พิธีกรรมหากมีคนตายโดยไม่ทราบสาเหตุ (ตายมาแฮง) การนิมนต์พระทำบุญในที่เกิดเหตุ

เหตุการณ์ในวันข้างหน้านั้นอาจจะไม่รู้มาก่อน 

ด้วยอาวรเพราะชีวิตนั้นไปไกลไม่บอกลา 

หลังจากนำศพนั้นไปฝังในทันใด 

จึงนำพระเพื่อไปสวดทำบุญให้ในสถาน 

เชื่อว่าคนที่ตายยังไม่รู้ตัว สามวันทั่วถึงได้เข้าใจนั้น 

ถือเป็นการบอกกล่าวตัดความสัมพันธ์ 

ชั่วชีวิตและความฝันสู่วันที่สร้างได้ 

   ชีวิตที่หมดลมหายใจ คือการจากไปโดยที่ไม่ได้บอกกล่าว บ้านเรานั้นเรียกว่าการตายมาแฮง หรือการตายโหงนั่นเอง ตายโหงนั้นน่ากลัวมาก เพราะว่านอกจากที่ไม่ได้บอกกล่าวใครแล้วคือตายคนเดียวไม่มีการพูดคุยไม่มีใครช่วย หากว่าเป็นการปองร้ายนั้นก็ไม่มีใครรู้ ใครเคยบอกว่าศพนั้นพูดไม่ได้เป็นเช่นนั้นแน่นอน 

   อย่างเช่นศพนี้เหมือนกัน เขานั้นอยู่ที่เถียงนาคนเดียวในตอนบ่ายนั้นมีคนไปเจอ แต่จริงแล้วผลนั้นออกมาว่าเขานั้นได้เสียชีวิตมามากกว่าห้าชั่วโมงแล้ว นั่นคือเขาน่าจะนอนตายตั้งแต่ตอนดึกของอีกวัน พอเรานั้นเจอคือแข็งแล้ว แน่นอนไม่ว่าเรานั้นจะรักมากแค่ไหนสุดท้ายแล้ว เราจะรักเขาไหมหากว่าเขานั้นไม่มีลมหายใจ 

   การทำบุญในสถานที่ เสียชีวิตของคนที่ตาย เพราะเชื่อว่าการที่ผู้เสียชีวินนั้นเสียชีวิตแล้ว เขาจะถูกจองจำไว้ที่นั่นไม่ยอมไปไหน การที่นำพระไปสวดเพื่อทำบุญให้ ซึ่งเหมือนการซ่อนขวัญของคนที่ยังมีชีวิตอยู่  

    จะต้องมีการกรวดน้ำให้พร และเขานั้นจะบอกว่าการทำบุญจะต้องมีทั้งหมดสี่รูปสวดในสถานที่ 

   การสื่อสารกับดวงวิญญาณนั่นคือกระทงที่มีเครื่องข้าวของหรือว่าอาหาร ที่มีความหลากหลาย เชื่อว่าธูปนั่นคือการสื่อสารกับดวงวิญญาณ แต่การจากไปนั้นก็คือการตัดขาดไปจากโลก หากว่าโลกของเขานั้นรับรู้ได้ ไม่ว่าเขานั้นจะไปไหนมาไหนเขาก็ยังคง อยู่อย่างวุ่นวาย 

    การสวดส่งดวงวิญญาณเพื่อให้ไปสู่สุคติไร้การควบคุมวันหนึ่งเขาอาจจะต้องอยู่ตรงไหนสักที่ การทำเช่นนี้สบายใจผู้อยู่ และสามารถที่จะคุยกับดวงวิญญาณได้อย่างสบาย ไม่มีใครอยากให้เกิด เขานั้นอยู่คนเดียว ไม่มีใครเห็นในเหตุการณ์ซึ่งมองแล้วไม่ได้ติดหรือว่าสงสัยอะไรทั้งนั้น 

   เส้นทางชีวิตทุกคนแน่นอน แท้ที่สุดแล้วก็จบลงที่คำว่าหายไป สูญสิ้นไป หากไม่เหลืออะไรแล้ว ก็ยังมีคนที่คอยมองหาคิดถึง แต่เชื่อเถอะว่า หากว่าเวลานั้นล่วงเลยไปแล้ว คนที่หายไปจากสายตานั้นเขาจะไม่ถูกกล่าวถึงอีกต่อไป ไม่มีค่าแม้เวลาที่ไม่เหลือตัวตน 

    การทำพิธีนี้ถือว่าเป็นพิธีตามความเชื่อของคนภูไทที่นับถือผีหรือวิญญาณที่จากไป เขาจะต้องมีการเรียกวิญญาณนั้นให้กลับไปที่บ้าน เพื่อที่จะทำบุญ หากว่าตายนอกบ้านนั้นจะไม่นำเข้าไปในบ้าน แต่การที่เสียชีวิตในสถานที่ที่ไม่ทราบสาเหตุนั้น เขาจะต้องนำในส่วนของศพนั้นไปตรวจว่าตายเพราะว่าสาเหตุอะไร มีใครนั้นมาทำร้ายหรือไม่ เพื่อที่จะได้รู้ว่า ไม่มีใครนั้นทำจริง

     ความเชื่อนั้นจะคงอยู่ และสิ่งที่เรานั้นควรรู้ คือเกิดการสูญเสียไปแล้ว ไม่มีใครเรียกหนึ่งชีวิตกลับมาได้ด้วยสาเหตุอะไรก็ตาม ความกลัวนั้นจะเกิดขึ้นเมื่อการตายไป ไร้ซึ่งตัวตนนั้นจะคือวิญญาณที่ใช้ชีวิตเหมือนตนยังมีชีวิตอยู่