สิ่งที่จำเป็น ที่ควรกระทำเมื่อน้ำเริ่มท่วมขึ้นมาภายในบ้าน

สิ่งที่จำเป็น ที่ควรกระทำเมื่อน้ำเริ่มท่วมขึ้นมาภายในบ้าน

เมื่อฝนตกหนักติดต่อกันเป็นเวลานาน จนปริมาณน้ำเริ่มสะสมและไหลเอ่อเข้ามาภายในบ้าน ช่วงเวลานั้นมักเป็นช่วงที่หลายคนเริ่มรู้สึกตกใจและรีบทำทุกอย่างพร้อมกัน บางคนพยายามยกเครื่องใช้ไฟฟ้าขึ้นที่สูง บางคนรีบขนของมีค่าออกจากบ้าน ขณะที่บางคนพยายามหาทางกั้นน้ำไม่ให้ไหลเข้ามาเพิ่ม แต่ในสถานการณ์เช่นนี้ สิ่งสำคัญที่สุดไม่ได้อยู่ที่การรักษาข้าวของให้ได้มากที่สุด หากแต่อยู่ที่การรักษาความปลอดภัยของคนในบ้าน เพราะน้ำท่วมไม่ได้มีเพียงความเสียหายจากน้ำเท่านั้น แต่ยังอาจนำมาซึ่งอันตรายที่มองไม่เห็นอีกหลายรูปแบบ

ทันทีที่สังเกตเห็นว่าน้ำเริ่มไหลเข้ามาในบ้าน สิ่งแรกที่ควรทำคือหยุดตั้งสติและประเมินสถานการณ์ว่า ระดับน้ำเพิ่มขึ้นเร็วเพียงใด น้ำกำลังไหลมาจากบริเวณไหน และพื้นที่ใดของบ้านเริ่มมีความเสี่ยงแล้ว หากน้ำยังอยู่ในระดับต่ำและระบบไฟฟ้าของบ้านยังสามารถตัดได้จากบริเวณที่แห้งและปลอดภัย ควรตัดกระแสไฟฟ้าของบ้านโดยเร็ว แต่หากน้ำได้ขึ้นมาถึงบริเวณตู้ไฟ สวิตช์ไฟ ปลั๊กไฟ หรือพื้นที่รอบตู้ไฟเปียกน้ำแล้ว ไม่ควรเดินลุยน้ำเข้าไปเพื่อปิดไฟเอง เพราะอาจเกิดไฟฟ้ารั่วและทำให้เกิดอันตรายถึงชีวิตได้ ในกรณีเช่นนี้ควรอยู่ห่างจากบริเวณดังกล่าวและให้ผู้เชี่ยวชาญหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นผู้ดำเนินการ

เรื่องไฟฟ้าถือเป็นหนึ่งในอันตรายที่ต้องระมัดระวังมากที่สุดระหว่างเกิดน้ำท่วม เพราะกระแสไฟฟ้าไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า น้ำที่ดูเหมือนจะสูงเพียงไม่กี่เซนติเมตรจึงไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัย หากยังไม่แน่ใจว่าระบบไฟฟ้าถูกตัดแล้วหรือไม่ ก็ไม่ควรสัมผัสเครื่องใช้ไฟฟ้า ปลั๊กพ่วง สายไฟ หรือสวิตช์ต่าง ๆ ที่อยู่ในบริเวณเปียกน้ำ และไม่ควรคิดว่าเพียงถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าออกก็จะทำให้ปลอดภัย เพราะอาจมีส่วนอื่นของระบบที่ยังมีกระแสไฟอยู่

หลังจากจัดการเรื่องความปลอดภัยของระบบไฟฟ้าแล้ว ควรรีบดูแลสมาชิกในครอบครัว โดยเฉพาะเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วย หรือผู้ที่มีข้อจำกัดในการเคลื่อนไหว คนกลุ่มนี้ควรได้รับการดูแลเป็นอันดับแรก และหากบ้านมีชั้นสองหรือพื้นที่สูงที่ปลอดภัย ก็ควรจัดเตรียมพื้นที่ดังกล่าวไว้เป็นจุดพักชั่วคราว หากสถานการณ์เริ่มรุนแรงขึ้น การเคลื่อนย้ายคนออกจากพื้นที่จะทำได้ง่ายกว่าการรอจนระดับน้ำสูงขึ้นจนการเดินทางเป็นเรื่องยาก

