โครงข่ายถนนของสหรัฐอเมริกายาวแค่ไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถนนสายเล็กหน้าบ้าน ถนนในเมือง และทางหลวงที่ทอดผ่านชนบท ดูเหมือนเป็นคนละส่วนกัน แต่ถ้านำความยาวของถนนสาธารณะเหล่านี้มารวมกัน ตัวเลขจะใหญ่ขนาดไหน และสหรัฐอเมริกามีถนนยาวที่สุดในโลกจริงหรือเปล่า?

ตัวเลขที่บอกว่าสหรัฐฯ มีถนนยาวเกิน 4 ล้านไมล์นั้น มีข้อมูลรองรับ ส่วนคำว่า “ยาวที่สุดในโลก” ต้องระบุปีและวิธีนับให้ชัด เพราะตัวเลขของประเทศอื่นก็เปลี่ยนไป และแต่ละแหล่งอาจนับถนนต่างประเภทกัน

สำนักงานบริหารทางหลวงกลางสหรัฐฯ หรือ FHWA รายงานว่า ในปี 2023 ถนนสาธารณะในระบบมีความยาวรวม 4,219,172 ไมล์ หรือประมาณ 6.79 ล้านกิโลเมตร ตัวเลขนี้รวมถนนหลายประเภททั้งในเมืองและชนบท ไม่ได้หมายถึงทางหลวงเส้นเดียวที่ยาวต่อเนื่องกัน

ถนนหน้าบ้านก็นับรวมด้วย

เวลาเห็นภาพถนนอเมริกัน เราอาจนึกถึงทางหลวงหลายช่องจราจรที่รถวิ่งข้ามรัฐ แต่โครงข่ายถนนยังรวมถนนท้องถิ่นที่พาคนออกจากบ้านไปโรงเรียน ร้านค้า หรือที่ทำงาน รวมถึงถนนที่เชื่อมชุมชนเข้ากับถนนสายหลัก

ข้อมูล FHWA สำหรับปี 2024 ระบุว่าถนนท้องถิ่นมีความยาวราว 2.91 ล้านไมล์ คิดเป็นประมาณ 69% ของถนนสาธารณะทั้งหมด จึงเป็นส่วนใหญ่ของระยะทางรวม แม้ถนนแต่ละเส้นอาจไม่ได้มีขนาดใหญ่หรือเป็นที่รู้จัก

ส่วนถนนสายรองช่วยรับรถจากชุมชนไปยังถนนสายหลัก ขณะที่ถนนสายหลักรองรับการเดินทางระหว่างพื้นที่และเมืองต่าง ๆ หน้าที่ต่างกัน แต่ต้องทำงานเชื่อมต่อกัน คนจึงเดินทางจากซอยเล็กไปยังเมืองที่อยู่ไกลออกไปได้

ทางหลวงระหว่างรัฐเป็นเพียงส่วนหนึ่ง

ระบบ Interstate ที่คนคุ้นตาจากภาพทางหลวงอเมริกันมีความยาวประมาณ 49,116 ไมล์ โดยตัวเลขของ FHWA รวมเปอร์โตริโกด้วย เทียบเป็นราว 1% ของความยาวถนนสาธารณะทั้งหมด แต่รองรับประมาณ 26% ของระยะทางที่ยานพาหนะเดินทางบนถนน

ตัวเลขสองชุดนี้บอกคนละเรื่อง ความยาวถนนใช้ดูขนาดของโครงข่าย ส่วนระยะทางที่ยานพาหนะเดินทางช่วยบอกปริมาณการใช้งาน ถนนสายหนึ่งจึงอาจมีระยะทางไม่มากเมื่อเทียบกับทั้งประเทศ แต่มีรถใช้งานเป็นจำนวนมากได้

การนับระยะถนนยังต่างจากการรวมความยาวทุกช่องจราจร ถนนยาว 1 กิโลเมตรที่มีหลายช่องทางจึงไม่ควรถูกนำไปเทียบกับตัวเลขที่นับรวมระยะของแต่ละช่องทางโดยไม่ตรวจวิธีคำนวณก่อน

แล้วอันดับหนึ่งของโลกยังยืนยันได้ไหม?

Guinness World Records เคยบันทึกให้สหรัฐฯ มีโครงข่ายถนนยาวที่สุด โดยใช้ข้อมูลปี 2012 ขณะที่รัฐบาลอินเดียในรายงานปลายปี 2025 ระบุว่าอินเดียมีโครงข่ายถนนใหญ่เป็นอันดับสองของโลก

แต่หน่วยงานนโยบาย NITI Aayog ของอินเดียก็เผยแพร่ตัวเลขถนนอินเดียราว 6.7 ล้านกิโลเมตร ซึ่งอยู่ใกล้กับตัวเลขถนนสาธารณะสหรัฐฯ ราว 6.79 ล้านกิโลเมตรในปี 2023 ข้อมูลเหล่านี้ไม่ได้ยืนยันว่าใช้ปีอ้างอิงและขอบเขตการนับตรงกัน จึงยังฟันธงอันดับล่าสุดจากตัวเลขชุดนี้เพียงอย่างเดียวไม่ได้

ข้อที่ตอบได้ชัดคือ สหรัฐฯ มีถนนสาธารณะรวมเกิน 4 ล้านไมล์จริง และถนนท้องถิ่นเป็นสัดส่วนใหญ่ของระยะทางนั้น ส่วนการเทียบว่าใครยาวที่สุดต้องใช้ข้อมูลประเทศต่าง ๆ ที่นับด้วยหลักเกณฑ์และช่วงเวลาใกล้เคียงกัน