ดอกเบี้ยเงินฝาก 2% ต่อปี ครบ 3 ปี ได้ 6% จริงไหม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ถ้าดอกเบี้ยเงินฝาก 2% ต่อปีทบต้นปีละครั้ง ฝากครบ 3 ปีจะได้ดอกเบี้ยรวม 6.12% ก่อนภาษี ไม่ใช่ 6% พอดี เพราะดอกเบี้ยที่ได้รับในแต่ละปีจะถูกรวมกับเงินต้น แล้วนำไปคิดดอกเบี้ยรอบถัดไป

ลองดูตัวอย่างเงินฝาก 10,000 บาท โดยสมมติว่าอัตราดอกเบี้ยคงที่ 2% ต่อปี ไม่มีฝากเพิ่มหรือถอนระหว่างทาง และธนาคารบันทึกดอกเบี้ยปีละครั้ง

• สิ้นปีแรก: 10,000 × 2% ได้ดอกเบี้ย 200 บาท ยอดรวมเป็น 10,200 บาท

• สิ้นปีที่สอง: คิด 2% จาก 10,200 บาท ได้ 204 บาท ยอดรวมเป็น 10,404 บาท

• สิ้นปีที่สาม: คิด 2% จาก 10,404 บาท ได้ 208.08 บาท ยอดรวมเป็น 10,612.08 บาท

รวมสามปีจึงได้ดอกเบี้ย 612.08 บาท หรือ 6.1208% ของเงินต้น 10,000 บาท ตัวเลขนี้มาจากการคำนวณตามสมมติฐานข้างต้น ปัดเป็นประมาณ 6.12%

ถ้าเป็นดอกเบี้ยแบบไม่ทบต้น จะคิดจากเงินต้นเดิม 10,000 บาททุกปี ปีละ 200 บาท เมื่อครบสามปีก็ได้ 600 บาท หรือ 6% พอดี ส่วนต่างระหว่างสองวิธีในตัวอย่างนี้คือ 12.08 บาทต่อเงินฝาก 10,000 บาท จุดต่างไม่ได้อยู่ที่อัตรา 2% แต่เกิดจากฐานที่ใช้คิดดอกเบี้ยในปีถัดไป

Investor.gov ซึ่งเป็นเว็บไซต์ข้อมูลผู้ลงทุนของสำนักงาน ก.ล.ต. สหรัฐฯ ให้นิยามดอกเบี้ยทบต้นว่าเป็นดอกเบี้ยที่คิดจากเงินต้นและดอกเบี้ยสะสม ความหมายนี้ตรงกับตัวอย่างปีที่สองและสาม: เมื่อดอกเบี้ยเดิมรวมเข้าในยอดแล้ว ยอดนั้นกลายเป็นฐานคำนวณรอบใหม่

เวลาอ่านข้อเสนอเงินฝากจึงควรดูรายละเอียดมากกว่าอัตราดอกเบี้ยหน้าโฆษณา เช่น คิดดอกเบี้ยและนำเข้าบัญชีถี่แค่ไหน อัตราคงที่ตลอดสัญญาหรือไม่ มีเงื่อนไขฝากขั้นต่ำหรือถอนก่อนกำหนดอย่างไร และตัวเลขที่แสดงเป็นอัตราก่อนหรือหลังภาษี เงื่อนไขเหล่านี้ทำให้ยอดรับจริงต่างจากตัวอย่างสมมติได้

สรุปง่าย ๆ คือ 2% คูณ 3 ปีได้ 6% เมื่อคิดดอกเบี้ยจากเงินต้นเดิม แต่ถ้าทบต้นปีละครั้ง ผลรวมจะมากกว่าเล็กน้อย เพราะปีต่อ ๆ ไปคิดจากยอดที่มีดอกเบี้ยสะสมอยู่ด้วย ก่อนเทียบหลายบัญชี ให้เทียบวิธีคิดและเงื่อนไขในสัญญาบนฐานเดียวกัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th