ปอบ...ตามความเชื่อของคนอีสาน

ปอบ ตามความเชื่อของคนอีสานนั้น เชื่อว่าการเป็นปอบ มักเกิดขึ้นกับผู้ที่มีวิชาทางไสยศาสตร์และมีมนต์ดำที่แก่กล้า สามารถใช้วิชาเหล่านั้นเพื่อไปทำร้ายผู้อื่นให้ถึงแก่ความตายได้ อาทิ การทำเสน่ห์ยาแฝด การเสกหนังควายเข้าท้อง การเสกตะปูเข้าท้อง หรือการใช้มนตราเพื่อบังคับภูติ ผี วิญญาณ ให้เข้าไปสิงร่าง หรือกระทำในสิ่งที่ตนต้องการ หรือการปลูกว่านบางชนิด แล้วไม่สามารถปฏิบัติตามข้อห้าม จึงถูกว่านนั้น ๆ สิงกลายเป็นปอบ เรื่องราวของปอบนั้นถูกเล่าขานกันมาเป็นเวลานาน พระพุทธเจ้าได้ทรงระบุว่า วิชาที่เป็นไสยเวทย์มนต์ดำเหล่านี้ล้วนแล้วแต่เป็นเดียรฉานวิชา ทำให้ผู้ที่มีอาคมจะต้องมีข้อห้าม หรือข้อปฏิบัติกำกับอยู่ด้วยเสมอ และจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องระมัดระวังไม่ให้เกิดการละเมิดในข้อห้ามดังกล่าวโดยเด็ดขาด หากมีการละเมิด ซึ่งชาวอีสานจะเรียกว่า “คะลำ” หรือ “ผิดครู” จึงทำให้ของหรือวิชาเข้าตัวทำให้เป็นปอบ หรืออาจมองได้ในอีกแง่หนึ่ง ผู้ที่จะกลายเป็นปอบได้นั้นจะต้องเป็นผู้ที่ใช้วิชาอาคมอย่างหนัก และใช้ไสยเวทย์ดังกล่าวไปทำร้ายผู้อื่นอย่างไม่เกรงกลัวต่อบาป ตลอดจนการกระทำกรรมชั่วเป็นอาจิณ จนกระทั่งอาถรรพ์ของไสยเวทย์ย้อนกลับเข้ามาทำร้ายตนเองจนกลายเป็นปอบไปในที่สุด

ประเภทของปอบ

ปอบสามารถแบ่งออกได้เป็นหลายประเภท โดยมีลักษณะเด่น ๆได้ดังนี้

1. ปอบธรรมดา คือ คนที่มีร่างของปอบสิงสู่อยู่ เมื่อบุคคลเหล่านี้ได้ตายไป ปอบที่สิงอยู่ในร่างก็จะสลายตามไปด้วย
2. ปอบเชื้อ คือ หากในครอบครัวใดที่มีพ่อแม่เป็นผีปอบ เมื่อตายไป ลูกหลานจะต้องสืบทอดเชื้อสายการเป็นปอบต่อไปด้วย
3. ปอบแลกหน้า คือ ปอบที่มีความเจ้าเล่ห์ มักชอบโยนความผิดไปให้ผู้อื่น กล่าวคือ เวลาที่ปอบประเภทนี้เข้าไปสิงใครคนใดคนหนึ่ง เมื่อถูกถามว่ามีผู้ใดเลี้ยง ปอบประเภทนี้จะไม่ยอมบอกความจริง แต่จะไปพูดจาโทษคนนั้นคนนี้โดยผู้ที่ถูกกล่าวถึงไม่ทราบเรื่องอะไรเลย
4. ปอบกืก คือ ปอบที่ไม่ยอมพูดจนกว่าจะมีคนถาม หรือจนกว่าจะมีญาติพี่น้องตามหมอผีมาขับไล่ ปอบจึงจะยอมเปิดปากพูดความจริงว่าใครเลี้ยงดูปอบตนนี้ไว้ หรือมีใครใช้ให้มาเข้าสิง ซึ่งในภาษาอีสานนั้น คำว่า “กืก” แปลว่า ใบ้
5. ปอบว่าน คือ ปอบที่เกิดจากว่านที่ปลูกไว้ แต่ไม่สามารถรักษาข้อห้ามหรือข้อตกลงไม่ได้ จึงเกิดเป็นปอบ

ลักษณะของผู้ที่ถูกปอบเข้าสิง

ชาวอีสานมักเรียกผู้ถูกปอบเข้าสิงว่า “ปอบเข้า” โดยจะมีลักษณะอาการที่แตกต่างกันไป บางคนอาจแสดงลักษณะอาการก้าวร้าย ดุร้าย บางคนอาจนอนซมคล้ายกับคนป่วยไข้หนัก แต่บางคนก็อาจจะร่ำไห้ รำพึงรำพันไปต่างๆ นาๆ ลักษณะอีกหนึ่งอย่างที่เราสามารถพบเห็นได้อยู่ทั่วไป คือ ผู้ที่ถูกปอบเข้าสิงมักจะเรียกหาอาหารที่สุกๆ ดิบๆ อาทิ ตับหมู ตับไก่ เวลาที่กินก็จะมูมมาม แสดงความตะกละออกมา และกินจุได้มากกว่าปกติ ซึ่งเมื่อญาติพี่น้องที่รู้ว่ามีคนที่ป่วยนั้นกำลังถูกปอบเข้าสิงก็มักจะไปตามหมอผี หมอธรรมให้มาช่วยขับไล่