กระเป๋าฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง ต้องเตรียมน้ำ 9 ลิตรต่อคน พร้อมของจำเป็นอะไรอีกบ้าง

• กระเป๋าฉุกเฉินควรเตรียมสิ่งของให้เพียงพอต่อการดำรงชีวิตอย่างน้อย 72 ชั่วโมง หรือ 3 วัน

• ปภ. แนะนำให้สำรองน้ำดื่ม 3 ลิตรต่อคนต่อวัน รวม 9 ลิตรต่อคนสำหรับ 3 วัน

• สิ่งของสำคัญแบ่งเป็น 6 หมวด ได้แก่ ยาและสุขภาพ อาหารและน้ำ อุปกรณ์สื่อสาร เอกสารและเงินสด สุขอนามัย และเสื้อผ้ากับอุปกรณ์ป้องกัน

กระเป๋าฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง ทำไมทุกบ้านจึงควรมี

ลองนึกภาพว่าคุณได้รับแจ้งเตือนให้ออกจากบ้านทันที เพราะน้ำกำลังท่วมสูง เกิดแผ่นดินไหว หรือมีเหตุฉุกเฉินที่ทำให้ต้องอพยพ สิ่งแรกที่หลายคนมักทำคือวิ่งเก็บเสื้อผ้า เงิน และของมีค่า แต่ในสถานการณ์จริง เวลาที่มีอาจไม่เพียงพอให้เลือกหยิบทุกอย่าง

นี่คือเหตุผลที่แนวคิด Emergency Bag หรือกระเป๋าฉุกเฉิน 72 ชั่วโมงถูกนำมาใช้ในการเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติ โดยมุ่งให้ประชาชนสามารถดูแลตัวเองและครอบครัวในช่วง 3 วันแรกได้ในระดับพื้นฐาน

เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ได้เผยแพร่คำแนะนำให้ประชาชนเตรียมกระเป๋าฉุกเฉิน โดยแบ่งสิ่งของออกเป็น 6 หมวด พร้อมระบุปริมาณน้ำดื่ม 3 ลิตรต่อคนต่อวัน

ข้อสังเกตสำคัญคือ กระเป๋าฉุกเฉินไม่ใช่กระเป๋าเดินทาง แต่เป็นอุปกรณ์ที่ต้องหยิบได้ทันทีและมีสิ่งของที่จำเป็นจริง

6 หมวดสิ่งของที่ควรมีในกระเป๋าฉุกเฉิน

1. น้ำดื่มและอาหาร สำคัญที่สุดสำหรับการดำรงชีวิต

ปภ. แนะนำให้เตรียมน้ำดื่มสะอาด 3 ลิตรต่อคนต่อวัน หากต้องสำรองไว้ 72 ชั่วโมงจึงเท่ากับ 9 ลิตรต่อคน

ตัวอย่างเช่น ครอบครัว 4 คนต้องเตรียมน้ำดื่มรวม 36 ลิตรสำหรับระยะเวลา 3 วัน ปริมาณนี้มีน้ำหนักประมาณ 36 กิโลกรัม จึงควรแบ่งเก็บเป็นชุดสำรองที่บ้าน และจัดน้ำส่วนที่จำเป็นต่อการอพยพไว้ในกระเป๋าหรือภาชนะที่ขนย้ายได้

อาหารควรเลือกชนิดที่เก็บได้นาน เปิดรับประทานง่าย ไม่จำเป็นต้องแช่เย็น และไม่ต้องใช้การปรุงที่ซับซ้อน เช่น อาหารพร้อมรับประทาน ขนมให้พลังงาน และอาหารกระป๋อง โดยต้องมีที่เปิดกระป๋องหากจำเป็น

2. ยาและอุปกรณ์ปฐมพยาบาล

สิ่งของหมวดนี้ไม่ควรมีเพียงยาสามัญประจำบ้าน แต่ต้องคำนึงถึงสุขภาพของสมาชิกแต่ละคนด้วย

