาพจิต ซึ่งพิพิธภัณฑ์แห่งนี้เชื่อว่า ความมีสติจะช่วยให้ผู้เข้าชมสามารถเชื่อมโยงตนเองเข้ากับผลงานศิลปะได้ดีขึ้น และผู้ใช้บริการยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ต่อได้ อย่างเช่น การจัดการความเครียดในชีวิตประจำวัน

Institute of Contemporary Art at the University of Pennsylvania ในสหรัฐอเมริกา มีการจัดโปรแกรมสำหรับการฝึกสติภายใต้ชื่อ “Mindfulness at the Museum” ซึ่งเปิดกว้างสำหรับผู้ใช้บริการทั่วไปที่สนใจ โดยภายใต้กิจกรรมดังกล่าวจะเป็นการให้ความรู้เกี่ยวกับการฝึกสติขั้นพื้นฐาน ผ่านการสังเกตผลงานและสภาพแวดล้อมภายในพิพิธภัณฑ์ ไม่ว่าจะเป็นแสง สี เสียง และผิวสัมผัส รวมทั้งการแนะนำเทคนิคการหายใจและการยืดคลายกล้ามเนื้อเบื้องต้น เพื่อการผ่อนคลายร่างกายและจิตใจด้วย

พิพิธภัณฑ์เหล่านี้ทำงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต ในการให้คำแนะนำแก่ผู้เข้าชมหรือออกแบบกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อการพื้นฟูสภาพจิตใจของผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิตผ่านผลงานศิลปะและวัฒนธรรม สร้างการตระหนักรู้เกี่ยวกับการรับมือปัญหาสุขภาพจิตที่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นการพูดคุย การรับฟัง การเอาใจใส่ และการเห็นอกเห็นใจที่ชุมชนควรเข้ามามีบทบาทและมีส่วนร่วมมากยิ่งขึ้น เพื่อช่วยกันป้องกันและเยียวยารักษาจิตใจของทุกคน

ประโยชน์จากการไปพิพิธภัณฑ์

• แรงบันดาลใจและความคิดสร้างสรรค์ พิพิธภัณฑ์เป็นคลังข้อมูลขนาดใหญ่ที่ให้ความรู้ได้ในหลายมิติและหลายรูปแบบ สมองและความจำเป็นระบบที่แสนพิเศษ เปรียบเหมือนกับหอสมุดยักษ์ ทุกสิ่งที่ดจำได้ทั้งแบบรู้ตัวและไม่รู้ตัวจะถูกจัดเรียงอยู่บนชั้นหนังสือ ทุกครั้งที่ต้องการไอเดียหรือต้องแก้โจทย์บางอย่างข้อมูลเหล่านี้จะถูกปัดฝุ่นและหยิบออกมาจากชั้นวางโดยอัตโนมัติ ผสมผสานระหว่างชุดความรู้และประสบการณ์เฉพาะตัวจนเกิดข้อมูลใหม่ที่เรียกว่า “ความคิดสร้างสรรค์” ที่ช่วยต่อยอดงานหรือสร้างแรงบันดาลใจได้ 

• สุขภาพจิตที่ดียิ่งขึ้น มีการศึกษาที่พบว่า การเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์เพียงครึ่งชั่วโมงช่วยลดระดับ “คอร์ติซอล” (Cortisol) หรือฮอร์โมนแห่งความเครียดที่ส่งผลต่อสมองและความดันโลหิตได้ การปลดปล่อยสมองและดวงตาให้เพลิดเพลินไปกับสิ่งใหม่ในพิพิธภัณฑ์อย่างสม่ำเสมอ อาจส่งผลดีต่ออารมณ์ ลดและฟื้นฟูความเหนื่อยล้าทางอารมณ์จากทำงาน การเรียน การใช้ชีวิต  ลดความเครียดและภาวะวิตกกังวล  บรรเทาอาการของโรคซึมเศร้าพัฒนาอารมณ์ในด้านบวก

• คุณภาพชีวิตและสังคมที่ดีขึ้น ช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตได้ เริ่มจากการมีสุขภาพจิตที่ดีขึ้น หมายถึงคุณภาพชีวิตในด้านของสุขภาพที่ดีขึ้นด้วย ส่วนสังคมที่ดีมาจากการที่ผู้คนได้เข้าไปเรียนรู้เรื่องราวต่าง ๆ ในพิพิธภัณฑ์  การเรียนรู้ข้อมูลทางประวัติศาสตร์และงานศิลปะจึงเป็นสิ่งที่ช่วยยกระดับจิตใจของผู้คนได้มากขึ้น