ก่อนระฆังดัง: พิธีไหว้ครูมวยไทยเล่าอะไรได้บ้าง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ก่อนระฆังดัง นักมวยค่อย ๆ ก้าว คุกเข่าก้มกราบบนผืนเวที ท่าทางนี้คือพิธีไหว้ครูและรำมวยก่อนชก ซึ่งแสดงความเคารพต่อครูบาอาจารย์และผู้มีพระคุณ

สหพันธ์มวยไทยนานาชาติ (IFMA) เรียก Wai Kru ว่าเป็นการรำแบบดั้งเดิมก่อนชก ส่วนข้อมูลมรดกภูมิปัญญาของกรุงเทพมหานครอธิบายว่า การเรียนมวยไทยมีทั้งการขึ้นครู ไหว้ครู รำมวย และฝึกทักษะ โดยถ่ายทอดขนบธรรมเนียมและแนวปฏิบัติควบคู่ไปด้วย ในรายการเดียวกันยังยกการย่างสามขุมและการขอขมาเป็นธรรมเนียมที่พบในกระบวนการฝึกและแข่งขัน

คำว่า “ขึ้นครู” หมายถึงการเริ่มเป็นศิษย์ ส่วนพิธีที่เห็นก่อนชกเป็นช่วงรำไหว้ครูบนเวที ข้อมูล กทม. ระบุว่าเมื่อรับตัวเป็นศิษย์แล้ว ครูจะให้คำแนะนำและสอนท่าไหว้ครูก่อนฝึกการใช้หมัด เท้า เข่า และศอก ลำดับนี้ทำให้เห็นว่าพิธีบนเวทีเชื่อมกับการเรียนที่เริ่มจากความสัมพันธ์ระหว่างครูกับศิษย์

รูปแบบการรำมีทั้งท่านั่งและท่ายืน ข้อมูล กทม. ระบุว่า รายละเอียดแตกต่างกันตามครูและค่าย พรหมสี่หน้าเป็นท่าที่พบมาก ขณะที่บางสำนักอาจเพิ่มหรือตัดท่าตามวิธีที่ได้รับการถ่ายทอด จึงไม่มีท่ารำชุดเดียวที่นักมวยทุกคนต้องทำเหมือนกัน

ชื่อท่าหลายชื่อชวนให้นึกภาพได้ทันที เช่น “พระรามแผลงศร” “หนุมานถวายแหวน” หรือ “สาวน้อยประแป้ง” กทม. อธิบายว่าท่ารำอาจสื่อถึงความแข็งแรง ชั้นเชิง ความอ่อนช้อย หรือการคุมเชิงคู่ต่อสู้ ความหมายจึงผูกกับครูและสำนักที่ถ่ายทอด ข้อมูลเดียวกันยังอธิบายชื่อท่ามวยไทยโดยรวมว่า บางชื่อเทียบกับตัวละคร เหตุการณ์ หรือสัตว์ในวรรณคดี ขณะที่บางชื่ออิงสิ่งที่คนคุ้นในชีวิตประจำวัน เพื่อฟังแล้วนึกท่าทางได้ง่าย

ข้อมูลวัฒนธรรมของกรุงเทพมหานครระบุว่าการไหว้ครูและรำมวยช่วยอบอุ่นร่างกายอย่างนุ่มนวล และเป็นการระลึกถึงพ่อแม่กับครูบาอาจารย์

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th