ทำไมเวลาเราหิวจัดๆ อารมณ์ถึงมักจะหงุดหงิดง่ายกว่าปกติ?

เวลาที่เราปล่อยให้ท้องว่างเป็นเวลานานจนเลยมื้ออาหาร อาการหิวโหยจะเริ่มเข้ามาคุกคาม แต่สิ่งที่น่าแปลกก็คือ มันไม่ได้มาพร้อมกับความรู้สึกอยากกินข้าวเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่มักจะมาแพ็กคู่กับอารมณ์ที่พุ่งพล่าน หงุดหงิดง่าย ใครพูดอะไรก็ขัดหูไปหมด หรือพร้อมจะระเบิดอารมณ์ใส่คนรอบข้างได้ตลอดเวลา จนบางครั้งเราเองก็ยังงว่าทำไมตัวเองถึงกลายเป็นคนอารมณ์ร้ายได้ขนาดนี้ อาการหิวแล้วเหวี่ยงหรือที่ในภาษาต่างประเทศเรียกว่า "Hangry" (Hungry + Angry) นี้ ไม่ใช่แค่เรื่องนิสัยส่วนตัวอารมณ์เสียชั่วคราว แต่มีกลไกทางชีววิทยาและเคมีในสมองควบคุมอยู่อย่างแน่นหนา

เบื้องหลังพฤติกรรมอารมณ์ร้อนเวลาท้องว่าง เกี่ยวข้องโดยตรงกับระดับน้ำตาลในเลือดที่ลดต่ำลง (Hypoglycemia) เมื่อร่างกายไม่ได้1รับพลังงานเป็นเวลานาน ปริมาณกลูโคสซึ่งเป็นเชื้อเพลิงหลักของสมองจะลดลงอย่างฮวบฮอบ สมองส่วนที่ทำหน้าที่ควบคุมสติอารมณ์และยับยั้งชั่งใจ (Prefrontal Cortex) ซึ่งต้องใช้พลังงานสูงมาก จะเริ่มทำงานได้ไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร ทำให้เราสูญเสียความสามารถในการควบคุมอารมณ์ตัวเองได้ยากขึ้น

ในขณะเดียวกัน เพื่อเป็นการรับมือกับภาวะขาดแคลนพลังงาน ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนความเครียดออกมาในปริมาณมาก เช่น อดรีนาลีน (Adrenaline) และคอร์ติซอล (Cortisol) รวมถึงฮอร์โมนนิวรอพปไทด์วาย (Neuropeptide Y) ซึ่งฮอร์โมนเหล่านี้ไม่เพียงแต่ช่วยกระตุ้นความหิวเพื่อบังคับให้เราหาของกินเท่านั้น แต่มันยังเป็นฮอร์โมนตัวเดียวกับที่ร่างกายหลั่งออกมาเวลาที่เรากำลังเผชิญหน้ากับอันตรายและความเครียดขั้นสุด ส่งผลให้ร่างกายอยู่ในโหมดตื่นตัวพร้อมสู้พร้อมเถียงโดยอัตโนมัติ

นอกจากนี้ กลไกการตอบสนองทางชีววิทยานี้ ยังเป็นมรดกทางวิวัฒนาการที่บรรพบุรุษใช้เพื่อกระตุ้นให้เกิดความกระตือรือร้นในการออกไปล่าสัตว์หาอาหาร เมื่อท้องว่าง สมองจึงสั่งการให้เรามีความก้าวร้าวเล็กน้อยเพื่อเพิ่มพลังในการแย่งชิงทรัพยากร

การเข้าใจว่าอาการหิวแล้วเหวี่ยงเป็นปฏิกิริยาเคมีในร่างกาย จะช่วยให้เราเรียนรู้ที่จะระวังตัวหาอะไรลองท้องก่อนที่ความหิวจะแปลงร่างเราให้กลายเป็นคนน่ากลัวโดยไม่รู้ตัวครับ