มะเร็งในคนอายุน้อยกำลังเพิ่มขึ้น ? ทำไมคนที่ยังไม่ถึง 50 ปีกลับถูกวินิจฉัยมากขึ้น

เมื่อเราพูดถึงมะเร็ง หลายคนมักนึกถึงโรคที่เกิดในผู้สูงอายุ และก็มีเหตุผล เพราะ อายุยังคงเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่สุดของมะเร็งโดยรวม แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์พบแนวโน้มที่น่าสนใจคือ มะเร็งบางชนิดกำลังถูกวินิจฉัยในคนที่อายุต่ำกว่า 50 ปีเพิ่มขึ้น

วงการแพทย์เรียกกลุ่มนี้ว่า Early-Onset Cancer หรือมะเร็งที่เกิดในวัยที่ยังไม่ถึง 50 ปี

▪️คนอายุน้อยเป็นมะเร็งมากขึ้นจริงหรือ ?

ภาพรวมคือ มะเร็งในคนอายุน้อยบางชนิดมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจริง แต่ต้องระวังไม่ตีความว่า “คนหนุ่มสาวกำลังเป็นมะเร็งกันทุกชนิดมากขึ้นทั้งหมด”

ข้อมูลจาก Nature Medicine ระบุว่า มะเร็งในผู้ใหญ่อายุต่ำกว่า 50 ปีเพิ่มขึ้นในระดับโลก และจำเป็นต้องเร่งศึกษาทั้งปัจจัยเสี่ยง การตรวจพบตั้งแต่ระยะต้น และการดูแลผู้ป่วยกลุ่มนี้ 

งานวิจัยอีกชิ้นที่วิเคราะห์ข้อมูลทะเบียนมะเร็งในหลายประเทศก็พบว่า รูปแบบการเพิ่มขึ้นแตกต่างกันไปตามชนิดของมะเร็ง และภูมิภาค

▪️มะเร็งชนิดไหนที่น่าจับตา ?

หนึ่งในชนิดที่ถูกพูดถึงมากคือ มะเร็งลำไส้ใหญ่ และทวารหนัก โดยเฉพาะในคนอายุน้อยกว่า 50 ปี

งานทบทวนใน Nature Reviews Cancer ระบุว่า Early-Onset Colorectal Cancer เพิ่มขึ้นทั่วโลก และมีปัจจัยหลายอย่างที่ถูกศึกษา เช่น โรคอ้วน ภาวะทางเมตาบอลิซึม อาหาร การไม่ออกกำลังกาย รวมถึงปัจจัยในช่วงวัยเด็ก และจุลินทรีย์ในลำไส้ 

นอกจากมะเร็งลำไส้ ยังมีรายงานแนวโน้มของมะเร็งบางชนิด เช่น ไต ตับอ่อน เต้านม มดลูก และต่อมลูกหมากในประชากรอายุน้อยบางกลุ่ม แต่แนวโน้มไม่ได้เหมือนกันทุกประเทศ

▪️เหตุใดคนอายุน้อยถึงอาจเป็นมะเร็งมากขึ้น ?

คำตอบที่ตรงที่สุดในตอนนี้คือ นักวิทยาศาสตร์ยังไม่มีคำตอบเดียว มะเร็งไม่ได้เกิดจากสาเหตุเพียงอย่างเดียว และแนวโน้มที่พบอาจเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน หนึ่งในปัจจัยที่ถูกศึกษาคือ น้ำหนักเกิน และโรคอ้วน อีกปัจจัยคือ รูปแบบอาหาร และพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น การรับประทานอาหารที่มีใยอาหารต่ำ การบริโภคอาหารแปรรูปบางชนิดมากเกินไป และการเคลื่อนไหวร่างกายน้อย แต่สิ่งเหล่านี้ไม่ควรถูกนำไปสรุปว่า “กินอาหารชนิดหนึ่งแล้วเป็นมะเร็ง” ความเสี่ยงของมะเร็งมีความซับซ้อนมากกว่านั้น

▪️สิ่งแวดล้อมมีส่วนหรือไม่ ?

นักวิทยาศาสตร์กำลังศึกษาปัจจัยแวดล้อมหลายอย่าง เช่น มลพิษทางอากาศ สารเคมีบางชนิด การเปลี่ยนแปลงของจุลินทรีย์ในลำไส้ และปัจจัยที่เกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงวัยเด็ก แต่ยังมีหลายเรื่องที่ต้องการหลักฐานเพิ่มเติม เพื่อยืนยันความสัมพันธ์เชิงเหตุและผล ดังนั้น จึงไม่ควรอ่านข่าวแล้วสรุปทันทีว่า “มะเร็งในคนรุ่นใหม่เพิ่มขึ้นเพราะสิ่งนี้แน่นอน” เพราะหลักฐานในปัจจุบันชี้ไปที่หลายปัจจัย

▪️การตรวจพบเร็วขึ้นมีส่วนหรือไม่ ?

