หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

อาหารสมัยอยุธยาก่อนและหลังรู้จักพริก มะละกอ และสับปะรด

เขียนโดย ตัวซีเคร็ท

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พริกขี้หนู มะละกอ และสับปะรดมีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกา จึงไม่ได้เป็นพืชพื้นเมืองของดินแดนอยุธยา พืชเหล่านี้ค่อย ๆ เดินทางข้ามมหาสมุทรมายังเอเชียผ่านเครือข่ายการค้า หลังชาวยุโรปติดต่อกับทวีปอเมริกาในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15

ส่วนคำบอกเล่าที่ว่าเรือโปรตุเกสนำพืชทั้งสามเข้ามาปลูกในอยุธยาด้วยตัวเองนั้น ยังระบุเป็นข้อเท็จจริงแน่นอนไม่ได้ แม้โปรตุเกสมีบทบาทสำคัญในการกระจายพืชจากอเมริกาและติดต่อกับสยาม แต่เส้นทาง ผู้ที่นำเข้ามา และช่วงเวลาที่พืชแต่ละชนิดเข้าถึงครัวของคนทั่วไป ยังมีประเด็นให้ศึกษา

ที่สำคัญ กรุงศรีอยุธยาดำรงอยู่นานกว่า 400 ปี ตั้งแต่ พ.ศ. 1893 ถึง 2310 การบอกว่า “คนอยุธยาไม่รู้จักพริกหรือมะละกอ” จึงใช้เหมารวมทั้งยุคไม่ได้ เพราะในช่วงหลังมีพืชจากอเมริกาเข้ามาแล้ว

ก่อนมีพริก คนอยุธยากินอะไรให้มีรส

ข้าวและปลาเป็นอาหารสำคัญของผู้คนในลุ่มน้ำ ส่วนผัก สมุนไพร และเครื่องปรุงที่หาได้ในท้องถิ่นช่วยเพิ่มรสชาติ อาหารไม่ได้จืดเพียงเพราะยังไม่มีพริกขี้หนู พริกไทยและเครื่องเทศให้ความเผ็ดร้อนได้ ขณะที่สมุนไพรอย่างข่าและตะไคร้ช่วยเพิ่มกลิ่น

พริกไทยกับพริกขี้หนูเป็นพืชคนละกลุ่มกัน พริกไทยเป็นเครื่องเทศที่รู้จักในเอเชียมาก่อน ส่วนพริกขี้หนูอยู่ในกลุ่มพริกที่มีต้นกำเนิดจากทวีปอเมริกา ความเผ็ดที่ได้จึงต่างกันทั้งกลิ่นและรส

ตำรับอาหารของผู้คนในอยุธยาคงไม่ได้เหมือนกันทุกบ้านหรือทุกช่วงเวลา วัตถุดิบที่เข้าถึงได้ขึ้นอยู่กับฐานะ ถิ่นที่อยู่ ฤดูกาล และการค้าด้วย ภาพอาหารมื้อหนึ่งจึงไม่อาจใช้แทนครัวของคนทั้งอาณาจักรได้

พืชจากอเมริกาเดินทางมาทางไหน

หลังการเดินเรือระหว่างทวีปขยายตัว พืชจากอเมริกาถูกนำไปปลูกในดินแดนต่าง ๆ ทั้งฝั่งยุโรป แอฟริกา และเอเชีย ชาวโปรตุเกสเป็นผู้มีบทบาทในเครือข่ายเดินเรือดังกล่าว โดยนำพริกเข้าสู่เอเชียใต้ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16 จากนั้นพริกแพร่ต่อไปตามเส้นทางการค้า ซึ่งมีพ่อค้าท้องถิ่นร่วมกระจายด้วย

มะละกาเป็นเมืองท่าสำคัญที่เชื่อมผู้คนและสินค้าจากหลายภูมิภาคเข้าด้วยกัน และมีความสัมพันธ์ทางการค้ากับอยุธยา จึงเป็นเส้นทางหนึ่งที่ช่วยอธิบายว่าพืชต่างถิ่นอาจเดินทางมาถึงสยามได้อย่างไร แต่การรู้ว่ามีเส้นทางค้าขาย ไม่เท่ากับการพบหลักฐานว่าใครนำเมล็ดพันธุ์ชนิดใดมาขึ้นฝั่งเป็นคนแรก

มีคำอธิบายที่เชื่อมชื่อ “มะละกอ” กับเมืองมะละกา รวมทั้งข้อเสนอว่าโปรตุเกสนำพืชชนิดนี้มาทางเมืองท่าแห่งนั้น ขณะเดียวกันก็มีผู้ศึกษาเสนอเส้นทางอื่น การโยงชื่อหรือเส้นทางการค้าเพียงอย่างเดียวจึงยังไม่พอจะชี้ขาดผู้ที่นำมะละกอเข้าสยาม

