"หนู"ก็มีความฝันเหมือนกันนะ

นักวิจัยที่อังกฤษพบว่า เมื่อหนูพักผ่อน สมองจะจำลองภาพอนาคตที่ต้องการ เช่น อาหารที่แสนอร่อย

นักวิจัยศึกษาดูกิจกรรมในสมองของหนูเมื่อหนูมองอาหารที่พวกมันไม่สามารถไปถึงได้ จากนั้นก็ให้ไปพักในห้องแคบๆ และสุดท้ายก็ได้รับอนุญาตให้เดินไปหาอาหารอีกครั้ง จากการดูกิจกรรมในเซลล์สมองพบว่า ในขณะที่หนูพักผ่อนนั้น จะมีการจำลองการเดินไปหาอาหารและเดินออกมาจากอาหารที่พวกมันไม่สามารถไปถึงได้

การศึกษาครั้งนี้ได้รับการเผยแพร่ในวารสารวิชาการ eLife แล้ว สามารถช่วยอธิบายได้ว่าเหตุใดบางคนที่มีความเสียหายในสมองส่วนฮิปโปแคมปัส จึงไม่สามารถจินตนาการถึงเรื่องอนาคตได้

"ในช่วงการสำรวจนั้น สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจะสร้างภาพแผนที่ของสิ่งแวดล้อมที่สมองส่วนฮิปโปแคมปัส " ดร.ฮูโก สเปียร์ส นักวิจัยที่ UCL อธิบาย

"ในช่วงที่พักหรือหลับนั้น สมองส่วนฮิปโปแคมปัสจะนำเส้นทางต่างๆมาฉายซ้ำใกล้ซึ่งอาจจะทำให้ความทรงจำนั้นแข็งแกร่งขึ้น เราสงสัยกันว่าการฉายซ้ำดังกล่าวนั้นมาจากเนื้อหาของความฝันหรือไม่ และพฤติกรรมของหนูในลักษณะนี้นั้นเกี่ยวข้องกับความฝันหรือไม่ก็ยังไม่มีใครรู้ เราอยากจะต้องไปถามหนูเองเพื่อให้ได้รู้ แต่ล่าสุด ผลการศึกษาของเราบอกว่า ในช่วงหลับนั้น ฮิปโปแคสปัสจะสร้างบางส่วนของอนาคตที่ไม่เกิดขึ้น นอกจากนี้ เนื่องจากฮิปโปแคมปัสของหนูกับมนุษย์นั้นใกล้เคียงกัน การค้นพบนี้จึงอาจจะช่วยอธิบายได้ว่า เหตุใดผู้ป่วยที่ฮิปโปแคมปัสเสียหายจึงไม่สามารถจินตนาการถึงเหตุการณ์ในอนาคตได้"

ในการทดลองนี้ หนูถูกจับมาวางไว้ที่เส้นทางตรงที่มีทางแยกรูปตัว T ข้างหน้า เมื่อไปถึงทางแยก จะถูกกั้นด้วยที่กั้นโปร่งแสงทั้งทางซ้ายและขวา โดยมีอยู่ข้างหนึ่งที่มีอาหาร ส่วนอีกข้างหนึ่งไม่มี หลังจากหนูได้เห็นแล้วว่าหนูอยู่ตรงไหน ก็ถูกจับไปนอนที่ห้องเป็นเวลาหนึ่งชั่วโมง หลังจากนั้น เมื่อเอาที่กั้นออกแล้ว หนูก็ถูกจับให้กลับไปสู่เส้นทางเดิมและสามารถเดินไปที่ทางแยกและไปสู่อาหารได้โดยตรง

ในช่วงพักนั้น ข้อมูลที่นักวิจัยได้จาก place cell ชี้ว่า แผนที่เกี่ยวกับอาหารของหนูนั้นได้รับการกระตุ้นขึ้นมาอีกครั้ง เป็นการบอกว่า สมองถูกกระตุ้นหรือเตรียมพร้อมเส้นทางในอนาคตเพื่อไปสู่เป้าหมายที่ต้องการ

"สิ่งที่น่าสนใจคือ ปกติเราคิดว่าฮิปโปแคมปัสจะเกี่ยวข้องกับความทรงจำ โดย place cell ที่อยู่ในนั้นจะเก็บรายละเอียดเกี่ยวกับตำแหน่งที่เคยไปมา สิ่งที่น่าแปลกใจคือ เราเห็นว่าฮิปโปแคมปัสยังวางแผนอนาคตด้วย ซึ่งที่จริงแล้วอาจจะเป็นการฝึกซ้อมเส้นทางใหม่ที่หนูต้องการจะเดินไป เพื่อจะไปถึงอาหาร" ดร.เฟรยา โอลาฟสดอตติร์ นักวิจัยที่ UCL ลอนดอนเผย

ผลที่ออกมาชี้ว่า ฮิปโปแคมปัสนั้นจะวางแผนเส้นทางที่ยังไม่เกิดขึ้นเช่นเดียวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นไปแล้ว แต่จะเกิดขึ้นเฉพาะเพื่อเป็นสิ่งที่น่าดึงดูด เช่น อาหาร เป็นการบอกว่า ไม่ใช่แค่มนุษย์เท่านั้นที่มีความสามารถในการจินตนาการถึงอนาคต

"สิ่งที่เรารู้ตอนนี้คือ การจำลองเหตุการณ์ด้วยเซลล์ประสาทนั้นเกิดขึ้นเพราะอะไร เหมือนกับว่ากระบวนการนี้เป็นวิธีการประเมินดูตัวเลือกที่มีอยู่เพื่อตัดสินใจว่าท้ายที่สุดแล้วควรจะเลือกทางใด" ดร.คาสเวลล์ แบร์รี นักวิจัยที่ UCL เผย