สิ่งของจำเป็นที่ควรรีบนำขึ้นที่สูง ได้แก่ เอกสารสำคัญ บัตรประจำตัว ยารักษาโรค โทรศัพท์มือถือ แบตเตอรี่สำรอง ไฟฉาย น้ำดื่ม อาหารที่สามารถเก็บไว้ได้นาน เสื้อผ้าที่จำเป็น และอุปกรณ์สำหรับเด็กหรือผู้สูงอายุ ส่วนสิ่งของที่มีน้ำหนักมากหรือจำเป็นต้องเดินลุยน้ำเพื่อเคลื่อนย้าย ไม่ควรนำชีวิตไปเสี่ยงเพื่อรักษาทรัพย์สิน เพราะหากสถานการณ์เลวร้ายลง การเสียเวลาเพียงไม่กี่นาทีอาจทำให้การอพยพทำได้ยากขึ้นอย่างมาก

ในขณะเดียวกัน หากมีเครื่องใช้ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่สามารถยกขึ้นที่สูงได้โดยไม่ต้องสัมผัสน้ำหรือเข้าใกล้ระบบไฟฟ้า ก็ควรจัดการตั้งแต่เนิ่น ๆ เช่น โทรทัศน์ คอมพิวเตอร์ เครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดเล็ก หรืออุปกรณ์เก็บข้อมูลต่าง ๆ แต่หากอุปกรณ์เหล่านั้นอยู่ในบริเวณที่น้ำท่วมแล้ว ไม่ควรรีบเข้าไปเก็บโดยไม่ประเมินความปลอดภัย เพราะความเสียหายของทรัพย์สินไม่ควรแลกกับความเสี่ยงต่อชีวิต

อาหารและน้ำดื่มก็เป็นอีกเรื่องที่ควรให้ความสำคัญ น้ำท่วมอาจนำสิ่งสกปรก เชื้อโรค น้ำเสีย หรือสารเคมีจากบริเวณภายนอกเข้ามาปะปน หากอาหารหรือภาชนะสัมผัสกับน้ำท่วมโดยตรง ก็ควรหลีกเลี่ยงการนำกลับมาใช้หรือรับประทาน โดยเฉพาะอาหารที่อยู่ในบรรจุภัณฑ์ที่ไม่สามารถป้องกันน้ำปนเปื้อนได้อย่างแน่นหนา น้ำดื่มที่เก็บไว้ควรอยู่ในภาชนะปิดสนิทและอยู่เหนือระดับน้ำ เพื่อป้องกันการปนเปื้อน

อีกหนึ่งอันตรายที่หลายคนอาจนึกไม่ถึงคือสัตว์ต่าง ๆ ที่อาจหนีน้ำเข้ามาภายในบ้าน งู ตะขาบ แมงป่อง หรือสัตว์อื่น ๆ อาจเข้ามาหลบอยู่ตามมุมอับ ใต้เฟอร์นิเจอร์ หรือบริเวณที่แห้งกว่าส่วนอื่นของบ้าน ดังนั้นจึงไม่ควรใช้มือเปล่าคลำหาสิ่งของที่ตกลงไปในน้ำ หรือเปิดพื้นที่มืดและแคบโดยไม่ตรวจสอบก่อน หากพบสัตว์มีพิษ ไม่ควรพยายามจับด้วยตัวเองหากไม่มีความรู้หรืออุปกรณ์ที่เหมาะสม แต่ควรแจ้งหน่วยงานหรือผู้ที่สามารถช่วยเหลือได้

การเดินลุยน้ำท่วมก็ต้องระมัดระวังเป็นอย่างมาก เพราะเราไม่สามารถมองเห็นสิ่งที่อยู่ใต้ผิวน้ำได้ น้ำที่ขุ่นอาจซ่อนเศษกระจก ตะปู โลหะมีคม ฝาท่อที่เปิดออก หลุม หรือสิ่งกีดขวางต่าง ๆ เอาไว้ได้ นอกจากนี้ น้ำที่ไหลแรงอาจทำให้เสียหลักได้ง่าย ดังนั้น หากไม่จำเป็นจริง ๆ ก็ควรหลีกเลี่ยงการเดินลุยน้ำ และหากจำเป็นต้องเดินผ่านพื้นที่น้ำท่วม ควรใช้ความระมัดระวังอย่างมากและไม่เข้าไปในบริเวณที่มีกระแสน้ำแรง

สำหรับรถยนต์และรถจักรยานยนต์ก็เช่นเดียวกัน หากถนนมีน้ำท่วมสูงหรือมีกระแสน้ำไหล ไม่ควรฝืนขับรถเข้าไป เพราะระดับน้ำอาจเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว อีกทั้งแรงของกระแสน้ำอาจทำให้รถเสียการควบคุมหรือถูกพัดออกนอกเส้นทางได้ และหากมองไม่เห็นพื้นถนน ก็อาจมีหลุมหรือสิ่งกีดขวางอยู่ใต้ระดับน้ำ การเดินทางออกจากบ้านจึงควรเลือกเส้นทางที่ปลอดภัยและติดตามคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ในพื้นที่

