เยรูซาเล็ม ดินแดนศักดิ์สิทธิ์และชนวนความขัดแย้ง

กรุงเยรูซาเล็ม ซึ่งตั้งอยู่ในประเทศอิสราเอลในปัจจุบัน มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่าสี่พันปี เป็นศูนย์รวมความเชื่อของสามศาสนาสำคัญของโลก ได้แก่ ศาสนายูดาห์ คริสต์ และอิสลาม ทว่าความศักดิ์สิทธิ์นี้กลับกลายเป็นชนวนของความขัดแย้งระหว่างชาวยิวและปาเลสไตน์ที่ยืดเยื้อยาวนานหลายทศวรรษ

ตามคัมภีร์ฮีบรู ทั้งชาวยิวและชาวปาเลสไตน์ต่างสืบเชื้อสายมาจาก อับราฮัม โมเสสนำพาชาวยิวอพยพมาตั้งถิ่นฐานในดินแดนคานาอัน (อิสราเอลในปัจจุบัน) ตามที่พระเจ้าทรงสัญญาไว้ ขณะที่ชาวอาหรับก็ตั้งถิ่นฐานในตะวันออกกลาง คำว่า "ปาเลสไตน์" ใช้เรียกดินแดนที่ชาวอาหรับอาศัยอยู่ ทั้งสองฝ่ายต่างเชื่อว่าเยรูซาเล็มเป็นดินแดนศักดิ์สิทธิ์ของตน

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 1 ในปี 1917 เมื่ออาณาจักรออตโตมันซึ่งครอบครองปาเลสไตน์อยู่เดิมล่มสลายลง อังกฤษได้เข้ามาปกครองพื้นที่ปาเลสไตน์และเขตทรานส์จอร์แดน ในช่วงเวลาเดียวกัน อังกฤษยังสนับสนุนให้ชาวยิวในยุโรปอพยพมายังปาเลสไตน์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่ชาวยิวถูกนาซีฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ในปี 1947 องค์การสหประชาชาติมีมติให้แบ่งปาเลสไตน์เป็นรัฐของชาวยิวและชาวอาหรับ โดยให้เยรูซาเล็มเป็นเมืองนานาชาติ ก่อนที่อิสราเอลจะสถาปนารัฐอิสระของตัวเองในปี 1948

การถือกำเนิดขึ้นของประเทศอิสราเอลในปี 1948 โดยมีการหนุนหลังจากชาติตะวันตก ทำให้ชาวอาหรับในปาเลสไตน์ไม่พอใจ นำไปสู่ข้อพิพาท โดยมี 5 ชาติอาหรับเพื่อนบ้านคอยสนับสนุนชาวปาเลสไตน์ที่ต้องอาศัยอยู่ในพื้นที่จำกัดและต้องลี้ภัย ในปี 1967 เกิด สงคราม 6 วัน อิสราเอลได้รับชัยชนะและเข้าครอบครองพื้นที่เกือบทั้งประเทศ ทำให้ชาวปาเลสไตน์ต้องก่อตั้ง องค์กรปลดปล่อยปาเลสไตน์ (PLO) เพื่อต่อสู้ทวงคืนพื้นที่

ตลอดกว่า 70 ปีที่ผ่านมา มีความพยายามจากนานาชาติในการเจรจาเพื่อหาข้อยุติ แต่ก็ไม่เป็นผลสำเร็จ ต่างฝ่ายต่างทำสงคราม ยึดครองพื้นที่กันหลายครั้ง ปัจจุบันอิสราเอลมีประชากรกว่า 8 ล้านคน ชาวยิวครอบครองพื้นที่ส่วนใหญ่ ขณะที่ชาวปาเลสไตน์กระจุกตัวอยู่ใน 2 พื้นที่หลัก คือ ฉนวนกาซา (ปกครองโดยกลุ่มฮามาส) และ เขตเวสต์แบงก์ (ปกครองโดยองค์การบริหารปาเลสไตน์) นอกจากนี้ ยังมีที่ราบสูงโกลันเป็นพื้นที่กันชนทางเหนือ

กรุงเยรูซาเล็ม โดยเฉพาะบริเวณ เยรูซาเล็มตะวันออก ซึ่งเป็นที่ตั้งของเขตเมืองเก่า เป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่มีสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของทั้งสามศาสนาตั้งอยู่ในบริเวณเดียวกัน ได้แก่ กำแพงร้องไห้ (Wailing Wall) ของชาวยิว ซึ่งเชื่อว่าเป็นแนวกำแพงเก่าแก่ของวิหารโบราณที่ถูกทำลาย เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์สูงสุดสำหรับชาวยิว โดมทองแห่งศิลา (Dome of the Rock) ซึ่งครอบหินศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวยิวนับถือ และเป็นจุดที่ชาวมุสลิมเชื่อว่านะบีมุฮัมมัดเสด็จขึ้นสู่สรวงสวรรค์ รวมถึงเป็นจุดที่ชาวคริสต์เชื่อว่าพระเยซูถูกตรึงไม้กางเขน และ มัสยิดอัลอักซอ (Al-Aqsa Mosque) ศาสนสถานสำคัญลำดับที่ 3 ของชาวมุสลิม

ชาวยิวและชาวปาเลสไตน์ต่างผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนเข้ามาประกอบพิธีกรรมในเขตเมืองเก่าของเยรูซาเล็มอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นที่มาของการกระทบกระทั่งกันอยู่เสมอ ภูมิหลังที่ซับซ้อนนี้เปรียบเสมือนกองฟืนที่รอวันปะทุและพร้อมที่จะลุกลามบานปลายได้ตลอดเวลา สันติภาพที่แท้จริงและถาวรในดินแดนศักดิ์สิทธิ์แห่งนี้จึงยังคงเป็นสิ่งที่ต้องรอคอย