ลำแสงโปรตอนที่ผ่านศีรษะ Anatoli Bugorski เกิดอะไรขึ้นจริง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ห้องเครื่องขนาดมหึมาของสถาบันฟิสิกส์พลังงานสูงในเมืองโปรตวิโน ดูไม่ต่างจากโรงงานโลหะที่เต็มไปด้วยท่อ สายเคเบิล และชิ้นส่วนหนักหลายตัน แต่ในวันที่ 13 กรกฎาคม ค.ศ. 1978 พื้นที่ซ่อมบำรุงแห่งนี้กลายเป็นจุดเกิดเหตุที่เหลือเชื่อที่สุดจุดหนึ่งของประวัติศาสตร์ฟิสิกส์

อนาโตลี บูกอร์สกี นักวิจัยวัย 36 ปี กำลังตรวจอุปกรณ์ของเครื่องเร่งอนุภาค U-70 ที่ขัดข้อง ระบบความปลอดภัยหลายชั้นเกิดผิดพลาด เขาก้มศีรษะเข้าไปในแนวลำแสงโปรตอนพลังงานสูงโดยไม่รู้ว่าเครื่องยังทำงานอยู่

วาบเดียวที่ไม่รู้สึกเจ็บ

บูกอร์สกีเล่าว่าเขาเห็นแสงวาบสว่างยิ่งกว่าดวงอาทิตย์นับพันดวง แต่ไม่รู้สึกเจ็บทันที ลำแสงขนาดเล็กมากผ่านจากบริเวณท้ายทอยด้านซ้าย ผ่านสมองส่วนท้ายทอยและขมับ หูชั้นกลาง ก่อนออกใกล้รูจมูกด้านซ้าย

รายงานที่อ้างถึงในภายหลังระบุปริมาณรังสีเฉพาะจุดราว 200,000–300,000 แรด ตัวเลขนี้สูงกว่าระดับรังสีที่มักเป็นอันตรายถึงชีวิตต่อร่างกายทั้งตัวอย่างมหาศาล แพทย์จึงคาดว่าเขาน่าจะเสียชีวิตภายในไม่กี่สัปดาห์

เขารอดมาได้ แต่ไม่ได้รอดแบบไร้ผลกระทบ

สิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากนั้นไม่ใช่ปาฏิหาริย์ไร้ร่องรอย ผิวหนังตามแนวที่ลำแสงผ่านได้รับบาดเจ็บรุนแรง และเส้นประสาทด้านซ้ายของใบหน้าค่อย ๆ เสียหายจนเกิดอัมพาต เขาสูญเสียการได้ยินข้างซ้าย มีอาการชักเป็นครั้งคราว และทำงานทางความคิดได้เหนื่อยกว่าเดิม

ถึงอย่างนั้น บูกอร์สกีกลับรอดชีวิต เรียนต่อจนจบปริญญาเอก และทำงานวิทยาศาสตร์ต่อได้ หลักฐานสาธารณะที่มีจึงชี้ว่าเหตุการณ์นี้เป็นอุบัติเหตุจริง แต่รายละเอียดทางการแพทย์ดั้งเดิมมีเผยแพร่ไม่มาก เพราะเกิดในยุคสหภาพโซเวียตที่ข้อมูลด้านนิวเคลียร์และฟิสิกส์พลังงานสูงถูกปิดเป็นความลับ

แล้วเรื่อง “หน้าเด็กลงครึ่งซีก” ล่ะ

มีต้นทางเล่าว่าใบหน้าซีกซ้ายของเขาดูเหมือนหยุดเปลี่ยนตามวัย ขณะที่อีกซีกมีริ้วรอยตามปกติ รายงานของ Wired ในปี 1997 บรรยายว่าแนวแบ่งผ่านกลางใบหน้า โดยซีกขวาดูแก่ขึ้น แต่ซีกซ้ายเหมือนคงสภาพไว้ และเวลาตั้งใจทำงาน หน้าผากของเขาย่นเพียงครึ่งเดียว

ข้อสรุปที่ตรงที่สุดคือ ลำแสงไม่ได้ทำให้หน้าเด็กหรือย้อนวัย ภาพที่ดู “ไม่แก่” เป็นผลจากความเสียหายของเส้นประสาทและกล้ามเนื้อใบหน้าที่ทำให้การขยับและการเกิดรอยแสดงอารมณ์เปลี่ยนไป เรื่องของบูกอร์สกีจึงน่าทึ่งเพราะมนุษย์คนหนึ่งรอดจากการบาดเจ็บเฉพาะจุดที่รุนแรงมาก ไม่ใช่เพราะเครื่องเร่งอนุภาคมีคุณสมบัติชะลอวัย