รายการที่ควรเตรียม ได้แก่

• ชุดปฐมพยาบาลและผ้าพันแผล

• ยาสามัญที่จำเป็น

• ยาประจำตัวตามแผนการรักษา

• ข้อมูลการแพ้ยาและประวัติการรักษาที่จำเป็น

• อุปกรณ์ทางการแพทย์เฉพาะบุคคล

ผู้ที่ต้องใช้ยาต่อเนื่องควรตรวจสอบปริมาณยาสำรองและวันหมดอายุ โดยปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเมื่อจำเป็น ไม่ควรเปลี่ยนวิธีใช้ยาเองเพื่อประหยัดพื้นที่

3. อุปกรณ์สื่อสารและเครื่องมือเอาตัวรอด

เมื่อเกิดภัยพิบัติ ระบบไฟฟ้าและอินเทอร์เน็ตอาจขัดข้อง อุปกรณ์สื่อสารจึงมีความสำคัญมากกว่าการใช้โทรศัพท์เพียงอย่างเดียว

ควรมีโทรศัพท์มือถือ พาวเวอร์แบงก์ สายชาร์จ ไฟฉาย ถ่านสำรอง และวิทยุที่ใช้แบตเตอรี่หรือชาร์จมือได้

นอกจากนี้ยังควรมีนกหวีดสำหรับส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือ สมุด ปากกา เชือก เทป และเครื่องมืออเนกประสงค์ที่เหมาะกับการใช้งาน

ข้อควรจำคือ ควรเก็บแบตเตอรี่และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ให้พ้นจากความชื้น และตรวจสอบประจุไฟเป็นระยะ

4. เอกสารสำคัญและเงินสด

หลายคนอาจนึกถึงเงินสดเป็นอย่างแรก แต่เอกสารประจำตัวและข้อมูลทางการแพทย์ก็สำคัญไม่แพ้กัน

ควรเตรียมสำเนาบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน บัตรประกันสุขภาพ ใบขับขี่ และเอกสารสำคัญที่จำเป็นต่อครอบครัว รวมถึงรายชื่อผู้ติดต่อฉุกเฉิน

เก็บเอกสารในซองกันน้ำ และสำรองไฟล์ดิจิทัลไว้ในอุปกรณ์หรือระบบที่เข้าถึงได้เมื่อจำเป็น

เงินสดควรแบ่งเป็นธนบัตรย่อย เพราะในสถานการณ์ที่ระบบไฟฟ้าหรือเครือข่ายขัดข้อง การชำระเงินผ่านแอปพลิเคชันอาจไม่สะดวก

5. อุปกรณ์สุขอนามัยและของใช้ส่วนตัว

การเอาตัวรอดไม่ได้หมายถึงการมีอาหารและน้ำเท่านั้น สุขอนามัยยังเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะเมื่อไม่สามารถเข้าถึงห้องน้ำหรือแหล่งน้ำสะอาดตามปกติ

สิ่งของที่ควรมี ได้แก่ หน้ากากอนามัย เจลล้างมือ สบู่ กระดาษทิชชู ผ้าอนามัย แปรงสีฟัน ยาสีฟัน ผ้าเปียก และถุงขยะ

สำหรับครอบครัวที่มีเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้พิการ ต้องเพิ่มของใช้เฉพาะบุคคลให้เหมาะกับความจำเป็นจริง

6. เสื้อผ้าและอุปกรณ์ป้องกันร่างกาย

เสื้อผ้าสำรองควรเลือกให้เหมาะกับสภาพอากาศและภัยที่อาจเกิดขึ้น เช่น เสื้อผ้าแห้งเร็ว เสื้อกันฝน หมวก ผ้าห่มขนาดพกพา และรองเท้าที่เดินได้สะดวก

หากอยู่ในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม ควรเตรียมถุงกันน้ำสำหรับอุปกรณ์สำคัญ แต่ไม่ควรเข้าไปลุยน้ำที่มีความเสี่ยงจากกระแสน้ำหรือไฟฟ้ารั่ว

