มะเขือเทศทำให้หน้าแดงและผิวดีได้จริงแค่ไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บางคนกินส้มตำที่ใส่มะเขือเทศแล้วรู้สึกว่าแก้มแดงขึ้นทันที ขณะที่อีกคนกินซอสมะเขือเทศแทบทุกวันก็ไม่เห็นมีอะไรเปลี่ยน จึงมีคำถามตามมาว่า มะเขือเทศช่วยให้ผิวดีจริงไหม แล้วอาการหน้าแดงเกี่ยวกับมันหรือเปล่า

คำตอบคือ มะเขือเทศไม่ได้ทำให้ทุกคนหน้าแดง และไม่ได้เป็นยารักษาผิว แต่มีสารไลโคปีน (lycopene) ซึ่งเป็นแคโรทีนอยด์สีแดงที่มีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระ งานทดลองในคนขนาดเล็กพบว่า การรับประทานผลิตภัณฑ์มะเขือเทศต่อเนื่องหลายสัปดาห์อาจช่วยให้ผิวทนต่อรอยแดงจากรังสี UV ได้ดีขึ้นเล็กน้อย

ผิวดีขึ้นได้อย่างไร

ผิวต้องรับมือกับแสงแดด มลภาวะ การอักเสบ และกระบวนการซ่อมแซมตัวเองอยู่เสมอ ไลโคปีนจากมะเขือเทศเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มสารอาหารที่อาจช่วยลดความเสียหายจากออกซิเดชันได้ จึงมีความเป็นไปได้ว่าผิวจะรับมือกับแดดได้ดีขึ้นเมื่อกินเป็นประจำในภาพรวมของอาหารที่ดี

แต่จุดสำคัญคือผลที่เห็นในงานวิจัยไม่ใช่ผิวขาวใสทันทีหลังรับประทาน และไม่ใช่การป้องกันแดดแทนครีมกันแดด การทดลองที่พบผลมักให้กินต่อเนื่องหลายสัปดาห์ และวัดการตอบสนองของผิวต่อรังสี UV ไม่ได้แปลว่ากินมะเขือเทศแล้วจะไม่มีฝ้า ริ้วรอย หรือผิวไหม้แดด

ไลโคปีนดูดซึมได้ดีขึ้นเมื่อมะเขือเทศผ่านความร้อนและกินพร้อมไขมันเล็กน้อย เช่น ซอสมะเขือเทศทำเอง มะเขือเทศผัดน้ำมันมะกอก หรือแกงที่มีมะเขือเทศ ไม่จำเป็นต้องกินปริมาณมากหรือพึ่งอาหารเสริม เพราะผักผลไม้ชนิดอื่น โปรตีน การนอน และการกันแดดก็มีผลต่อผิวพร้อมกัน

แล้วเหตุใดบางคนกินแล้วหน้าแดง

สำหรับคนทั่วไป มะเขือเทศไม่ได้ทำให้แก้มแดงเป็นปฏิกิริยาปกติของร่างกาย แต่ในคนที่มีโรซาเซีย หรือมีผื่นหน้าแดงเป็น ๆ หาย ๆ อาหารบางชนิดอาจกระตุ้นอาการเฉพาะบุคคลได้ มะเขือเทศถูกพูดถึงในกลุ่มอาหารที่มีสารกลุ่มซินนามัลดีไฮด์ซึ่งอาจเป็นตัวกระตุ้นของบางคน ไม่ได้หมายความว่าผู้มีโรซาเซียทุกคนต้องงดมะเขือเทศ

วิธีดูให้ชัดคือจดสั้น ๆ ว่ากินอะไร ปริมาณเท่าไร และหน้าแดงนานแค่ไหน ถ้าเกิดซ้ำจากมะเขือเทศหรืออาหารที่มีมะเขือเทศหลายครั้ง การลดหรือเว้นชั่วคราวแล้วสังเกตอาการจะมีประโยชน์กว่าการเดาเอง

กรณีที่ไม่ควรฝืนกิน

ถ้าหลังรับประทานมีลมพิษ คันปากหรือคอ บวม หายใจมีเสียงหวีด เวียนศีรษะ หรือหน้าบวมร่วมด้วย ให้ถือว่าอาจเป็นอาการแพ้อาหารและควรพบแพทย์ทันที โดยเฉพาะหากมีหายใจลำบาก ส่วนคนที่มีกรดไหลย้อน มะเขือเทศหรือผลิตภัณฑ์รสเปรี้ยวอาจทำให้อาการแสบท้องหรือเรอเปรี้ยวมากขึ้นได้

หากหน้าแดงเรื้อรัง เห็นเส้นเลือดชัด มีตุ่มคล้ายสิว แสบตา หรืออาการรบกวนชีวิต ควรพบแพทย์ผิวหนังเพื่อแยกว่าเป็นโรซาเซีย ภูมิแพ้ หรือปัญหาผิวชนิดอื่น

สรุปให้ตรงประเด็น: มะเขือเทศมีประโยชน์ต่อสุขภาพผิวในฐานะอาหารที่มีไลโคปีน และอาจช่วยเสริมการปกป้องผิวจากแดดได้บ้างเมื่อกินต่อเนื่อง แต่ไม่ใช่ครีมกันแดดหรือทางลัดให้ผิวดี ส่วนอาการหน้าแดงมักเป็นเรื่องของความไวเฉพาะบุคคล โดยเฉพาะผู้ที่มีโรซาเซีย มากกว่าจะเป็นผลที่ทุกคนต้องเจอ