ทำไม "ยางลบดินสอ" ถึงต้องมีสองสี และด้านสีฟ้าหรือสีน้ำตาลจริงๆ แล้วมีไว้ลบอะไร?

ในกล่องเครื่องเขียนหรือกระเป๋าดินสอที่เราใช้งานกันมาตั้งแต่เด็ก ยางลบดินสอคลาสสิกหลายรุ่นมักจะถูกออกแบบให้มี 2 สีในก้อนเดียว โดยด้านหนึ่งมักจะเป็นสีขาวหรือสีครีมนิ่มๆ ส่วนอีกด้านจะเป็นสีฟ้าหรือสีน้ำตาลเข้มที่หลายคนเติบโตมาพร้อมกับความเชื่อที่ว่า "ด้านสีฟ้าเอาไว้ลบหมึกปากกา" หลายคนเคยลองใช้ด้านสีฟ้าลบปากกาแล้วพบว่ากระดาษขาดทะลุหรือหมึกไม่ยอมจางลงจนเกิดความสงสัย ความจริงแล้ว เบื้องหลังวัสดุสองด้านของยางลบก้อนนี้ คืองงานเคมีวัสดุศาสตร์ (Material Chemistry) กลศาสตร์แรงเสียดทาน (Friction Mechanics) และวิศวกรรมการขัดถูผิวหน้ากระดาษ

ในทางเคมีวัสดุศาสตร์ ยางลบดินสอทั่วไปผลิตจากส่วนผสมของยางธรรมชาติหรือโพลิเมอร์สังเคราะห์ ผสมกับน้ำมันพืชและผงชอล์ก มีคุณสมบัติเด่นคือมีความนุ่มและเหนียวหนืดเล็กน้อย เมื่อเรานำไปถูบนกระดาษ อนุภาคยางจะทำหน้าที่จับยึด (Adhesion) อนุภาคคาร์บอนของไส้ดินสอที่เกาะอยู่ตามซอกเส้นใยกระดาษให้หลุดติดออกมาเป็นขุยยางโดยไม่ทำลายเนื้อกระดาษชั้นใน

แต่สำหรับ "ด้านสีฟ้าหรือสีน้ำตาลเข้ม" วิศวกรผู้ผลิตไม่ได้ออกแบบมาเพื่อลบหมึกปากกา (เพราะหมึกซึมลงไปในเนื้อกระดาษแล้ว การลบจึงต้องขัดเนื้อกระดาษออกทั้งแถบ) แต่ด้านนี้ถูกออกแบบทางวิศวกรรมให้เป็น "ยางลบชนิดผสมสารขัดถู (Abrasive Eraser)" 

ส่วนผสมของด้านสีฟ้าจะอัดแน่นไปด้วยผงแร่ที่มีความแข็งมากกว่าปกติ เช่น ผงหินพัมมิสละเอียด (Pumice) หรือซิลิก้าที่มีฤทธิ์กัดกร่อนสูง เมื่อนำไปใช้งาน ด้านนี้จะมีหน้าที่ "ขัดผิวหน้ากระดาษชั้นบนออกไปพร้อมกับรอยดินสอ" เหมาะสำหรับงานวาดภาพทางเทคนิคที่ต้องการลบรอยดินสอเข้มๆ หนาๆ (เช่น เกรด 2B ขึ้นไป) ที่ฝังลึกอยู่ในเนื้อกระดาษ หรือใช้ลบรอยหมึกพิมพ์ชนิดพิเศษบนกระดาษหนา การมียางลบสองสีจึงไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นผลงานชิ้นเอกทางเคมีวัสดุศาสตร์ที่ผสานความนุ่มนวลและพลังการขัดถูเข้าไว้ด้วยกันอย่างชาญฉลาดครับ