อั้นฉี่นานเสี่ยงอะไรบ้าง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

กำลังประชุม รถติด หรือเดินทางไกล พอปวดฉี่ขึ้นมาก็คิดว่าเดี๋ยวค่อยเข้าห้องน้ำ บางครั้งพอมีเรื่องให้ทำต่อ ความปวดก็ถูกเลื่อนออกไปอีก จนแน่นท้องน้อยและนั่งไม่สบาย

การกลั้นไว้ชั่วคราวเป็นครั้งคราวไม่ได้หมายความว่าจะเกิดโรคทันที แต่ถ้าอั้นนานจนปวดมากหรือทำเป็นประจำ อาจส่งผลต่อการทำงานของกระเพาะปัสสาวะและเพิ่มโอกาสติดเชื้อได้

ความเสี่ยงที่ควรรู้คือ กระเพาะปัสสาวะอาจขับปัสสาวะออกได้ไม่หมด และมีโอกาสติดเชื้อทางเดินปัสสาวะมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อมีปัสสาวะค้างอยู่จนแบคทีเรียเพิ่มจำนวนได้ ส่วนอาการหนักอย่างไตเสียหายมักเกี่ยวข้องกับภาวะปัสสาวะคั่งรุนแรงหรือเรื้อรัง ไม่ได้หมายความว่าอั้นฉี่ครั้งเดียวแล้วไตจะพัง

ทำไมยิ่งอั้นยิ่งรู้สึกแน่น?

กระเพาะปัสสาวะเป็นถุงกล้ามเนื้อที่เก็บปัสสาวะไว้ชั่วคราว เมื่อปัสสาวะเพิ่มขึ้น ผนังจะขยายและส่งสัญญาณให้รู้สึกอยากเข้าห้องน้ำ หากยังกลั้นต่อ ความแน่นและความปวดบริเวณท้องน้อยอาจมากขึ้น บางคนอาจมีปัสสาวะเล็ดเมื่อกลั้นไม่อยู่

สถาบันเบาหวานและโรคทางเดินอาหารและไตแห่งสหรัฐฯ หรือ NIDDK ระบุว่า การอั้นปัสสาวะเป็นประจำอาจทำให้กล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะอ่อนแรง และทำให้ขับปัสสาวะออกได้ไม่หมด เมื่อมีปัสสาวะค้าง แบคทีเรียก็มีโอกาสเพิ่มจำนวนและทำให้เกิดการติดเชื้อได้

อาการแบบไหนอาจบอกว่ามีปัญหา?

ถ้าปัสสาวะแสบขัด ปวดฉี่บ่อยแต่ฉี่ออกทีละน้อย หรือปวดหน่วงท้องน้อย อาจเป็นอาการของการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ควรพบแพทย์เพื่อประเมิน โดยเฉพาะหากอาการไม่หายหรือเป็นซ้ำ เพราะอาการเหล่านี้มีสาเหตุอื่นได้เช่นกัน

ส่วนคนที่เริ่มฉี่ลำบาก สายปัสสาวะอ่อน หรือรู้สึกว่าฉี่ไม่สุดบ่อย ๆ ควรพบแพทย์เช่นกัน ภาวะปัสสาวะคั่งอาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น การอุดกั้น ต่อมลูกหมากโต ยาบางชนิด หรือปัญหาเกี่ยวกับเส้นประสาท จึงไม่ควรสรุปว่าเกิดจากการอั้นเพียงอย่างเดียว

ถ้าปวดฉี่แต่ปัสสาวะไม่ออกเลย โดยเฉพาะเมื่อปวดหรือท้องน้อยบวม ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที เพราะอาจเป็นภาวะปัสสาวะคั่งเฉียบพลันที่ต้องได้รับการระบายปัสสาวะ

หากมีไข้ หนาวสั่น ปวดหลังหรือสีข้างร่วมกับอาการทางปัสสาวะ ควรรีบพบแพทย์ เพราะอาจเป็นสัญญาณว่าการติดเชื้อลามขึ้นไปถึงไต ส่วนปัสสาวะมีเลือดก็ควรได้รับการตรวจหาสาเหตุ

ดูแลตัวเองอย่างไรในวันที่เลี่ยงยาก?

เมื่อเริ่มปวด ให้หาโอกาสเข้าห้องน้ำ ไม่ต้องรอจนปวดมาก ก่อนประชุมหรือเดินทางไกลอาจเข้าห้องน้ำให้เรียบร้อย และถ้าเดินทางนานก็ควรวางแผนจุดแวะไว้ล่วงหน้า

ดื่มน้ำให้เพียงพอตามความต้องการของร่างกาย ไม่ควรงดน้ำเพียงเพราะกลัวต้องเข้าห้องน้ำบ่อย หากแพทย์สั่งจำกัดน้ำจากโรคประจำตัว ให้ทำตามคำแนะนำเฉพาะของแพทย์ และเวลาปัสสาวะควรให้เวลากับตัวเอง ไม่รีบจนเกินไป

การเข้าห้องน้ำอาจเป็นเรื่องที่ต้องเลื่อนบ้างในบางวัน แต่ถ้าต้องกลั้นจนปวดอยู่เสมอ การจัดเวลาหรือหาจุดแวะให้สะดวกขึ้นก็ช่วยลดปัญหานี้ได้