จุดที่หลายบ้านมักมองข้าม คือการจัดกระเป๋าให้หยิบได้จริง

การมีสิ่งของครบไม่ได้หมายความว่าพร้อมรับมือเหตุฉุกเฉินเสมอไป เพราะกระเป๋าที่หนักเกินไปหรือจัดของไม่เป็นระเบียบอาจทำให้เสียเวลาในช่วงอพยพ

ควรเลือกกระเป๋าที่แข็งแรง กันละอองน้ำหรือมีถุงกันน้ำด้านใน แบ่งสิ่งของเป็นช่อง และวางอุปกรณ์ที่ต้องหยิบเร่งด่วนไว้ด้านบน

อีกเรื่องที่สำคัญคือไม่ควรนำสิ่งของทุกอย่างของครอบครัวไปรวมไว้ในกระเป๋าใบเดียว หากต้องแยกกันอพยพ สมาชิกแต่ละคนควรมีของจำเป็นส่วนตัวและข้อมูลติดต่อครอบครัวติดตัว

บ้านหนึ่งหลังควรเตรียมกระเป๋ากี่ใบ

คำตอบขึ้นอยู่กับจำนวนสมาชิกและลักษณะการเดินทาง หากมีเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุ ควรแยกของใช้เฉพาะบุคคลออกจากชุดอุปกรณ์ส่วนกลาง

แนวทางที่ใช้งานได้จริงคือแบ่งเป็น 2 ส่วน ได้แก่ กระเป๋าอพยพที่หยิบติดตัวได้ทันที และคลังสิ่งของสำรองภายในบ้านสำหรับกรณีที่ยังสามารถพักอยู่ในที่ปลอดภัยได้

วิธีนี้ช่วยลดปัญหากระเป๋าหนักเกินไป และยังมีสิ่งของสำรองหากสถานการณ์ยืดเยื้อกว่าที่คาดไว้

ตรวจสอบกระเป๋าฉุกเฉินทุก 6 เดือน

สิ่งของที่เตรียมไว้อาจหมดอายุ แบตเตอรี่เสื่อม หรืออุปกรณ์เสียหายจากความชื้น การตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมพร้อม

ควรตรวจวันหมดอายุอาหารและยา ทดลองเปิดไฟฉาย ชาร์จพาวเวอร์แบงก์ ตรวจเอกสาร และเปลี่ยนเสื้อผ้าให้เหมาะกับขนาดตัวของสมาชิก โดยเฉพาะบ้านที่มีเด็กกำลังเติบโต

นอกจากนี้ควรบอกสมาชิกทุกคนว่ากระเป๋าอยู่ตรงไหน ทางออกฉุกเฉินอยู่บริเวณใด และจะนัดพบกันที่จุดไหนหากพลัดหลง

บทสรุป: กระเป๋าฉุกเฉินที่ดีต้องพร้อมหยิบ ไม่ใช่แค่พร้อมเก็บ

กระเป๋าฉุกเฉิน 72 ชั่วโมงเป็นการเตรียมความพร้อมขั้นพื้นฐานที่ทุกครอบครัวสามารถเริ่มต้นได้ ไม่จำเป็นต้องซื้ออุปกรณ์ราคาแพงทั้งหมดในครั้งเดียว แต่ควรให้ความสำคัญกับน้ำ อาหาร ยา การสื่อสาร เอกสาร สุขอนามัย และเสื้อผ้าที่จำเป็น

สิ่งที่ควรทำตั้งแต่วันนี้คือสำรวจของที่มีอยู่ จัดชุดฉุกเฉินให้เป็นระบบ และวางไว้ในตำแหน่งที่สมาชิกทุกคนหยิบได้ทันที

หากต้องอพยพออกจากบ้านภายใน 5 นาที คุณคิดว่าสิ่งของชิ้นไหนในกระเป๋าฉุกเฉินที่ขาดไม่ได้มากที่สุด และบ้านของคุณเตรียมพร้อมสำหรับ 72 ชั่วโมงแล้วหรือยัง