เงินเดือนขึ้น 1,000 บาท แต่เงินเข้าบัญชีไม่ครบ: เช็กสลิปตรงไหนก่อน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เงินเดือนขึ้น 1,000 บาท แต่ยอดที่เข้าบัญชีอาจเพิ่มไม่ครบ 1,000 บาท เพราะเงินเดือนที่ประกาศเป็นยอดก่อนหัก ส่วนเงินโอนคือยอดหลังหักภาษีและรายการต่าง ๆ แล้ว จุดที่ควรเปิดดูคือสลิปเงินเดือนของเดือนก่อนกับเดือนล่าสุด โดยเทียบทั้งเงินได้รวม ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และรายการหักอื่น ไม่ควรดูแค่ยอดสุทธิท้ายสลิป

ในสลิปมักมีตัวเลขสองชุดที่ความหมายต่างกัน: เงินเดือนหรือรายได้รวมก่อนหัก กับยอดสุทธิที่บริษัทโอนให้ ภาษีเงินได้ของคนรับเงินเดือนคำนวณจากรายได้ทั้งปีหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน นายจ้างจึงประมาณภาษีทั้งปีแล้วทยอยหักจากเงินเดือนแต่ละงวด ไม่ได้หักภาษีเป็นเปอร์เซ็นต์เดียวจากเงินเดือนทุกคน

คำสั่งกรมสรรพากร ป.96/2543 อธิบายการคำนวณภาษีเงินเดือนโดยนำรายได้แต่ละงวดไปคำนวณเสมือนรับทั้งปี หักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน แล้วแบ่งภาษีตามจำนวนงวดจ่าย หากเงินเดือนเปลี่ยนก็ต้องคำนวณยอดหักใหม่ FAQ ของกรมสรรพากรเรื่องการเปลี่ยนเงินเดือนระหว่างปีแนะนำให้ปรับข้อมูลก่อนประมวลผลภาษีของเดือนนั้น

ภาษีไทยคิดแบบขั้นบันไดกับเงินได้สุทธิ ไม่ได้เอาอัตราขั้นบนไปคูณเงินเดือนทั้งหมด บัญชีอัตราของกรมสรรพากรกำหนดว่าเงินได้สุทธิหนึ่งแสนห้าหมื่นบาทแรกได้รับยกเว้น ช่วง 150,001–300,000 บาทคิด 5% และช่วง 300,001–500,000 บาทคิด 10% อัตรา 10% จึงใช้เฉพาะเงินที่อยู่ในช่วงนั้น ส่วนเงินก่อนหน้าใช้ช่วงของตัวเอง

ลองดูตัวอย่างแบบตัดรายการอื่นออกก่อน: เปรียบเทียบเงินเดือนเดือนละ 50,000 บาทกับเดือนละ 51,000 บาท โดยสมมติว่าแต่ละอัตราใช้ครบ 12 เดือน รายได้ทั้งปีเพิ่มจาก 600,000 เป็น 612,000 บาท หากหักค่าใช้จ่ายเงินเดือนแบบเหมาจ่ายสูงสุด 100,000 บาท และค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาทเท่ากันทั้งปี เงินได้สุทธิตามตัวอย่างจะเพิ่มจาก 440,000 เป็น 452,000 บาท ซึ่งยังอยู่ในช่วงอัตรา 10%

ส่วนที่เพิ่ม 12,000 บาทจึงทำให้ภาษีทั้งปีเพิ่มประมาณ 1,200 บาท หรือเฉลี่ยเดือนละ 100 บาท เงินสุทธิทั้งปีจึงเพิ่มเฉลี่ยราว 900 บาทต่อเดือนก่อนคิดรายการหักอื่น นี่เป็นการเทียบอัตราเงินเดือนตลอดทั้งปี หากขึ้นเงินเดือนกลางปี นายจ้างคำนวณภาษีใหม่จากรายได้ที่เหลือและภาษีที่หักสะสมแล้ว ยอดหักจึงไม่จำเป็นต้องเพิ่มเดือนละ 100 บาททุกงวด ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่าง ไม่ใช่ผลคำนวณเฉพาะบุคคล

ยอดจริงอาจต่างจากตัวอย่าง เพราะแต่ละคนมีค่าลดหย่อนและรายการหักไม่เหมือนกัน สลิปอาจมีเงินสมทบประกันสังคม เงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ประกันกลุ่ม เงินกู้สวัสดิการ หรือการปรับยอดจากเดือนก่อน กรมสรรพากรระบุรายการเหล่านี้บางส่วนเป็นค่าลดหย่อนทางภาษีด้วย แต่จำนวนที่หักจากเงินเดือนขึ้นกับสิทธิและเงื่อนไขของแต่ละคน

เวลาเทียบสลิป ให้ไล่ดูทีละจุด:

1. รายได้รวม: เงินเดือน โบนัส ค่าล่วงเวลา หรือค่าคอมมิชชันเปลี่ยนเท่าไร

2. ภาษีหัก ณ ที่จ่าย: ยอดเพิ่มขึ้นหรือไม่ และข้อมูลลดหย่อนที่แจ้งฝ่ายบุคคลยังตรงกับปัจจุบันหรือเปล่า

3. รายการหักอื่น: มีเงินสมทบ กองทุน หรือยอดหักย้อนหลังเพิ่มขึ้นจากเดือนก่อนหรือไม่

ถ้าตัวเลขยังไม่ลงตัว ขอฝ่ายบุคคลแจกแจงวิธีคำนวณภาษีและรายการหักเป็นข้อ ๆ ได้ โดยเฉพาะเมื่อโบนัสหรือค่าลดหย่อนเปลี่ยน เพราะทั้งสองอย่างอาจทำให้ยอดหักภาษีงวดนั้นต่างจากเดือนปกติ เงินเดือนที่เพิ่มจึงไม่ได้หายไปทั้งหมด แต่ต้องแยกให้เห็นว่าไปอยู่ในภาษี เงินสมทบ หรือรายการหักข้อใด

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th