ทำไมคนไทยถึงเรียกหวยใต้ดิน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ 

คำว่า “หวยใต้ดิน” ไม่ได้หมายถึงต้องไปซื้ออยู่ใต้พื้นดินจริง ๆ แต่เป็นคำเรียกการพนันทายผลตัวเลขที่ดำเนินอยู่นอกระบบที่รัฐอนุญาตและกำกับดูแล ต่างจากสลากกินแบ่งรัฐบาลที่มีหน่วยงานออกสลาก กำหนดงวดออกรางวัล และมีช่องทางตรวจสอบชัดเจน

พูดแบบง่ายที่สุด “ใต้ดิน” คือสิ่งที่เกิดขึ้นนอกสายตาระบบทางการ ไม่ได้มีหน้าร้าน ป้าย หรือขั้นตอนมาตรฐานเหมือนกิจการทั่วไป อาจรับแทงผ่านคนรู้จัก ร้านค้า แชต หรือโทรศัพท์ก็ได้ คนจึงติดปากเรียกว่าหวยใต้ดิน แม้ทุกวันนี้หลายอย่างจะย้ายไปอยู่บนหน้าจอมือถือแล้วก็ตาม

ต่างจากหวยรัฐบาลตรงที่ใครเป็นคนรับความเสี่ยง

สลากกินแบ่งรัฐบาลมีตัวสลากจริง ราคาและเงื่อนไขตามที่กำหนด การออกรางวัลเป็นงวด และผู้ถูกรางวัลมีขั้นตอนรับเงินตามระบบ แต่หวยใต้ดินมักเป็นการตกลงกันระหว่างผู้รับแทงกับผู้เล่น ว่าจะทายเลขแบบไหน จ่ายเท่าไร และถ้าถูกจะได้คืนเท่าไร

ตรงนี้เองที่ทำให้คำว่า “ใต้ดิน” มีน้ำหนัก ไม่ใช่แค่สถานที่ขาย แต่หมายถึงการที่การซื้อขาย การบันทึกยอด และการจ่ายเงิน ไม่ได้อยู่ในระบบสาธารณะที่ตรวจสอบได้เท่ากันทุกฝ่าย บางคนอาจรู้สึกว่าซื้อง่ายกว่า เลือกเลขได้ยืดหยุ่นกว่า หรือใช้เงินเริ่มต้นน้อยกว่า แต่ความสะดวกนั้นก็มาพร้อมความเสี่ยงเรื่องการทุจริต การเบี้ยวเงิน หรือข้อมูลส่วนตัวรั่วไหล

แล้วทำไมคำนี้ถึงอยู่กับสังคมไทยมานาน

เพราะหวยเป็นเรื่องที่คนคุ้นเคยอยู่แล้ว พอมีคนอยากทายเลขมากกว่าตัวเลือกที่อยู่ในระบบ ก็ย่อมเกิดช่องทางนอกระบบตามมา คำว่า “ใต้ดิน” จึงกลายเป็นภาษาพูดที่ทุกคนเข้าใจทันที โดยไม่ต้องอธิบายยาวว่าหมายถึงหวยชนิดใด

ความน่าสนใจคือ คำนี้ไม่ได้ใช้กับหวยอย่างเดียว เรามักได้ยินคำว่าเศรษฐกิจใต้ดิน ธุรกิจใต้ดิน หรือเงินกู้นอกระบบด้วย แก่นของคำคล้ายกันคือเป็นกิจกรรมที่อยู่นอกกติกาและการกำกับของรัฐ บางอย่างดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กในชีวิตประจำวัน แต่เมื่อเกิดปัญหาขึ้นมา คนที่เสียเปรียบมักไม่มีหลักฐานหรือช่องทางคุ้มครองตัวเองมากนัก

บนมือถือก็ยังเรียกใต้ดินได้

หลายคนอาจสงสัยว่า ในเมื่อเดี๋ยวนี้รับแทงผ่านแชตหรือเว็บไซต์ แล้วจะ “ใต้ดิน” ตรงไหน คำตอบคือคำนี้ไม่ได้ผูกกับสถานที่ แต่ผูกกับสถานะของกิจกรรม ถ้าไม่ได้รับอนุญาตและไม่ได้อยู่ภายใต้ระบบกำกับ ก็ยังถูกเรียกว่าหวยใต้ดินได้เหมือนเดิม

ดังนั้นชื่อเรียกนี้จึงเป็นเหมือนคำย่อที่บอกหลายเรื่องพร้อมกัน ทั้งเรื่องความไม่เป็นทางการ ความเสี่ยง และการอยู่ ระบบที่ตรวจสอบได้ ต่อให้วิธีซื้อจะเปลี่ยนจากกระดาษใบเล็ก ๆ เป็นการส่งข้อความไม่กี่วินาที ความหมายของคำว่า “ใต้ดิน” ก็ยังไม่เปลี่ยนไปไหน

สรุปแล้ว หวยใต้ดินได้ชื่อนี้เพราะเป็นการพนันเกี่ยวกับตัวเลขที่ดำเนินการนอกระบบที่รัฐรับรอง ไม่ได้เกี่ยวกับว่าจะซื้อในตรอก ร้านกาแฟ หรือบนโทรศัพท์ ความต่างสำคัญจึงไม่ใช่หน้าตาของช่องทางขาย แต่คือ ใครรับผิดชอบเมื่อเงินหาย ผลไม่ตรง หรือมีปัญหาตามมา

แม้หวยใต้ดินและสลากกินแบ่งรัฐบาลจะเกี่ยวข้องกับการทายตัวเลขเหมือนกัน แต่ความแตกต่างสำคัญอยู่ที่การกำกับดูแลและช่องทางตรวจสอบผล เมื่อถึงเวลาออกรางวัล ผู้ที่ถือสลากกินแบ่งรัฐบาลสามารถ ตรวจหวย เพื่อเช็กผลและรายละเอียดรางวัลจากช่องทางที่ตรวจสอบได้อย่างชัดเจนอีกครั้ง