รัฐประหารไทย อยู่ตรงไหนในโลก?

คนไทยส่วนใหญ่รู้ดีว่าประเทศไทยมีรัฐประหารบ่อย แต่จริงๆแล้วเรามีบ่อยแค่ไหน และมีใครอื่นอีกไหมที่รัฐประหารบ่อยพอๆกับเรา

องค์กร The Center for Systemic Peace (CSP) ได้รวบรวมข้อมูลรัฐประหารของประเทศต่างๆทั่วโลกตั้งแต่ปี 1946 ถึง 2010 โดยกำหนดให้นิยามของการทำรัฐประหารหมายถึง การใช้กำลังเข้ายึดอำนาจบริหารสูงสุดโดยกลุ่มการเมืองภายในประเทศนั้นๆแล้วทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงขั้วอำนาจ

ข้อมูลจะถูกนับรวมทั้ง (1) รัฐประหารที่ทำสำเร็จ (2) ที่ไม่สำเร็จ (3) ที่่เป็นเพียงแผนการยังไม่ได้ลงมือ และ (4) ที่ถูกกล่าวหาว่ากำลังวางแผน

แต่ไม่นับรวมการปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครอง การลุกฮือของประชาชน สงครามกลางเมือง การลงจากอำนาจโดยสมัครใจ การส่งต่ออำนาจให้ทายาททางการเมือง การเสียชีวิตของผู้นำ การลอบสังหารผู้นำ และการถูกรุกรานจากกองกำลังต่างชาติ

ด้วยนิยามข้างต้น ปรากฏจำนวนดังนี้

31 ครั้ง – ซูดาน
24 ครั้ง – อิรัก
19 ครั้ง – โบลิเวีย
17 ครั้ง – กีนี-บิสเซา (Guinea-Bissau), ซีเรีย, โตโก, ไทย
16 ครั้ง – บูรุนดี (Burundi), ชาด (Chad)
15 ครั้ง – อาร์เจนตินา, กาน่า, กีนี (Guinea)

โดยในกลุ่มประเทศหัวตารางที่ยกมา มี 8 ประเทศ (กาน่า, ไทย, ชาด, กีนี-บิสเซา, ซูดาน, โตโก, กีนี, บูรุนดี) ที่ยังมีรัฐประหารเกิดขึ้นตั้งแต่หลังปี 2000 เป็นต้นมา

สรุปว่าประเทศไทยมีรัฐประหารบ่อยครั้งเป็นอันดับ 4 ของโลก

ตัวอย่างประเทศอื่นๆ : เซียร่า-ลีโอน (14) ปานามา (13) กัมพูชา (12) ฟิลิปปินส์ (11) บังกลาเทศ (8) พม่า (6) ลาว (6) อินโดนิเซีย (5) ปากีสถาน (5) เนปาล (5) แคเมอรูน (4) เกาหลีใต้ (3) เกาหลีเหนือ (2) อินเดีย (1) ซาอุฯ (1) ศรีลังกา (1)

อ้างอิง:
1. ตารางข้อมูลดิบ http://www.systemicpeace.org/inscr/CSPCoupsList2010.xls
2. สำหรับผู้ที่สนใจว่า CSP เก็บข้อมูลจากไหน อ้างอิงจากแหล่งไหน และนิยามว่าเหตุการณ์ใดเป็นหรือไม่เป็นรัฐประหารบ้าง สามารถอ่านรายงานได้ที่ http://www.systemicpeace.org/inscr/CSPCoupsCodebook2010.pdf

หมายเหตุ:
ข้อมูลความไม่สงบทางการเมืองของไทยจากวิกิพีเดีย http://goo.gl/nePL2 จะเห็นว่าจำนวนไม่ตรงกับที่ CSP บันทึกไว้ (ในวิกิพีเดียมีจำนวนเยอะกว่ามาก) เนื่องจากนิยามไม่เหมือนกัน