คำตอบคือ มีส่วน เมื่อเทคโนโลยีการตรวจโรคดีขึ้น คนสามารถเข้าถึงการตรวจได้มากขึ้น และแพทย์มีความตระหนักมากขึ้น ก็อาจทำให้พบผู้ป่วยมากขึ้น แต่การตรวจพบเร็วขึ้นอย่างเดียวไม่สามารถอธิบายแนวโน้มทั้งหมดที่พบในมะเร็งบางชนิด จึงเป็นเหตุผลที่นักวิทยาศาสตร์ยังคงศึกษาข้อมูลประชากรในระยะยาว คนอายุน้อยจึงไม่ควรมองข้ามอาการผิดปกติ สิ่งสำคัญไม่ได้อยู่ที่การทำให้ทุกคนกลัวมะเร็ง แต่คือการไม่คิดว่า “อายุยังน้อย ไม่น่าเป็นอะไรหรอก” ตัวอย่างเช่น หากมีอาการผิดปกติที่ต่อเนื่องหรือไม่ทราบสาเหตุ ควรพบแพทย์เพื่อประเมิน เช่น

• เลือดออกผิดปกติ
• การขับถ่ายเปลี่ยนไปอย่างต่อเนื่อง
• น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ
• ก้อนผิดปกติ
• อ่อนเพลียผิดปกติ
• ปวดที่ไม่หาย
• ไอหรือเสียงแหบเรื้อรัง
• การเปลี่ยนแปลงของไฝหรือผิวหนัง

อาการเหล่านี้ ไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็ง แต่ถ้าเกิดขึ้นต่อเนื่อง การตรวจหาสาเหตุย่อมดีกว่าการปล่อยไว้ เพราะคิดว่าอายุยังน้อย

▪️เราป้องกันได้หรือไม่ ?

มะเร็งทั้งหมดไม่สามารถป้องกันได้ แต่เราสามารถลดความเสี่ยงของมะเร็งบางชนิดได้ด้วยพฤติกรรมที่ดีต่อสุขภาพ เช่น

• ไม่สูบบุหรี่
• จำกัดการดื่มแอลกอฮอล์
• รักษาน้ำหนักให้อยู่ในช่วงเหมาะสม
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• รับประทานผัก ผลไม้ และอาหารที่มีใยอาหาร
• ลดการบริโภคอาหารแปรรูปบางประเภท
• ป้องกันการสัมผัสสารก่อมะเร็งตามความเสี่ยง
• เข้ารับการตรวจคัดกรองตามคำแนะนำของแพทย์ และช่วงอายุ

สิ่งที่น่ากังวลที่สุดไม่ใช่แค่จำนวนผู้ป่วย แต่คือ คนอายุน้อยอาจไม่คิดว่าตัวเองมีโอกาสเป็นมะเร็ง เมื่อไม่สงสัยโรค ก็อาจไม่ไปพบแพทย์ และเมื่อไม่ได้ตรวจ ก็อาจทำให้การวินิจฉัยล่าช้าในบางกรณี

Nature Medicine จึงเน้นว่า การเพิ่มขึ้นของมะเร็งในคนอายุน้อย ทำให้ต้องพัฒนาทั้งการป้องกัน การตรวจพบเร็ว การรักษา และการดูแลหลังการรักษาให้เหมาะกับประชากรกลุ่มนี้  แต่ไม่ควรกลัวจนเกินไป คำว่า “มะเร็งในคนอายุน้อยเพิ่มขึ้น” อาจทำให้หลายคนตกใจ แต่ต้องจำไว้ว่า มะเร็งโดยรวมยังพบมากกว่าในคนอายุมาก

World Cancer Research Fund ระบุว่า  อายุยังคงเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่สุดของมะเร็งโดยรวม และมะเร็งส่วนใหญ่ยังเกิดในผู้ที่อายุมากกว่า 50 ปี ดังนั้น ข่าวนี้ไม่ได้หมายความว่า “คนอายุน้อยกำลังจะเป็นมะเร็งกันหมด” แต่หมายความว่า แนวโน้มของมะเร็งบางชนิดในคนอายุน้อยกำลังเปลี่ยนไป และวงการแพทย์ต้องหาคำตอบว่าเกิดจากอะไร

▪️สรุป

มะเร็งในคนอายุต่ำกว่า 50 ปีหรือ Early-Onset Cancer เป็นประเด็นที่นักวิทยาศาสตร์กำลังจับตามองทั่วโลก

มะเร็งบางชนิด เช่น มะเร็งลำไส้ใหญ่ มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในคนอายุน้อยหลายพื้นที่ ขณะที่สาเหตุยังไม่สามารถอธิบายได้ด้วยปัจจัยเดียว สิ่งที่สำคัญสำหรับคนทั่วไป จึงไม่ใช่การหวาดกลัวทุกอาการ แต่คือการดูแลสุขภาพ และหากมีอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง ก็ควรตรวจหาสาเหตุอย่างเหมาะสม เพราะคำว่า “อายุน้อย” ไม่ได้แปลว่า “ไม่มีความเสี่ยง”