หัวปูดหลังชนเกิดขึ้นได้อย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เดินชนขอบตู้หรือล้มแล้วเอาหัวกระแทก แค่ผ่านไปไม่นานก็คลำเจอก้อนนูนขึ้นมา บางครั้งก้อนใหญ่จนตกใจ ทั้งที่ผิวหนังบริเวณนั้นไม่มีแผลเปิดให้เห็น แล้วสิ่งที่นูนขึ้นมาคืออะไรกันแน่?

บริเวณหน้าผากและหนังศีรษะมีหลอดเลือดอยู่มาก เมื่อถูกกระแทก เนื้อเยื่อใต้ผิวหนังอาจบาดเจ็บ แม้มองจากภายนอกจะเห็นเพียงรอยแดงหรือก้อนบวมก็ตาม

ก้อนปูดมักเกิดจากเลือดและของเหลวสะสมใต้ผิวหนัง แรงกระแทกทำให้หลอดเลือดเล็ก ๆ ฉีกขาด เลือดจึงรั่วออกมาอยู่ในเนื้อเยื่อ ส่วนการตอบสนองต่อการบาดเจ็บก็ทำให้มีของเหลวเพิ่มขึ้น บริเวณนั้นจึงบวมและดันผิวหนังให้นูนขึ้น เรียกก้อนเลือดที่คั่งว่า ห้อเลือด

ลองนึกภาพถุงนิ่ม ๆ ที่มีของเหลวค่อย ๆ เพิ่มอยู่ข้างใน เมื่อมีเลือดและของเหลวสะสม เนื้อเยื่อก็ขยายตัวจนเห็นเป็นก้อน ส่วนกะโหลกศีรษะที่อยู่ด้านล่างเป็นกระดูกแข็ง ก้อนที่คลำได้จึงมักเป็นการบวมของเนื้อเยื่อด้านนอกกะโหลก ไม่ใช่กระดูกที่ปูดออกมา

เพราะบริเวณนี้มีเลือดมาเลี้ยงมาก แม้กระแทกไม่แรงนักก็อาจเห็นก้อนค่อนข้างใหญ่ได้ ต่อมาอาจมีสีแดง ม่วง หรือเขียวเหลืองเหมือนรอยช้ำ เมื่อเวลาผ่านไป ร่างกายจะค่อย ๆ จัดการกับเลือดที่คั่งและดูดซึมของเหลวกลับ ก้อนจึงค่อย ๆ ยุบลง

ก้อนใหญ่ไม่ได้บอกความรุนแรงทั้งหมด ก้อนที่หนังศีรษะกับเลือดออกภายในกะโหลกเป็นคนละตำแหน่งกัน แต่คนที่ศีรษะกระแทกอาจมีการบาดเจ็บภายในร่วมด้วยได้ จึงต้องดูอาการและลักษณะอุบัติเหตุประกอบ ไม่ควรตัดสินจากขนาดก้อนเพียงอย่างเดียว

ประคบเย็นและเฝ้าดูอาการ

ถ้าเป็นการกระแทกเล็กน้อย ผู้บาดเจ็บรู้สึกตัวดีและไม่มีอาการน่ากังวล ให้ใช้ถุงเย็นหรือน้ำแข็งห่อผ้าประคบเบา ๆ ครั้งละไม่เกิน 20 นาที พักก่อนประคบซ้ำ อย่าวางน้ำแข็งลงบนผิวโดยตรง และควรมีผู้ใหญ่คอยสังเกตอาการอย่างน้อย 24 ชั่วโมงแรก นอนพักได้ตามปกติ แต่ถ้าปลุกยากหรือมีอาการผิดไปให้รีบขอความช่วยเหลือ

หลังศีรษะกระแทก หากหมดสติ ชัก ซึมลงหรือปลุกไม่ตื่น สับสน พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรง เดินเซ ปวดศีรษะมากขึ้น อาเจียน หรือมีเลือดหรือน้ำใสไหลจากหูหรือจมูก ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที อาการบางอย่างอาจปรากฏภายหลังได้

สำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปีที่ศีรษะกระแทก รวมถึงผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือมีปัญหาเลือดออกง่าย ควรขอคำแนะนำจากแพทย์โดยเร็ว แม้ตอนแรกจะดูอาการไม่มาก หากกระแทกรุนแรง ตกจากที่สูง หรือคลำพบรอยบุ๋มที่ศีรษะ ให้รับการประเมินฉุกเฉิน

ส่วนก้อนที่เกิดขึ้นเองโดยไม่ได้กระแทก โตขึ้นเรื่อย ๆ เจ็บแดงร้อน หรือไม่ยุบ ควรให้แพทย์ตรวจ เพราะก้อนบนศีรษะอาจมีสาเหตุอื่นได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นห้อเลือดเสมอไป