ในช่วงเวลาที่เกิดน้ำท่วม โทรศัพท์มือถือถือเป็นอุปกรณ์สำคัญอย่างหนึ่งที่ควรดูแลให้พร้อมใช้งาน ควรชาร์จแบตเตอรี่ให้เต็ม ใช้พลังงานอย่างประหยัด และเตรียมแบตเตอรี่สำรองไว้หากมี เพราะโทรศัพท์อาจเป็นช่องทางสำคัญในการรับข่าวสาร ติดต่อสมาชิกในครอบครัว หรือขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานต่าง ๆ นอกจากนี้ ควรติดตามประกาศจากหน่วยงานราชการและหน่วยงานท้องถิ่นอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะข้อมูลเกี่ยวกับระดับน้ำ เส้นทางที่ถูกตัดขาด จุดอพยพ และคำแนะนำในการเคลื่อนย้ายประชาชน

หากบ้านมีถังแก๊สหรือแหล่งเชื้อเพลิง ควรให้ความสำคัญกับความปลอดภัยเป็นพิเศษ หากสามารถปิดวาล์วได้จากจุดที่แห้งและปลอดภัยก็ควรดำเนินการ แต่ไม่ควรเข้าไปในบริเวณน้ำท่วมเพื่อปิดแก๊สหากมีความเสี่ยงจากไฟฟ้าหรือโครงสร้างบ้าน นอกจากนี้ ไม่ควรจุดไฟหรือใช้อุปกรณ์ที่ทำให้เกิดประกายไฟในบริเวณที่ไม่แน่ใจว่ามีแก๊สรั่วหรือสารไวไฟปะปนอยู่หรือไม่

หากระดับน้ำเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องและเจ้าหน้าที่ประกาศให้อพยพ สิ่งสำคัญคืออย่ารอจนถึงนาทีสุดท้าย การอพยพที่ปลอดภัยควรเริ่มตั้งแต่ยังมีเส้นทางออกที่สามารถใช้ได้ และควรเตรียมเฉพาะสิ่งของจำเป็น เช่น เอกสารสำคัญ ยาประจำตัว โทรศัพท์มือถือ น้ำดื่ม อาหาร เสื้อผ้า และของใช้สำหรับเด็กหรือผู้สูงอายุ ไม่ควรเสียเวลาขนทรัพย์สินจำนวนมากจนทำให้การออกจากพื้นที่ล่าช้า

หลังจากน้ำลดลงแล้วก็ไม่ได้หมายความว่าบ้านจะกลับเข้าสู่ภาวะปลอดภัยทันที ระบบไฟฟ้าอาจได้รับความเสียหาย โครงสร้างบางส่วนอาจไม่มั่นคง และพื้นผิวต่าง ๆ อาจปนเปื้อนเชื้อโรคหรือสารเคมี ดังนั้น ก่อนกลับเข้าไปในพื้นที่ควรตรวจสอบว่าปลอดภัยแล้วหรือไม่ และควรให้ช่างผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบระบบไฟฟ้าก่อนเปิดใช้งานอีกครั้ง เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ถูกน้ำท่วมไม่ควรนำกลับมาเสียบใช้งานทันที เพราะอาจเกิดไฟฟ้าลัดวงจรหรือไฟไหม้ได้

น้ำท่วมจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของการเตรียมกระสอบทรายหรือการยกของขึ้นที่สูงเท่านั้น แต่เป็นสถานการณ์ที่ต้องอาศัยการตัดสินใจอย่างรอบคอบในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การตัดกระแสไฟฟ้า การดูแลสมาชิกในครอบครัว การเตรียมของจำเป็น การติดตามข่าวสาร ไปจนถึงการตัดสินใจอพยพเมื่อสถานการณ์เกินกว่าที่จะรับมือได้ด้วยตัวเอง

ท้ายที่สุดแล้ว สิ่งสำคัญที่สุดเมื่อเกิดน้ำท่วมคือ อย่าให้ความเสียดายทรัพย์สินทำให้เราประเมินความเสี่ยงต่ำเกินไป บ้านสามารถซ่อมแซมได้ เครื่องใช้ไฟฟ้าสามารถซื้อใหม่ได้ เอกสารบางอย่างสามารถขอทำใหม่ได้ แต่ชีวิตของคนในครอบครัวไม่สามารถทดแทนได้ การเตรียมตัวล่วงหน้า การมีสติ และการรู้ว่าเมื่อใดควรถอยออกจากพื้นที่อันตราย จึงเป็นสิ่งที่ช่วยเพิ่มโอกาสให้ทุกคนผ่านสถานการณ์น้ำท่วมไปได้อย่างปลอดภัยมากที่สุด