วงแหวนดาวเสาร์จะหายไป พ้นสายตามนุษย์โลกในปี 2025และหายไปตลอดกาลอีกไม่กี่ร้อยปีข้างหน้า

อย่างไรก็ตาม รู้หรือไม่ว่า วงแหวนของดาวเสาร์นั้นไม่ได้เป็นของถาวร วงแหวนของดาวเสาร์กำลังสูญเสียมวลไปเรื่อย ๆ และวันหนึ่งดาวเสาร์อาจกลายเป็นดาวเคราะห์ที่ไร้วงแหวน

NASA เผย ‘วงแหวน’ อันเป็นสัญลักษณ์ของดาวเสาร์จะหายไปในอีกไม่กี่ร้อยล้านปีข้างหน้า

วันที่ 25 พฤษภาคม 2566 องค์การนาซาได้เผยแพร่งานวิจัยที่ระบุว่า วงแหวนของดาวเสาร์กำลังสูญเสียมวลไปเรื่อย ๆ และอาจหายไปภายในอีกไม่กี่ร้อยล้านปีข้างหน้า

วงแหวนของดาวเสาร์ประกอบด้วยอนุภาคน้ำแข็ง หิน และฝุ่น อนุภาคเหล่านี้ถูกแรงโน้มถ่วงของดาวเสาร์ดึงดูดไว้ วงแหวนของดาวเสาร์มีขนาดใหญ่มาก กว้างประมาณ 282,000 กิโลเมตร และหนาเพียงไม่กี่เมตรเท่านั้น

ดาวเสาร์และวงแหวน ถ่ายโดยยานแคสซีนีเมื่อปี 2559  (จาก NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute)

จากการประมาณการณ์ของนักวิทยาศาสตร์ วงแหวนของดาวเสาร์กำลังสูญเสียมวลไปประมาณ 100 ตันต่อวินาที อนุภาคในวงแหวนจะชนกันอยู่ตลอดเวลา และอนุภาคที่ชนกันจะแตกออกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย และตกลงสู่ดาวเสาร์

วงแหวนของดาวเสาร์ที่โดดเด่นกำลังจะเลือนหายไปภายในอีกไม่กี่ร้อยล้านปีข้างหน้า วงแหวนชั้นในจะหายไปก่อน และตามไปด้วยวงแหวนชั้นนอก  (จาก NASA/Cassini/James O’Donoghue.)

นอกจากนี้ แรงโน้มถ่วงของดาวเสาร์ยังดึงดูดอนุภาคในวงแหวนให้ตกลงสู่ดาวเสาร์อีกด้วย อนุภาคเหล่านี้จะค่อย ๆ ตกลงสู่ดาวเสาร์และกลายเป็นดาวเคราะห์บริวารขนาดเล็ก

ดวงจันทร์เอนเซลาดัส ซึ่งพ่นไอน้ำออกมาเป็นพู่ทางรอยแรกบนพื้นผิวที่ขั้วใต้ อนุภาคไอน้ำที่พ่นออกมาบางส่วนได้กลายเป็นประจุไฟฟ้าและถูกสนามแม่เหล็กของดาวเสาร์ดึงไปจนกระทบกับบรรยากาศจนเกิดการเรืองแสงอินฟราเรด เช่นเดียวกับอนุภาคจากวงแหวน ภาพนี้ถ่ายโดยยานแคสซีนีเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2552 วัตถุทางขวาล่างของภาพคือดวงจันทร์แพนดอรา (จาก NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute)

ดังนั้น เป็นไปได้ว่าในวันหนึ่ง วงแหวนของดาวเสาร์จะหายไปจนหมด

การสูญเสียวงแหวนของดาวเสาร์นั้น จะเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในระบบสุริยะ ดาวเสาร์จะสูญเสียเอกลักษณ์เฉพาะตัวไป และกลายเป็นดาวเคราะห์ที่แตกต่างจากที่เห็นในปัจจุบัน

อย่างไรก็ตาม นี่เป็นกระบวนการที่ใช้เวลานานมาก มนุษย์โลกคงจะไม่ได้เห็นดาวเสาร์ที่ไร้วงแหวนในเร็ว ๆ นี้

ผลการวิจัยนี้สอดคล้องกับผลการวิจัยก่อนหน้านี้ที่ระบุว่า วงแหวนของดาวเสาร์มีอายุค่อนข้างน้อยประมาณไม่กี่ร้อยล้านปีเท่านั้น

“ข้อสรุปที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ในตอนนี้ คือวงแหวนของดาวเสาร์จะมีอายุค่อนข้างน้อยประมาณไม่กี่ร้อยล้านปีเท่านั้น” ริชาร์ด เดอร์ริเซน (Richard Durisen) ศาสตราจารย์ด้านดาราศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยอินเดียนา-บลูมมิงตัน ประเทศสหรัฐฯ กล่าว นอกจากนี้ นักวิจัยระบุเสริมว่า “มีความเป็นไปได้ที่วงแหวนก่อตัวขึ้น ในขณะที่โลกเราอยู่ในยุคของไดโนเสาร์” เท่ากับว่ามันเกิดขึ้นไม่นานมานี้เอง

การสูญเสียวงแหวนของดาวเสาร์นั้น จะเป็นความสูญเสียครั้งใหญ่สำหรับวงการดาราศาสตร์ วงแหวนของดาวเสาร์เป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่สวยงามและน่าทึ่ง และเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญสำหรับการศึกษาระบบสุริยะ