ต้นไม้ที่คนเข้าใจผิดกันมาก ในพุทธประวัติ ว่าพระพุทธเจ้าท่านเคยประสูติใต้ต้นไม้ต้นนี้ "ต้นสาละอินเดีย"

“สาละในพุทธประวัติ” ไม่ใช่ “สาละลังกา” แต่เป็น สาละอินเดีย (Shorea robusta) ซึ่งมีถิ่นกำเนิดในอนุทวีปอินเดียและเนปาล เป็นไม้สกุลยางในวงศ์เดียวกับไม้ป่าอย่างรังและยางบางชนิด ผลมีปีกช่วยหมุนร่วงลงมาได้ ส่วน สาละลังกา หรือ ต้นลูกปืนใหญ่ (Couroupita guianensis) เป็นคนละชนิดกันโดยสิ้นเชิง มีถิ่นกำเนิดในอเมริกากลางถึงอเมริกาใต้ ไม่ได้เกี่ยวกับพุทธประวัติ เพียงแต่ถูกปลูกในวัดจำนวนมากจากความเข้าใจคลาดเคลื่อนเรื่องชื่อและภาพจำเท่านั้น

ตามคติพุทธที่แพร่หลาย พระนางสิริมหามายาทรงประสูติพระพุทธเจ้า ณ ลุมพินีวันโดยทรงจับกิ่ง ต้นสาละ และคัมภีร์กับแหล่งอ้างอิงสมัยใหม่จำนวนมากก็โยง “sal tree” นี้กับ Shorea robusta ไม่ใช่ต้นลูกปืนใหญ่

ส่วน สาละลังกา/ต้นลูกปืนใหญ่ นั้น จุดเด่นคือดอกใหญ่ แปลก และออกตามลำต้น แต่ผลเป็นลูกกลมใหญ่เนื้อในมีกลิ่นไม่พึงประสงค์เมื่อสุกหรือแตก คือมีกลิ่นแรงมากๆ ไม่น่ามีใครอยากจะไปอยู่ใกล้ๆในบริเวณนั้น จึงไม่ใช่ต้นไม้ที่พระพุทธเจ้าท่านเสด็จไปประทับอยู่เป็นนิจ

ข้อมูลพฤกษศาสตร์สากลก็ยืนยันว่ามันเป็นพืชจากเขตร้อนทวีปอเมริกา ไม่ใช่ไม้พื้นถิ่นของอินเดียหรือลังกา และการที่มันถูกเอาไปผูกกับต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ในเอเชียเป็นความสับสนที่เกิดขึ้นภายหลัง

*******************************************

ลูกของต้นสาละอินเดียจ้า 

ขอบคุณข้อมูลจากคุณ พงศ์ศิลป์ อินทร์แป้น