เมล็ดกาแฟคั่วใหม่ปล่อยก๊าซ ทำไมถุงไม่พอง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ถุงกาแฟคั่วใหม่ที่มีวาล์วกลมเล็ก ๆ ไม่พองง่าย เพราะ วาล์วทางเดียวเปิดระบายก๊าซออกเมื่อแรงดันในถุงสูงขึ้น แล้วปิดกลับเมื่อแรงดันลดลง ก๊าซที่เมล็ดคายหลังคั่วมีคาร์บอนไดออกไซด์เป็นส่วนสำคัญ จุดกลมบนถุงจึงเป็นช่องระบายที่ควบคุมไว้ ไม่ใช่รูเปิดโล่งตลอดเวลา

ระหว่างคั่ว เมล็ดกาแฟเกิดก๊าซหลายชนิดและกักคาร์บอนไดออกไซด์บางส่วนไว้ในเนื้อเมล็ด หลังยกออกจากเตา ก๊าซที่ยังค้างอยู่จะค่อย ๆ เคลื่อนออกมา ส่วนหนึ่งออกระหว่างบด เพราะการบดเปิดพื้นที่ด้านในของเมล็ด ส่วนที่เหลือยังระบายต่อระหว่างเก็บ ถ้าบรรจุเมล็ดคั่วใหม่ในถุงปิดสนิท แรงดันจึงเพิ่มขึ้นตามก๊าซที่สะสม

วิทยานิพนธ์ปริญญาโทด้านวิทยาศาสตร์อาหารของ University of Guelph โดย Jessey Cowell อธิบายว่า ก๊าซจากกาแฟคั่วอาจมีปริมาณมากพอให้บรรจุภัณฑ์บวม จึงมีการติดวาล์วทางเดียวเพื่อควบคุมแรงดัน และช่วยให้บรรจุกาแฟได้หลังคั่วไม่นาน งานชิ้นนี้ทดลองการเปิดและปิดของวาล์วสองรูปแบบ โดยใช้ก๊าซที่ออกจากกาแฟคั่วบด

วาล์วแบบปุ่มที่งานของ Cowell ศึกษาใช้แผ่นยางยืดหยุ่นปิดรูระบายไว้ เมื่อก๊าซทำให้แรงดันด้านในสูงกว่าด้านนอกจนถึงระดับเปิด แผ่นจะยกขึ้นให้ก๊าซไหลออก พอแรงดันลดลง แผ่นก็ปิดกลับ งานวิทยานิพนธ์อธิบายว่าวาล์วที่ทำงานตามปกติช่วยระบายก๊าซและจำกัดอากาศไหลย้อนเข้า

รูเจาะธรรมดาระบายก๊าซได้ แต่เปิดให้อากาศไหลย้อนเข้าได้ด้วย วาล์วจึงจัดแรงดันโดยไม่ต้องเปิดถุงทิ้งไว้

ปริมาณและความเร็วในการคายก๊าซไม่เท่ากันทุกถุง งานทบทวนในวิทยานิพนธ์ระบุว่าระดับการคั่ว เวลาและอุณหภูมิที่ใช้คั่ว รวมถึงขนาดการบด ล้วนเกี่ยวข้องกับอัตราการระบายก๊าซ จึงไม่มีจำนวนวันตายตัวที่ใช้กับกาแฟทุกชนิด ถุงที่มีวาล์วก็ยังขึ้นกับการซีลและสภาพของวาล์วด้วย

ถ้าเห็นจุดกลมบนถุงกาแฟ ให้เข้าใจว่ามันเป็นอุปกรณ์จัดการแรงดัน ไม่ใช่เครื่องบอกวันคั่วหรือหลักฐานว่ากาแฟยังสดแค่ไหน เวลาเลือกซื้อจึงควรดูวันคั่ว สภาพซีล และคำแนะนำบนบรรจุภัณฑ์ประกอบ วาล์วมีหน้าที่เปิดทางให้ก๊าซส่วนเกินออก แล้วปิดกลับเพื่อช่วยป้องกันอากาศไหลย้อน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th