5 ทางรถไฟที่ยาวที่สุดในโลก ทำไมต้องยาวขนาดนั้น

รถไฟเป็นพาหนะที่หลายคนคุ้นเคย แต่เมื่อเส้นทางยาวเป็นหลักพันหรือเกือบหมื่นกิโลเมตร เรื่องราวกลับน่าสนใจขึ้นทันที เพราะรางเหล่านี้ไม่ได้สร้างขึ้นมาเพื่อความสะดวกเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับการเชื่อมเมือง การขนส่งสินค้า การพัฒนาเศรษฐกิจ และการเดินทางข้ามพื้นที่ขนาดมหึมา

บางสายต้องผ่านทะเลทราย ภูเขา เขตหนาวจัด หรือพื้นที่ที่แทบไม่มีเมืองอยู่เลย แล้วเหตุผลอะไรที่ทำให้ต้องสร้างรางยาวขนาดนั้น?

🥇 1. Trans-Siberian Railway  รางยาวเกือบ 9,300 กม.

เส้นทางในรัสเซียจาก กรุงมอสโกถึงเมืองวลาดิวอสต็อก มีความยาวประมาณ 9,289 กิโลเมตร ถือเป็นหนึ่งในเส้นทางรถไฟต่อเนื่องที่ยาวที่สุดของโลก

การก่อสร้างเริ่มในปี 1891 และเปิดให้บริการเต็มรูปแบบในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เส้นทางนี้พาดผ่านไซบีเรีย เชื่อมรัสเซียฝั่งยุโรปกับพื้นที่ตะวันออกไกล

เหตุผลสำคัญคือรัสเซียมีพื้นที่กว้างมาก การมีทางรถไฟช่วยให้ผู้คน สินค้า และทรัพยากรเดินทางระหว่างภูมิภาคได้รวดเร็วขึ้นกว่าการพึ่งเส้นทางอื่นเพียงอย่างเดียว

🥈 2. Canadian National Railway  เครือข่ายยาวทะลุ 30,000 กม.

ถ้าพูดถึง “เครือข่ายรถไฟ” ขนาดใหญ่ Canadian National Railway (CN) ของแคนาดาโดดเด่นมาก ปัจจุบันเครือข่ายของบริษัทมีระยะทางประมาณ 30,000 กิโลเมตร เชื่อมพื้นที่สำคัญของแคนาดา สหรัฐฯ และเส้นทางไปยังชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก แปซิฟิก และอ่าวเม็กซิโก

ความยาวมหาศาลนี้เกิดจากภูมิประเทศของแคนาดาที่กว้างไกล และเศรษฐกิจที่ต้องขนส่งสินค้า เช่น ธัญพืช ไม้ แร่ สินค้าอุตสาหกรรม และสินค้าจากท่าเรือไปยังพื้นที่ต่าง ๆ

จึงไม่ใช่รางเส้นเดียวลากตรงยาว 30,000 กิโลเมตร แต่เป็นเครือข่ายทางรถไฟขนาดใหญ่ที่เชื่อมต่อกัน

🥉 3. Indian Pacific  รถไฟข้ามออสเตรเลีย 4,352 กม.

จาก ซิดนีย์ถึงเพิร์ท ประเทศออสเตรเลีย มีระยะทางประมาณ 4,352 กิโลเมตร รถไฟ Indian Pacific เปิดให้บริการตั้งแต่ปี 1970 และกลายเป็นเส้นทางรถไฟข้ามทวีปที่มีชื่อเสียงของออสเตรเลีย

เส้นทางนี้ต้องผ่านทั้งเทือกเขา พื้นที่เหมือง และ Nullarbor Plain ซึ่งเป็นพื้นที่กว้างใหญ่และแห้งแล้งมาก

ที่น่าสนใจคือในอดีตระบบรางของออสเตรเลียใช้มาตรฐานความกว้างรางหลายแบบ ทำให้การเดินทางข้ามประเทศต้องเปลี่ยนขบวนหลายครั้ง ก่อนมีการปรับมาตรฐานรางจนสามารถเดินทางจากซิดนีย์ถึงเพิร์ทได้ต่อเนื่อง

🏔️ 4. Baikal-Amur Mainline  4,287 กม. ผ่านไซบีเรีย

อีกหนึ่งเส้นทางขนาดยักษ์ของรัสเซียคือ Baikal-Amur Mainline หรือ BAM มีความยาวประมาณ 4,287 กิโลเมตร

เส้นทางนี้พาดผ่านไซบีเรียตะวันออกและตะวันออกไกลของรัสเซีย ไปจนถึงมหาสมุทรแปซิฟิก ต้องผ่านเทือกเขาถึง 7 แห่ง และข้ามแม่น้ำสายใหญ่หลายสาย

ช่วงก่อสร้างมีผู้คนเข้าร่วมจำนวนมหาศาล โดยในช่วงที่งานก่อสร้างเข้มข้นมีแรงงานประมาณ 130,000 คน และตลอดประวัติศาสตร์มีผู้เกี่ยวข้องกับโครงการมากกว่า 2 ล้านคน

เบื้องหลังความยาวของ BAM จึงเกี่ยวข้องกับการเปิดพื้นที่ห่างไกลและเชื่อมแหล่งทรัพยากรเข้ากับเส้นทางขนส่งขนาดใหญ่

🏔️ 5. Qinghai-Tibet Railway  1,956 กม. แต่สร้างยากกว่าความยาว

ทางรถไฟชิงไห่–ทิเบต เชื่อม ซีหนิงถึงลาซา มีความยาว 1,956 กิโลเมตร

ตัวเลขอาจดูสั้นกว่าเส้นทางอันดับอื่นมาก แต่ความพิเศษอยู่ที่สภาพพื้นที่ เพราะเส้นทางส่วนใหญ่ต้องผ่านที่ราบสูงและพื้นที่หนาวจัด โดยจุดสูงสุดของทางรถไฟอยู่ที่ประมาณ 5,072 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล

การก่อสร้างช่วงซีหนิง–โกลมุดเริ่มมาตั้งแต่ปี 1958 ก่อนช่วงโกลมุด–ลาซาจะเริ่มก่อสร้างในปี 2001 และเปิดเดินรถตลอดเส้นทางในวันที่ 1 กรกฎาคม 2006

นักวิศวกรต้องรับมือกับ ดินเยือกแข็งถาวร อากาศที่มีออกซิเจนน้อย และระบบนิเวศที่เปราะบาง จึงเป็นตัวอย่างชัดเจนว่าเส้นทางรถไฟที่ไม่ได้ยาวที่สุด ก็สามารถเป็นหนึ่งในงานวิศวกรรมที่ยากที่สุดได้