เมื่อมะละกอและสับปะรดเข้ามาอยู่ในสวน

บันทึกชาวฝรั่งเศสในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 กล่าวถึงมะละกอในสยาม แสดงว่าผู้คนรู้จักผลไม้ชนิดนี้แล้วในสมัยอยุธยาตอนปลาย ส่วนสับปะรดซึ่งมีถิ่นกำเนิดในอเมริกาใต้ ก็เป็นอีกพืชหนึ่งที่เดินทางข้ามทวีปและเข้ามาอยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

อย่างไรก็ดี การพบว่ามีมะละกอในอยุธยาไม่ได้ยืนยันว่ามีส้มตำมะละกอแบบที่เรารู้จักแล้ว บันทึกที่กล่าวถึงผลไม้ให้ข้อมูลเรื่องการรู้จักและการกินผลสุก แต่ยังไม่ใช่หลักฐานว่ามีการนำผลดิบมาสับและตำเป็นอาหารเช่นทุกวันนี้

เรื่องพริกก็มีข้อถกเถียงคล้ายกัน หนังสือศึกษาวัฒนธรรมอาหารเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เล่มหนึ่งตั้งข้อสังเกตว่า บันทึกต่างชาติสำคัญหลายฉบับจากอยุธยาไม่ได้กล่าวถึงพริก และเสนอว่าความนิยมกินพริกอาจแพร่หลายภายหลัง การไม่ปรากฏในบันทึกเหล่านั้นเพียงอย่างเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่าไม่มีผู้ใดรู้จักหรือกินพริกเลย แต่เตือนให้แยกเวลาที่พืชเข้ามาออกจากเวลาที่พืชกลายเป็นของสามัญในครัว

อาหารไทยจึงมีประวัติของการรับวัตถุดิบใหม่มาปรับใช้ร่วมกับของเดิม พริกไทย ข่า ตะไคร้ ปลาและข้าวมีเรื่องเล่าของตัวเอง เช่นเดียวกับพริก มะละกอ และสับปะรดที่เดินทางมาจากอีกฟากโลก ก่อนจะกลายเป็นส่วนคุ้นเคยของสำรับในเวลาต่อมา

ภาพประกอบเป็นภาพสร้างขึ้นเพื่อจินตนาการบรรยากาศ มิใช่ภาพถ่ายหรือหลักฐานเหตุการณ์ในอดีต

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
ตัวซีเคร็ท's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 13 ครั้ง
เขียนโดย ตัวซีเคร็ท
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
สหรัฐฯ รัสเซียและจีนออกแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศเลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569อาจารย์กว้าง เลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 ฟันเลขวิ่ง 6 บน-ล่าง จับตา 61-69 พร้อมเลขเบิ้ล 66โรเบิร์ต มูกาเบ้ วีรบุรุษผู้กลายเป็นเงามืดแห่งซิมบับเวปากแดงศักดิ์สิทธิ์ เลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่นฝั่งซ้าย พร้อมสูตรลับ 3 คอลัมน์ จัดเต็มเลข 2 ตัว-3 ตัวสร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5ต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้วแข่งเรือยาวและว่าวพนันในสมัยรัชกาลที่ 5 กีฬา ความสนุก และเงินเดิมพันของชาวสยามตำนานทูตอังกฤษท้าทหารสยามยิงเหรียญในสมัยรัชกาลที่ 5 มีหลักฐานเพียงใดฮูตีโจมตี PIF ตึกระฟ้าที่สูงที่สุดในกรุงริยาดขุนนางอยุธยาเลี้ยงเสือและจระเข้ไว้หลังจวนเพื่ออวดบารมีจริงหรือ หลักฐานสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศบอกอะไรโรงรับจำนำยุคแรกของไทย ย่องเซี้ยงกับฮั่วเส็งต่างกันอย่างไร และคนสมัยก่อนจำนำอะไรบ้าง
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
ชื่อจริงคนไทยชายและหญิงรุ่นเก่าที่มีผู้ใช้ซ้ำและเยอะมากที่สุดผมมหาดไทยและผมปีก ทรงผมยอดนิยมของชายหญิงสยามที่เปลี่ยนไปตามสมัยตำนานทูตอังกฤษท้าทหารสยามยิงเหรียญในสมัยรัชกาลที่ 5 มีหลักฐานเพียงใดขุนนางอยุธยาเลี้ยงเสือและจระเข้ไว้หลังจวนเพื่ออวดบารมีจริงหรือ หลักฐานสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศบอกอะไร
ตั้งกระทู้ใหม่