ทำไมผู้ชายบางคนจึงมองหน้าอกและสะโพกของผู้หญิง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ในร้านอาหารที่มีคนเดินผ่านไปมา บางคนอาจเผลอมองรูปร่างของคนที่สะดุดตาเพียงชั่วครู่ แล้วก็กลับมาสนใจสิ่งที่ทำอยู่ เหตุการณ์แบบนี้ทำให้เกิดคำถามว่า สายตาที่หันไปมองนั้นเป็นความเคยชิน ความชอบส่วนตัว หรือเป็นพฤติกรรมที่ติดตัวมนุษย์มาตั้งแต่ยุคดึกดำบรรพ์?

คำตอบจากงานวิจัยคือ ผู้ชายบางกลุ่มให้ความสนใจกับบริเวณหน้าอกและเอวหรือสะโพกอย่างรวดเร็วเมื่อดูภาพผู้หญิง โดยนักจิตวิทยาวิวัฒนาการเสนอคำอธิบายเกี่ยวกับการเลือกคู่ไว้ แต่ ยังไม่มีหลักฐานที่พิสูจน์ว่าผู้ชายทุกคนถูกดีเอ็นเอสั่งให้มองบริเวณเหล่านี้โดยอัตโนมัติ ความชอบและการมองแตกต่างกันได้ตามบุคคล สถานการณ์ และวัฒนธรรม

งานติดตามสายตาพบอะไรบ้าง

งานวิจัยของดิกสันและคณะให้ผู้ชายดูภาพถ่ายด้านหน้าของผู้หญิงคนเดียวกันที่ปรับด้วยคอมพิวเตอร์ให้มีขนาดหน้าอกและสัดส่วนเอวต่อสะโพกต่างกัน ผู้เข้าร่วมดูภาพครั้งละ 5 วินาทีพร้อมให้อุปกรณ์ติดตามสายตาบันทึกจุดที่มอง

ผลพบว่า จุดแรกที่สายตาจับภายในประมาณ 200 มิลลิวินาทีมักอยู่บริเวณหน้าอกหรือเอว และผู้เข้าร่วมมองหน้าอกบ่อยและนานกว่าเมื่อเทียบกับบริเวณอื่นในการทดลองนั้น ส่วนภาพที่ได้รับคะแนนความน่าดึงดูดสูงที่สุดเป็นภาพที่มีเอวคอดเมื่อเทียบกับสะโพก โดยผลคะแนนนี้ไม่ขึ้นกับขนาดหน้าอกในภาพที่ใช้ทดลอง

อย่างไรก็ตาม การทดลองนี้วัดการมองภาพที่จัดเตรียมไว้ในช่วงเวลาสั้น ๆ และขอให้ผู้เข้าร่วมประเมินความน่าดึงดูด จึงบอกไม่ได้โดยตรงว่าผู้ชายทุกคนจะมองคนที่เดินผ่านในชีวิตจริงแบบเดียวกัน อีกทั้ง การมองนานไม่ได้บอกเหตุผลในใจได้แน่นอน คนเราอาจมองเพราะสนใจ สังเกตความแตกต่าง หรือเพราะโจทย์ที่ได้รับในการทดลองก็ได้

วิวัฒนาการอธิบายเรื่องนี้อย่างไร

นักวิจัยบางส่วนตั้งสมมติฐานว่า รูปร่างบางลักษณะอาจเคยสัมพันธ์กับข้อมูลด้านวัย สุขภาพ หรือการสืบพันธุ์ จึงอาจมีส่วนในการเลือกคู่ตลอดประวัติศาสตร์มนุษย์ แนวคิดนี้ช่วยตั้งคำถามและออกแบบการศึกษาได้ แต่การพบว่าคนมองหรือชอบรูปร่างแบบหนึ่งในปัจจุบัน ยังไม่เพียงพอจะย้อนกลับไปพิสูจน์ได้ว่าความชอบนั้นเกิดจากแรงคัดเลือกในอดีตอย่างไร หรือมียีนเฉพาะที่สั่งให้สายตามองจุดใดจุดหนึ่ง

บททบทวนงานวิจัยอย่างเป็นระบบเกี่ยวกับรูปร่างและความสามารถในการสืบพันธุ์ระบุว่า ที่มาทางวิวัฒนาการของสัดส่วนรูปร่างและหน้าอกยังเป็นเรื่องถกเถียง และความชอบต่อรูปร่างมีความแตกต่างระหว่างวัฒนธรรมด้วย ขนาดหน้าอกเองก็ไม่ใช่เครื่องบอกปริมาณน้ำนมในอนาคต ส่วนสัดส่วนเอวต่อสะโพกก็ไม่ใช่เครื่องตรวจสุขภาพหรือภาวะเจริญพันธุ์ของคนคนหนึ่งจากการมองผ่าน ๆ

ความดึงดูดของแต่ละคนยังเกี่ยวข้องกับสิ่งที่เคยพบเห็น ค่านิยม สื่อ ประสบการณ์ รสนิยม และบริบทขณะนั้น บางคนสนใจใบหน้า รอยยิ้ม เสียง หรือบุคลิกมากกว่ารูปร่าง และผู้ชายก็ไม่ได้มีรสนิยมทางเพศเหมือนกันทั้งหมด จึงไม่ควรใช้ผลเฉลี่ยจากการศึกษาไปตัดสินความรู้สึกของใครเป็นรายคน

เผลอมองกับการจ้องเป็นคนละเรื่อง

การสังเกตคนที่เดินผ่านอาจเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่เมื่อรู้ตัวแล้วเรายังเลือกได้ว่าจะทำอย่างไรต่อ การจ้องซ้ำ ๆ มองค้าง หรือแสดงท่าทีที่ทำให้อีกฝ่ายอึดอัด เป็นพฤติกรรมที่ควรหลีกเลี่ยง ไม่ว่าจะอธิบายความสนใจครั้งแรกด้วยเหตุผลใดก็ตาม

ดังนั้น จิตวิทยาวิวัฒนาการเป็นคำอธิบายหนึ่งที่น่าสนใจเกี่ยวกับความดึงดูด ไม่ใช่คำตัดสินว่าผู้ชายทุกคนต้องมองหน้าอกและสะโพก งานติดตามสายตาช่วยให้เห็นว่าผู้เข้าร่วมบางกลุ่มมองตรงไหนในการทดลอง แต่ยังยืนยันไม่ได้ว่าการมองนั้นถูกกำหนดไว้ตายตัวในดีเอ็นเอ