เบนโตะ ศิลปะแห่งกล่องข้าวแทนความรัก ความห่วงใย ของชาวญี่ปุ่น

กล่องข้าว หรือ เบนโตะ เป็นสิ่งหนึ่งที่ถือว่าเป็นเรื่องปรกติที่เราจะพบได้ในญี่ปุ่น กับภาพของเด็กๆที่ถือกล่องข้าวกลางวันไปทานที่โรงเรียน หรือ พนักงานบริษัทบางคนที่ห่อข้าวมาทานในที่ทำงาน แต่ที่เราพบเจอบ่อยก็ในการ์ตูนอนิเมะ หรือ ซีรีย์ ภาพยนตร์ จากญี่ปุ่น

กล่องข้าว หรือ เบนโตะ ถือว่าเป็นสัญลักษณ์แทนความรัก ที่เชื่อมโยงสายใยความสัมพันธ์ของคนในครอบครัว ผ่านกล่องข้าวอาหารกลางวัน ที่คนทำมุ่งมั่นตั้งใจที่จะทำกล่องข้าวให้ดูน่าทานสวยงามและน่ารัก จนกลายเป็นศิลปะ ทั้งการใส่ใจในการพิถีพิถันเลือกวัตถุดิบ การปรุงรสชาติให้อร่อยถูกใจเพื่อให้ผู้ทานมีความสุข นี่คือสีสันของกล่องข้าวเบนโตะ แบบญี่ปุ่น

กล่องข้าว หรือ เบนโตะ เกิดขึ้นในญี่ปุ่นตั้งแต่ศตวรรษที่ 5 คือโฮชิอิ ซึ่งก็คือข้าวที่ต้ม ตากแห้ง และบางครั้งก็ปั้นเป็นก้อนข้าว ชาวนา นักล่า และทหารที่ห่างไกลบ้านจะนำโฮชิอิติดตัวไปด้วยเพื่อเป็นอาหารสำหรับวันอันยาวนาน บางครั้งอาจต้มหรือรับประทานเปล่าๆ

ที่มาของคำว่า "เบนโตะ" เชื่อกันว่ามาจากอาหารมื้อง่ายๆ ที่ผู้บัญชาการทหารชื่อดัง โอดะ โนบุนางะ เคยแจกให้กับผู้คนที่มาพักในปราสาทของเขาในศตวรรษที่ 16 

ในยุคเอโดะ ( ค.ศ. 1603 - 1868 ) เป็นครั้งแรกที่ข้าวกล่องมาคุโนะอุจิเริ่มเป็นที่รู้จักในฐานะอาหารสำหรับรับประทานในช่วงพักการแสดงละคร คำว่า "มาคุโนะอุจิ" แปลว่า "เมื่อม่านปิด" ซึ่งบ่งบอกถึงความสำคัญของข้าวกล่องนี้ในฐานะอาหารเคียงคู่กับศิลปะ

ส่วนเอกิเบนเริ่มเป็นที่นิยมในช่วงยุคเมจิ ( ค.ศ. 1868 - 1912 ) ซึ่งเป็นยุคที่มีการสร้างทางรถไฟสายแรก ในปี ค.ศ.1885 มีรายงานว่าเอกิเบนรุ่นแรกถูกขายที่สถานีอุสึโนมิยะ จังหวัดโทชิงิ  

ยุคไทโช (ค.ศ. 1912–1926) ต่อมาเป็นยุคที่เบนโตะได้รับความนิยมในฐานะอาหารกลางวันสำหรับนำไปโรงเรียนหรือที่ทำงาน นับแต่นั้นมา กล่องเบนโตะก็กลายเป็นไม่เพียงแต่อาหารกลางวันที่สะดวกสบายเท่านั้น แต่ยังเป็นงานศิลปะที่กินได้อีกด้วย

โดยต้องบอกว่าวัฒนธรรมกล่องข้าวเบนโตะ ถือว่าเป็นวัฒนธรรมที่มีประวัติมาอย่างยาวนาน ทั้งยังมีความหมายที่ลึ้งซึ้งที่ผู้ทำถ่ายทอดศิลปะ ผ่านความรักความห่วงใยลงในกล่องข้าวทำให้ผู้รับได้มีความสุขกับอาหารมื้อนั้น