จารึกบทกลอน 19 บรรทัดในสุสานอียิปต์โบราณเผยว่าลูกชายเขียนไว้อาลัยถึงพ่ออย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ตามการอ่านของนักคลาสสิก Angelos Chaniotis บทไว้อาลัยแสดงความผูกพันด้วยการให้ลูกชายเรียกพ่อโดยตรงและขอให้รับเครื่องเซ่นจากลูก ๆ ที่กำลังคร่ำครวญ ตอนท้ายของจารึกมีคำเรียกสั้น ๆ ว่า “ฟังนะ พ่อ” แล้วตามด้วยคำขอให้ผู้ตายรับของถวายจากลูก ๆ ที่ไว้อาลัย เสียงพูดกับพ่อโดยตรงทำให้บทกลอนอ่านเป็นความโศกเศร้าของคนในครอบครัว มากกว่าข้อความรำลึกแบบไร้ผู้พูด

จารึกนี้พบในสุสาน Bir al-Shaghala ที่โอเอซิส Dakhla ทางตะวันตกของอียิปต์ รายงานของหน่วยงานข้อมูลข่าวสารแห่งรัฐอียิปต์ลงวันที่ 24 กันยายน 2026 ระบุว่าทีมโบราณคดีซึ่งสังกัดสภาโบราณวัตถุสูงสุดขุดพบสุสานอิฐโคลนทรงพีระมิดที่ใช้ฝังชายคนหนึ่งกับภรรยา ภายในพบศิลาจารึกบทไว้อาลัยภาษากรีก 19 บรรทัด และสิ่งของประกอบพิธีอื่น ๆ

ประกาศทางการเรียกผู้ตายว่า Psychtis และระบุว่าการศึกษาเบื้องต้นชี้ว่าเขาอาจเคยเป็นผู้พิพากษา จารึกลงอายุไว้ช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 3 ถึงต้นศตวรรษที่ 4 ซึ่งตรงกับช่วงที่โรมปกครองอียิปต์ ข่าวของ Smithsonian ใช้ชื่อ Pisechtes หรือ Psychtis และย้ำว่าตำแหน่งผู้พิพากษายังเป็นเพียงข้อสันนิษฐาน

Angelos Chaniotis นักคลาสสิกจาก Institute for Advanced Study ซึ่งไม่ได้ร่วมการขุด อ่านบทกลอนว่าเป็นบทไว้อาลัยเชิงวรรณศิลป์ เนื้อหาชมผู้ตายว่ามีเมตตาและปัญญา และเรียกเขาว่า “ที่ปรึกษาในชีวิต” บรรทัดท้ายให้ Sarapion ลูกชายของเขาเรียกพ่อและขอให้รับเครื่องดื่มบูชากับของถวายจากลูก ๆ ที่กำลังคร่ำครวญ ทั้ง Smithsonian และ Live Science อ้างคำอธิบายนี้จาก Chaniotis

รายละเอียดเรื่องเครื่องเซ่นทำให้ความอาลัยในบทกลอนไม่ได้อยู่แค่คำชมถึงนิสัยของพ่อ แต่ผูกกับพิธีส่งผู้ตายด้วย ข้อความวางความสัมพันธ์ในครอบครัวไว้ตรงกลางพิธีนั้น: ลูกยังพูดกับพ่อ และขอให้พ่อรับสิ่งที่ลูกนำมาให้ นี่คือสิ่งที่บทจารึกชิ้นนี้สื่อได้โดยตรง

อย่างไรก็ดี แหล่งข่าวยืนยันได้ว่าพบจารึกและถ่ายทอดการอ่านช่วงท้ายอย่างไร แต่ไม่ได้ระบุว่า Sarapion เป็นผู้แต่งบทกลอนหรือเป็นคนสลักข้อความเอง จึงควรเข้าใจว่าเสียงในบทไว้อาลัยถูกอ่านว่าเป็นเสียงของลูกชาย ส่วนสถานะผู้พิพากษาของ Pisechtes ก็ยังเป็นข้อเสนอจากการศึกษาเบื้องต้น จารึกหนึ่งชิ้นบอกความเศร้าของครอบครัวนี้ได้ชัด แต่ไม่พอจะสรุปว่าทุกครอบครัวใน Dakhla สมัยโรมันใช้ภาษาและพิธีแบบเดียวกัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th