อนุภาคเล็กๆ รอบตัวเรา ต้องเล็กเท่าไหร่ จึงจะหายใจเข้าทางเดินหายใจได้

เทียบกันให้เห็นชัด อินโฟกราฟิกโดย Visual Capitalist นี้แสดงขนาดสัมพัทธ์ของอนุภาครอบตัวเราที่เรามองไม่เห็นหรือแทบจะมองไม่เห็น แต่สามารถหายใจเข้าได้ง่าย อนุภาคต้องมีขนาดไม่เกิน 10 ไมครอน (ไมโครเมตร) ก่อนจึงจะหายใจเข้าทางเดินหายใจได้ แต่จุดเหล่านี้เล็กแค่ไหน? 

เพราะหายใจเอาสิ่งแปลกปลอม ที่ร่างกายไม่ต้องการเข้าไป ก็เกิดอันตรายได้ แม้บางอย่างร่างกายมีกลไกให้ขับออกมาเองได้ แต่บางอย่างอาจถึงขั้นเสียชีวิต มาดูกันๆๆๆๆๆ

หน่วยในนี้ใช้สัญลักษณ์ของ เอสไอ เช่น : μm; micrometer ตามแบบสหรัฐ หรือ ไมครอน อังกฤษ: micron

เริ่มที่ ขนาด  45 นาโนเมตรเป็นของ  ไวรัสซิกาเป็นไวรัส พวกเดียวกับไวรัสไข้เหลือง ไวรัสเดงกี ไวรัสเวสต์ไนล์ และไวรัสไข้สมองอักเสบเจอี ซิกาไวรัสสามารถติดต่อได้จากยุงกัด ผู้ป่วยจากไวรัสซิกาจะมีไข้ อาจจะมีผื่น ปวดตามข้อ และตาแดง โดยปกติแล้วอาการโดยรวมจะไม่รุนแรงมากและหายได้เอง

มาที่กำลังฮิต ขนาด 0.1-0.5 ไมโครเมตร (หรือไมครอน) ก็คือ ไวรัสโคโรนา เป็นกลุ่มของไวรัสที่ทำให้เกิดโรคในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและนก ในมนุษย์นั้นไวรัสโคโรนาทำให้เกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจที่มีอาการได้หลากหลาย การแพร่เชื้อของไวรัสโคโรนาจากคนสู่คนนั้น เกิดจากการสัมผัสใกล้ชิดผ่านทางเดินหายใจที่เกิดจากการจามและการไอ

ถัดมาฝุ่น PM2.5  ขนาด 2.5  ไมโครเมตร (หรือไมครอน) เป็นฝุ่นละอองในอากาศที่มีขนาดอนุภาคเล็กมากๆ ด้วยขนาดที่เล็กมากๆ เราจึงมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่ถ้าฝุ่นนี้มีปริมาณสูงมากๆ ในอากาศ จะดูคล้ายกับมีหมอกหรือควัน สาเหตุส่วนใหญ่มาจากการเผาไหม้จากท่อไอเสียของเครื่องยนต์ ควันบุหรี่ การเผาขยะ เผาหญ้า เผาเชื้อเพลิงที่ใช้ในโรงงาน เป็นต้น

ถัดมา ขนาด 7-8 เม็ดเลือดแดง ไมโครเมตร (หรือไมครอน) มีนิวเคลียสในช่วงที่สร้างขึ้นมาใหม่ๆ แต่เมื่อเซลล์โตเต็มที่ นิวเคลียสจะหายไป มีสีแดง เนื่องจากภายในมีสารฮีโมโกลบิน โดยในกระแสเลือดคนปกติจะพบเม็ดเลือดแดงที่เจริญเติบโตเต็มที่  มีเพียงไม่เกิน 2% ที่สามารถพบเม็ดเลือดแดงตัวอ่อน มนุษย์ที่เจริญเติบโตเต็มที่แล้วจะมีเม็ดเลือดแดงอยู่ในร่างกายประมาณ 20-30 ล้านล้านเซลล์ 

ตรงกลางๆ เราเริ่มมองเห็นด้วยตาเปล่า คือขนาด 15 ไมโครเมตร (หรือไมครอน) ละอองเกสรดอกไม้  ก็ก่อโรคภูมิแพ้ละอองของเกสรดอกไม้ได้เช่นกัน  อาการภูมิแพ้ที่ได้รับการจัดเอาไว้ว่าเป็นหนึ่งในอาการภูมิแพ้ตามฤดูกาล เนื่องจากอาการของภูมิแพ้นั้นสามารถเป็นได้ทั้งฤดูฝน ฤดูร้อน และฤดูหนาว สำหรับในบ้านเราซึ่งเป็นเมืองร้อน ดอกไม้ต่าง ๆ 

ถัดมาทหารเอกในเลือดเรา ขนาด 25  ไมโครเมตร (หรือไมครอน) ก็คือเม็ดเลือดขาว  เป็นเซลล์ของระบบภูมิคุ้มกันซึ่งคอยป้องกันร่างกายจากทั้งเชื้อก่อโรคและสารแปลกปลอมต่างๆ เม็ดเลือดขาวมีหลายชนิด ทั้งหมดเจริญมาจาก pluripotent cell ในไขกระดูกที่ชื่อว่า hematopoietic stem cell เซลล์เม็ดเลือดขาวเป็นเซลล์ที่พบได้ทั่วไปในร่างกาย รวมไปถึงในเลือดและในระบบน้ำเหลือง

ใหญ่ขึ้นอีกขนาด 60   ไมโครเมตร (หรือไมครอน) คือเกล็ด เกลือ เป็นแร่ธาตุส่วนใหญ่ประกอบด้วยโซเดียมคลอไรด์  สารประกอบในระดับสูงกว่าเกลือชนิดต่าง ๆ เป็นสิ่งจำเป็นต่อชีวิตสัตว์ ความเค็มเป็นรสชาติพื้นฐานของมนุษย์ แต่หากหายใจ ไอ ระเหยของเกลือ เข้าไปมากๆ  อาจเกิดอาการ แน่นหน้าอก หายใจไม่ออก เหนื่อยหอบได้

สุดท้าย เส้นผมของคนเรา ขนาด 50- 180  ไมโครเมตร (หรือไมครอน)  ผม หรือ ขน เป็นสายเซลล์โปรตีนที่เติบโตจากปุ่มรากผมที่พบในชั้นหนังแท้ ผมหรือขนเป็นลักษณะจำเพาะของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นอกเหนือจากบริเวณผิวหนังเรียบเลี่ยน ล้วนปกคลุมด้วยปุ่มรากผมซึ่งก่อให้เกิดผมหรือขนที่หนาปลายและขนเวลลัสละเอียด

อันนี้หายใจไม่เข้านะ แต่เจ็บ