กลลวงหน้าม้าปั่นราคาพระเครื่องทำงานอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ที่แผงพระเครื่องแห่งหนึ่ง คนเดินดูหยิบพระสมเด็จขึ้นมาส่อง ขณะกำลังฟังราคา ก็มีอีกคนเข้ามาแสดงความสนใจและพูดว่าหากได้พระองค์นี้ไป เขาพร้อมรับซื้อต่อในราคาสูง ภาพแบบนี้อาจทำให้คนฟังรู้สึกว่าของดีอยู่ตรงหน้าและโอกาสกำลังจะหลุดมือ

แต่คำเสนอซื้อที่ได้ยินตรงนั้นมีน้ำหนักแค่ไหน และคนที่บอกรับซื้อเป็นผู้ซื้อจริงหรือเปล่า?

จุดเสี่ยงคือคำเสนอราคาที่จัดฉากขึ้น ผู้ขายอาจทำงานร่วมกับหน้าม้าที่แกล้งเสนอซื้อแพง เพื่อให้เหยื่อเชื่อว่าจะขายต่อได้กำไรแล้วรีบจ่ายเงิน เมื่อซื้อเสร็จ ผู้ที่เคยบอกว่ารับซื้ออาจหายไปหรือหาเหตุไม่รับพระ ส่วนพระที่ซื้อมาอาจมีมูลค่าต่ำกว่าที่เข้าใจมาก

นี่เป็นตัวอย่างรูปแบบการหลอก ไม่ใช่ข้อยืนยันว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นที่สนามพระแห่งใดแห่งหนึ่ง หรือว่าพระทุกองค์ที่ถูกเสนอราคาสูงเป็นของปลอม ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอมเคยเตือนเรื่องการใช้หน้าม้าปั่นราคาพระเครื่องและอ้างว่ามีคนรอซื้อ ขณะที่ตำรวจเตือนกรณีหน้าม้าร่วมประมูลพระทางออนไลน์เพื่อผลักราคาให้สูงขึ้น

กำไรที่ยังไม่มีใครจ่ายจริง

ลองนึกถึงสถานการณ์สมมติ ผู้ขายเสนอพระในราคาหลักหมื่น จากนั้นมีคนที่ดูเหมือนลูกค้าทั่วไปบอกว่าสนใจซื้อในราคาหลักล้าน ตัวเลขสองชุดทำให้ผู้ฟังเห็นส่วนต่างก้อนโต ทั้งที่ยังไม่มีการตรวจพระอย่างเป็นอิสระ ไม่มีข้อตกลงที่ตรวจสอบได้ และไม่มีเงินจากผู้รับซื้อเข้าบัญชีจริง

บางครั้งคนขายอาจเร่งว่ามีอีกคนกำลังจะมาเอา หรือบอกว่าราคานี้มีเฉพาะตอนนี้ ความเร่งทำให้ไม่มีเวลาถามเรื่องที่มาของพระ ตรวจเงื่อนไขคืนเงิน หรือหาผู้เชี่ยวชาญคนอื่นมาดู ยิ่งมีคนรอบข้างช่วยพูดสนับสนุน ก็ยิ่งทำให้ข้อเสนอฟังน่าเชื่อ แม้คนเหล่านั้นอาจรู้จักกันมาก่อน

จำนวนเงินระดับล้านในตัวอย่างเป็นเพียงตัวเลขสมมติ ไม่ใช่ราคาตลาดหรือสถิติความเสียหาย และการต่อรองราคาสูงเพียงอย่างเดียวก็ยังพิสูจน์ไม่ได้ว่าผู้ซื้อกับผู้ขายร่วมกันหลอกลวง

พระแท้กับราคาขายต่อเป็นคนละเรื่อง

พระที่ผู้ขายเรียกว่าพระสมเด็จไม่ได้รับประกันว่าเป็นพระเก่าหรือเป็นรุ่นที่อ้าง ความเห็นเรื่องพิมพ์ เนื้อ อายุ และประวัติอาจต้องอาศัยผู้รู้ตรวจองค์จริง แม้ผ่านการตรวจแล้ว ราคาซื้อขายก็ยังขึ้นอยู่กับสภาพ ที่มา และความต้องการของผู้ซื้อในเวลานั้น

ใบรับรองหรือรูปถ่ายประกอบควรตรวจสอบกับผู้ออกโดยตรง ดูว่ารายละเอียดตรงกับพระองค์นั้นหรือไม่ และถามขอบเขตการรับรองให้ชัด อย่าใช้คำรับรองจากคนที่ผู้ขายพามาเพียงฝ่ายเดียวเป็นเหตุผลในการจ่ายเงินก้อนใหญ่

ก่อนจ่าย ให้แยกการตรวจพระออกจากคำชวนซื้อ ขอเวลานำพระไปให้ผู้เชี่ยวชาญที่เลือกเองตรวจ เปรียบเทียบความเห็นมากกว่าหนึ่งแห่ง และตกลงค่าใช้จ่ายในการตรวจล่วงหน้า หากผู้ขายไม่ยอมให้ตรวจหรือบังคับให้ตัดสินใจทันที การเดินออกมาก่อนช่วยรักษาทางเลือกของเราไว้

ควรสอบถามชื่อและช่องทางติดต่อผู้ขาย ขอหลักฐานการซื้อขายที่ระบุรายละเอียดพระ ราคา และเงื่อนไขคืนเงินให้ชัด เก็บภาพองค์พระและข้อความที่ตกลงกันไว้ หากมีคนอ้างว่าจะรับซื้อต่อ อย่านำเงินของตัวเองไปเสี่ยงเพียงเพราะได้ยินคำพูดหรือเห็นสลิปที่ยังตรวจสอบไม่ได้

กลโกงลักษณะใกล้เคียงกันเกิดบนอินเทอร์เน็ตได้ด้วย ตำรวจระบุว่าบางเพจใช้บัญชีหน้าม้าแข่งประมูลสินค้า รวมถึงพระเครื่อง จนผู้เสียหายยอมเสนอราคาสูง แล้วได้รับของปลอมหรือไม่ได้ของตามที่ตกลง การตรวจตัวตนผู้ขายและประวัติเพจจึงสำคัญพอ ๆ กับการตรวจองค์พระ

ถ้าจ่ายเงินไปแล้วควรทำอย่างไร

หยุดโอนเงินเพิ่ม แม้อีกฝ่ายอ้างว่าต้องจ่ายค่าตรวจ ค่าธรรมเนียม หรือค่าดำเนินการก่อนจึงจะได้เงินคืน เก็บพระไว้ในสภาพเดิม พร้อมรวบรวมสลิป ข้อความสนทนา ชื่อบัญชี เบอร์โทรศัพท์ ภาพประกาศ และรายละเอียดวันเวลา จากนั้นรีบติดต่อธนาคารหากเป็นการโอนเงิน และนำหลักฐานไปแจ้งตำรวจโดยเร็ว

การซื้อพระด้วยความชอบต่างจากการซื้อเพราะเชื่อว่าจะมีคนมารับต่อทันที หากกำไรทั้งก้อนตั้งอยู่บนคำพูดของคนแปลกหน้าเพียงคนเดียว การขอเวลาตรวจสอบก่อนควักเงินอาจเป็นการต่อรองที่คุ้มที่สุด